Saturday, 18 July 2015
29 November 2020
به بهانه هفتاد و یكمین سال‌روز تاسیس «رادیو» در ایران

«روزنگاشت/ صدایی ماندگار از رادیو»

2011 April 24

محبوبه شعاع / رادیو کوچه

mahboobeh@koochehmail.com

چهارم اردیبهشت برابر با هفتادویکمین سال‌روز تاسیس «رادیو» در ایران است اولین فرستنده عمومی رادیو در ایران در چنین روزی و در سال ۱۳۱۹ در تهران با نام «رادیو تهران» آغاز به کار کرد. برنامه‌های رادیو تهران ابتدا تنها چند ساعت در روز بود که روی موج کوتاه پخش می‌شد و شامل اخبار، گفتار، موسیقی اروپایی و موسیقی ایرانی بود.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

تاسیس رادیو در ایران در چنین روزی وارد هفتادو یکمین سالگی خود می‌شود. رادیو در طی این مسیر  هفتاد ساله راه‌های پر فراز و نشیبی را گذراند و اگر روزی یک شبکه رادیویی بوده که در طول روز تنها هشت ساعت برنامه داشته است، امروز چندین شبکه رادیویی تاسیس شده که به طور دائم در حال پخش برنامه هستند.

و اما بشنوید سیری که گذرانده شد تا رادیو در ایران تاسیس شود. درسال ۱۳۰۳ وزارت جنگ مقدمات استفاده از بی‌سیم رافراهم کرد و در سال ۱۳۰۵ بی‌سیم به ایران وارد شد. از سال ۱۳۱۱ موسسات بی‌سیم توسعه ‌پیدا کردند، که در نهایت به ایجاد رادیو منتهی شد. هیات وزیران روز دوم مهر ۱۳۱۳ استفاده از رادیو را تصویب کرد و مقرراتی وضع شد که برای نصب آنتن و استفاده از رادیو اجازه وزارت پست و تلگراف و تلفن لازم بود.

‌در سال ۱۳۱۶ مقدمات ایجاد مرکز رادیو به ‌وسیله وزارت پست و تلگراف و تلفن فراهم و به‌دنبال این اقدام در سال ۱۳۱۷ سازمان پرورش‌افکار تاسیس شد. این سازمان دارای‌ کمیسیون‌های مطبوعات، سخن‌رانی، نمایش‌های رادیویی و موسیقی بود.

و سرانجام درچهارم اردیبهشت ۱۳۱۹ اولین فرستنده ‌رادیویی در ایران در محل بی‌سیم در جاده قدیم «شمیران» در تهران افتتاح گردید و اولین برنامه رادیویی با نطق نخست وزیر وقت «احمد متین دفتری» آغاز شد. برنامه‌های رادیو تهران ابتدا تنها چند ساعت در روز بود که روی موج کوتاه پخش می‌شد و شامل اخبار، گفتار، موسیقی اروپایی و موسیقی ایرانی بود.

موسیقی ایرانی در سال اول تاسیس رادیو که آخرین سال حکومت «رضا شاه» بود، برنامه‌های کوتاه مدتی داشت و از شهریور ۱۳۲۰ به بعد، با تغییر سیاست‌های دولت در زمینه موسیقی، برکناری «غلامحسین مین باشیان» از اداره موسیقی کشور و انتصاب «علی‌نقی وزیری» به جای او، برنامه های موسیقی ایرانی نیز در رادیو رونق خاص گرفت و درسال ۱۳۲۲ رادیو تهران بخش دیگری به‌تعداد بخش‌های قبلی خود افزود و صبح‌ها نیز برنامه آن سه ساعت افزایش یافت‌. در سال ۱۳۲۴ برای روزهای تعطیل نیز برنامه‌هایی‌مدون پخش می‌شد.

در بدو تاسیس، رادیو تهران که دارای دو فرستنده یکی برای موج متوسط و دیگری برای موج‌کوتاه بود، برای پخش برنامه‌های خود از یک استودیو در محل اداره بی‌سیم استفاده می‌کرد. در سال ۱۳۲۷ یک فرستنده در اختیار رادیو قرار گرفت و یک استودیوی کوچک در میدان ارگ برای پخش اخبار ساخته شد.

در سال ۱۳۳۶ نام «رادیو تهران» به «رادیو ایران» تبدیل و بعدها در جنب رادیو ایران فرستنده دومی به‌نام رادیو تهران نیز مشغول به کار گردید که در آغاز امر تنها موسیقی از آن پخش می‌شد. اداره رادیو در شروع تاسیس به اداره کل انتشارات و تبلیغات و به مدیریت دکتر «عیسی صدیق اعلم»، استاد دانش‌گاه واگذار شد.

گفته شده: «بخش خبر مسوول تهیه و پخش اخبار رادیو، «خبرگزاری‌پارس» بود، که روزگاری آژانس پارس، نام داشت‌. در ابتدای کار، آژانس پارس اخبار روزنامه‌ها را قیچی می‌کرد و به دست گویندگان رادیو می‌داد. اما رفته رفته، پس از پنج سال این آژانس به یک‌ خبرگزاری جدی تبدیل شد که علاوه بر تهیه و پخش اخبار رادیویی، هر روز چهار شماره بولتن صبح و عصر از اخبار ایران و جهان تهیه می‌کرد و به رایگان در اختیار روزنامه‌ها قرار می‌داد.»

گزارش‌های رادیویی نیز یا از طریق فرستنده سیار به طور زنده پخش می‌شد و یا جریان روی‌داد، روی نوار، ضبط و در بخش اخبار از رادیو پخش ‌می‌شد. اخبار خارجی از طریق تله تایپ (دستگاه خودکار خبرگیری‌) که نقش خبرنگار را بازی می‌کرد، دریافت و سپس توسط مترجمان در مدت کوتاهی ترجمه و برای تنظیم خبر رادیویی تحویل سردبیر اخبار می‌شد و  پس از تنظیم‌رادیویی، توسط مسوولان خبرگزاری کنترل و برای پخش به استودیوی رادیو ایران تحویل می‌شد.

از سال ۱۳۲۵ تا ۱۳۳۸ نیز به مرور هر استانی برای خود، زیر نظر اداره کل انتشارت و رادیو اقدام به تاسیس رادیو کرد و پس از انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷، نام سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران تبدیل به صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران شد.

امروزه‌ رادیو مانند یکی‌ از اعضا خانواده‌ است. هم‌چون‌ مصاحبی‌ مهربان‌ آن‌چه‌ را که‌ شما می‌خواهید در اختیارتان‌ قرار می‌دهد و اگرنیازی‌ به‌ آن‌ نداشته‌ باشید به‌ سادگی‌ با فشار دگمه‌ای‌ می‌توانید آن‌ را کنار بگذارید. هنگام‌ کارکردن‌ نیازی‌ نیست‌ تمام‌ توجه‌ شما به‌ آن ‌باشد، کافی‌ است‌ گوش‌هایتان‌ را کمی‌ تیز کنید، تاآن‌چه‌ را که‌ دوست‌ دارید بشنوید و لذت‌ ببرید.

و اما رادیو اینترنتی نیز  همانند رادیو معمولی است با این تفاوت که از طریق اینترنت انتشار می‌یابد. با توجه به پیشرفت جوامع در استفاده از اینترنت، رادیو اینترنتی راه حل بسیار مناسبی برای انتشار قوی‌تر اطلاعات به صورت سمعی است.

منبع‌ها:

رادیو ایران

ویکی‌پدیا

تاریخچه رادیو

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , , ,