Saturday, 18 July 2015
23 June 2021
به بهانه سا‌ل‌روز درگذشت «حبیب یغمایی»

«روزنگاشت / ۳۱ سال با مجله یغما»

2011 May 15

محبوبه شعاع / رادیو کوچه

mahboobeh@koochehmail.com

بیست‌و‌چهارم اردیبهشت برابر با سال‌روز درگذشت «حبیب یغمایی»، محقق ادبی، روزنامه‌نگار، و شاعر و مدرس ایرانی است. وی زاده سال 1280 بود و در سال 1363 در گذشت. در سال 1356 «دانش‌گاه تهران» طی مراسمی به چند تن از دانش‌مندان کشور از جمله یغمایی دکترای افتخاری در رشته ادبیات اعطا کرد. اما عمده‌ترین و بزرگ‌ترین خدمت وی برای سی و یک سال انتشار مجله «یغما» است.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

«حبیب یغمایی» در سال 1280 خورشیدی در «شهرک خور»، مرکز ناحیه بیابانک زاده شد. دوران کودکی را در مکتب‌خانه‌ نزد ملایان محلی قرآن را آموخت و سپس به کسب دانش‌های مقدماتی روی آورد. از کودکی طبع موزون او بر همگان آشکار شد و برخی خواسته‌های خود را به زبان شعر بیان می‌کرد. دوستان و معاشران پدرش «میرزا اسداله منتخب‌السادات»، به رغم زندگی در روستایی خرد و کم‌جمعیت همه اهل فضل و شاعر بودند.

حبیب در پانزده سالگی عازم دامغان شد تا در مدارس آن‌جا به تحصیل بپردازد و در آن‌جا در مدرسه «ناظمیه» به تحصیل مشغول شد. در سال ۱۳۰۰ وی  پس از ازدواج با «تهمینه» ره‌سپار تهران شد و در مدرسه «آلیانس» به تحصیل پرداخت. سپس در دارالمعلمین مرکزی به ادامه تحصیل در رشته ادبی مشغول شد.

در آن‌جا از محضر استادان نامی آن روزگار چون «ابوالحسن فروغی» (رییس دارالمعلمین) و «عباس اقبال» بهره برد، و اقبال کسی بود که حبیب را به کار نویسندگی و تحقیقات ادبی رهنمون کرد. در همین دوره با «مجتبی مینوی» که او نیز در دارالمعلمین تحصیل می‌کرد آشنا شد. مینوی سال‌ها بعد به اروپا رفت و زمانی که حبیب یغمایی در سال 1327 مجله «یغما» را به راه انداخت وی از همان ابتدا به هم‌کاری با آن مجله پرداخت.

پس از پایان تحصیل در دارالمعلمین و مدرسه عالی حقوق، یغمایی ابتدا مدت کوتاهی به‌عنوان رییس اداره آمار به خور رفت، و سپس به استخدام وزارت معارف درآمد و به ‌عنوان رییس معارف سمنان به آن شهر انتقال یافت. خور بیابانک در آن زمان تابع سمنان بود و حبیب یغمایی اولین مدرسه را در زادگاه خود تاسیس کرد.

وی در سال 1309 به تهران منتقل شد و چند سالی در مدارس عالی از جمله دانش‌سرای عالی و دارالفنون به تدریس درس‌هایی چون بدیع، قافیه و صناعات ادبی پرداخت و رساله‌ای به منظور تدریس قافیه تالیف کرد که چند بار تجدید چاپ شد.

وزیر معارف وقت «یحیی‌خان اعتمادالدوله قراگزلو» برای تالیف کتاب‌های درسی، نیز وی را به کار گماشت و برخی اشعار ساده‌اش از جمله شعر «زاغ و روباه» در کتب درسی فارسی ابتدایی راه یافت و باعث شهرت او بین دانش‌آموزان شد.

در سال ۱۳۱۲ هم‌کاری مستمر او با محمدعلی فروغی آغاز شد که تا پایان عمر فروغی در ۱۳۲۱ ادامه یافت. در این دوران «کلیات سعدی» به تصحیح فروغی با هم‌کاری یغمایی انتشار یافت. هم‌زمان وی «گرشاسب‌نامه اسدی طوسی» را ویرایش و چاپ کرد و کتابی محققانه به نام «سعدی‌نامه» گردآوری کرد و جزو انتشارات مجله آموزش و پرورش به چاپ رساند.

یغمایی کار در زمینه تصحیح متون را طی دهه‌های بعد نیز پی گرفت و موفق به تصحیح ترجمه «تفسیر طبری» در هفت جلد بین سال‌های ۱۳۳۹ تا ۱۳۴۴ شد. آخرین اثر او تصحیح «غزلیات سعدی» است که در سال ۱۳۶۱ انتشار یافت.

در کنگره تحقیقات ایرانی نیز یغمایی در زمره اعضای ثابت و اصلی این کنگره بود و هر سال سخن‌رانی داشت. در آخرین مجمع این کنگره در شهریور ۱۳۵۶ در دانش‌گاه کرمان، مقارن با سی‌امین سال انتشار مداوم مجله یغما، از او  به اتفاق چند تن دیگر تجلیل به عمل آمد و در همان سال «دانش‌گاه تهران» طی مراسمی به چند تن از دانش‌مندان کشور چون وی دکترای افتخاری در رشته ادبیات اعطا کرد.

بی‌تردید بزرگ‌ترین خدمت یغمایی به زبان فارسی و حوزه پژوهش‌های ایرانی، چاپ و نشر مرتب مجله یغما طی سی و یک سال است. مجله یغما در مدت سی و یک سال جمعن در سی‌صد و شصت و شش شماره انتشار یافت. اولین شماره در فروردین ۱۳۲۷ و آخرین شماره در اسفند ۱۳۵۷ منتشر گردید. مجله یغما پس از نشر آخرین شماره با اعلام رسمی یغمایی و تودیع او تعطیل شد.

از دیگر تالیف‌ها و تصحیح‌های یغمایی میتوان به: «جغرافیای جندق و بیابانک»، «علم قافیه»، «دخمه ارغون» (مجموعه اشعار)، «قصص‌الانبیا، ابواسحاق نیشابوری (تصحیح)، «نمونه نظم و نثر فارسی»، «فردوسی در شاهنامه» و «غزلیات سعدی» (تصحیح)، اشاره کرد.

و اما سرانجام حبیب یغمایی در بیست‌و‌چهارم اردیبهشت ۱۳۶۳ در تهران و در سن هشتادوسه سالگی درگذشت. پیکر او به زادگاهش خور بیابانک منتقل کردند و در آرام‌گاه احداثی خودش به خاک سپرده شد.

منبع‌ها:

ویکیپدیا

سایت مشاهیر و بزرگان

 

 

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , , , , , ,