Saturday, 18 July 2015
03 December 2020
به بهانه زادروز «سیمین دانشور»

«روزنگاشت/با جلال تا جزیزه سرگردانی»

2011 April 27

محبوبه شعاع/ رادیو کوچه

mahboobeh@koochehmail.com

هشتم اردیبهشت برابر با نودومین زادروز «سیمین‌‌‌‌دانشور» داستان‌‌‌‌نویس پیش‌‌‌کسوت ایرانی، پژوهش‌‌‌گر، مترجم، و خالق «سووشون» اولین رمان مدرن فارسی است. رمان وی به هفده زبان ترجمه شده است و از جمله پرفروش‌ترین آثار ادبیات داستانی در ایران محسوب می‌شود. دانشور زاده سال 1300 خورشیدی ‌است که از وی همواره به‌عنوان یک جریان پیش‌رو و خالق آثار کم نظیر در ادبیات داستانی ایران نامبرده می‌شود.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

«سیمین‌‌‌دانشور» در هشتم اردیبهشت سال 1300 خورشیدی از مادری هنرمند و نقاش با نام «قمرالسلطنه حکمت» در شیراز زاده شد و وی سومین فرزند دکتر «محمدعلی دانشور» است.  سیمین دوره ابتدایی و متوسطه تحصیلات خود را در مدرسه انگلیسی «مهرآیین» در شیراز به اتمام ‌‌‌رساند و در امتحانات نهایی دوره متوسطه، شاگرد اول سراسر کشور شد.

پس از این موفقیت وی در سال 1317 وارد دانش‌کده ادبیات دانش‌گاه تهران شد. او از یک سال قبل از ورود به دانش‌گاه کار و حرفه‌‌‌ی نویسندگی را با چاپ مقاله‌‌‌ی «زمستان بی شباهت به زندگی ما نیست» در یک روزنامه محلی آغاز کرد و در سومین سال دانشجویی‌‌‌اش هم‌کار بخش فرهنگی «رادیو تهران» شد و کار مقاله‌‌‌نویسی در رادیو را با جدیت پی گرفت.

علاقه به نگارش و خلاقیت او در کار نویسندگی، توجه برخی از روشن‌فکران، روزنامه‌‌‌نگاران و سردبیران روزنامه‌‌‌های آن زمان را به نوشته‌‌‌هایش جلب کرد و در نتیجه، کار با «روزنامه ایران» را در سال 1322 و پس از استعفا از رادیو، آغاز کرد که البته فقط به این روزنامه محدود نماند و از 1324 هم‌کاری خود را به وسیله‌‌‌ی نگارش مقالات و ترجمه برخی از متن‌‌‌های کوتاه، با نشریات مختلف، گسترش داد.

در سال‌‌‌های نیمه دوم دهه بیست در فضای باز سیاسی آن دوران، سیمین دانشور که نوشتن داستان‌‌‌های کوتاه را از قبل، آغاز کرده بود، تشویق‌‌‌های مداوم استادش «فاطمه سیاح» و هم چنین پشتیبانی«صادق هدایت» را توشه‌‌‌ی راه خود قرار داد و در  سال 1327 خورشیدی (یک سال مانده به اخذ درجه دکترای ادبیات فارسی‌) کتاب «آتش خاموش» خود را که شامل شانزده داستان کوتاه است، منتشر کرد.

و اولین مجموعه‌‌‌ی ادبیات مدرن داستانی به قلم یک زن ایرانی را به فرهنگ و تاریخ کشور خود تقدیم کرد در همین سال که وی نام خود را در عرصه ادبیات داستانی ایران به ثبت رساند مصادف شد با آشنایی‌‌‌‌اش با همسر آینده‌‌‌اش «جلال آل‌‌‌‌احمد»، که او نیز نویسنده‌‌‌ای توانا و صاحب‌‌‌سبک است.

آشنایی ازدواجش با جلال آل‌‌‌احمد انگار نیروی بیش‌تری  به دست و قلمش داد چرا که در سال 1328 دو اثر ترجمه او با نام «دشمنان» نوشته آنتوان چخوف، و «سرباز شکلاتی»، نوشته برنارد شاو، منتشر شد که هر دو با استقبال خوانندگان مواجه ‌‌‌گردید. شوق لایزال و پایداری و کار شبانه‌‌‌روزی در عرصه‌‌‌ی خواندن، پژوهش کردن و داستان‌‌‌نویسی، سرانجام نام سیمین دانشور را نه فقط در ایران و به عنوان نخستین رییس کانون نویسندگان ایران، بلکه در سطح جهان نیز پر آوازه کرد.

دانشور در سال ۱۳۳۱ با دریافت بورس تحصیلی به دانش‌گاه «استنفورد» (Stanford University)رفت و در آن‌جا دو سال در رشته زیبایی‌شناسی تحصیل کرد. وی در این دانش‌گاه نزد «والاس استنگر» داستان‌نویسی و نزد «فیل پریک» نمایش‌نامه‌نویسی آموخت و در این مدت دو داستان کوتاه به زبان انگلیسی نوشت بود که در آمریکا به چاپ رسید. وی پس از برگشتن به ایران، در هنرستان هنرهای زیبا به تدریس پرداخت تا این که در سال ۱۳۳۸ استاد دانش‌گاه تهران در رشته باستان‌شناسی و تاریخ هنر شد.

دومین مجموعه داستان دانشور «شهری چون بهشت» دوازده سال بعد، در زمستان سال 1340 به چاپ ‌‌‌رسید. هر چند که فاصله‌‌‌ای دوازده‌‌‌ساله میان چاپ اولین مجموعه با انتشار دومین مجموعه به وجود آمد  ولی در خلال این سال‌‌‌های تب‌‌‌آور، که مبارزات احزاب سیاسی برای ملی‌‌‌‌‌کردن صنعت نفت جریان داشت سیمین دست از قلم برنداشت و ترجمه‌‌‌هایی به چاپ رساند از جمله: «داغ ننگ»، «بنال وطن» و یک مجموعه داستان با نام «ماه عسل آفتابی».

اما شاید مهم‌‌‌ترین واقعه‌‌‌ی ادبی که به دست توانا سیمین‌‌‌دانشور رقم ‌‌‌خورده باشد، انتشار کتاب معروف و ماندگار «سووشون» است که از قضا در سال 1348 و پس از مرگ همسرش  جلال آل‌احمد منتشر شد. سیمین دانشور پس از انتشار این اثر نزدیک به سی سال صبر و تعمق کرد تا بالاخره در سال 1372 رمان بعدی خود را به نام «جزیره سرگردانی» به چاپ رساند.

این رمان نقدی است به گذشته‌‌‌ی خودش و جلال. این اثر ماندگار ادبی یکی از پرفروش‌‌‌ترین آثار ادبیات‌‌‌داستانی است که به هفده زبان ترجمه شده است. سیمین در سال ۱۳۵۸ از دانش‌گاه تهران بازنشسته شد. این بانوی قدرت‌مند که هم‌واره به‌عنوان یک جریان پیش‌رو و خالق آثار کم نظیر در ادبیات داستانی ایران از او نام برده می‌شود اکنون وارد نودمین سال زندگی خود شده است.

منبع ها:

مدرسه فمینیستی

ویکی‌پدیا

 

 

 

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , , , , , , , ,