Saturday, 18 July 2015
21 June 2021
زخم

«دارم می‌رم، چرا هولم می‌دی؟»

2011 May 18

افشان برزگر/ رادیو کوچه

تا چند سال پیش که خریدنی بود، از زیر سنگ هم که شده پول جور می‌کردن و می‌خریدنش. بعد هم که فروشش ممنوع شد، فرار از آن دل مشغولی خیلی‌ها شد. از رژیم چاقی و لاغری گفتن گرفته تا بالا‌بردن نمره عینک و نشان‌دادن نداشتن تعادل روحی، روانی و حتا مجبور‌کردن پدر و مادر به طلاق. اگر به هیچ کدوم از این روش‌ها هم امیدی نباشن، قبل از این‌که دیپلم بگیرن، به خارج از کشور می‌رن تا فقط نرن.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

نمی‌دونم این دوره سربازی چیه که تا وقتی که نرفتی، همه‌اش ازش گریزونی و فحش و بد و بیراه می‌دی، اما چند سال بعد، اعتراف می‌کنی که یکی از بهترین دوره‌های زندگیت، دوران سربازی بوده و بهترین دوستای زندگیتو تو پادگان پیدا کردی. پای خاطرات خیلی از کسایی که کارت پایان خدمت‌شونو گرفتن می‌شینی، بیش‌تر به فیلم‌های کمدی شباهت داره تا فضای خشک و نظامی که همیشه تو ذهنت داری.

اما اگه بخوای به‌صورت جدی به دوره سربازی نگاه کنی، تقربین نمی‌تونی هیچ حسنی توش پیدا کنی. چون حداقل دو سال از بهترین زمان‌هایی که باید استارت یه زندگی جدید رو بزنی، باید بری تو یه محیط نظامی که هر چی بهت می‌گن، به‌غیر از چشم گفتن نباید چیز دیگه‌ای بگی. این مخصوصن برای افراد تحصیل‌کرده در مقاطع فوق لیسانس و دکترا خیلی زجرآورتره.

وارد محیطی می‌شوی که همه نوع آدم و به تبع آن، همه نوع آسیب و خلاف از اعتیاد و دزدی گرفته تا خفت‌گیری و شربازی و هم‌جنس‌گرایی رو می‌تونی توش ببینی و اگر هم آدم مستعدی باشی، به راحتی تو دام خیلی از این آسیب‌ها می‌افتی و تا آخر عمر باید تقاص، دو سال سربازی رو بدی.

این در حالی که تو دوران سربازی آموزش خاصی هم به سربازها داده نمی‌شه و بهترین کاری که سربازا تو دوران خدمت‌شون یاد می‌گیرن، شاید شستن جوراباشون یا واکس‌زدن کفشاشون باشه و یا به قول خودشون قربون دست‌پخت مادراشونو رفتن و قدر عافیت رو می‌دونستن.‌‌

اما اون‌چیزی که رفتن به سربازی و یا به قول نظامی‌ها، خدمت زیر پرچم رو سخت و طاقت‌فرسا می‌کنه، این‌که این دوره در ایران اجباریه. اگر این دوره تو ایران اجباری نبود، شاید، البته شاید بعضی از جوان‌ها بدشون نمی‌اومد برن زیر پرچم مقدس جمهوری اسلامی خدمت کنن، مثل خیلی از کشورای دیگه.

بنیان‌گذار سربازی به معنای امروزی آن ناپلئون است که برای کشاندن جوانان به پادگان‌ها از اندیشه ناسیونالیسم استفاده کرد. بر اساس این اندیشه، میهن‌پرستی رکن اصلی فرهنگ جامعه را شکل می‌دهد و هر جوان به واسطه تعلقی که به یک ملت دارد، وظایفی هم دارد که یکی از این وظایف سربازی رفتن، آن هم به‌صورت اجباری است.

در مهر ماه سال 1305 هجری خورشیدی و در زمان حکومت رضاشاه در تهران اعلام شد که از دهم آبان همان سال، قانون نظام وظیفه عمومی در ایران به اجرا در می‌آید و پسران 18 سال به بالای ایرانی مشمول خدمت سربازی خواهند شد و این خدمت ملی دو سال طول خواهد کشید که نکته جالب آن است که هنگام طرح لایحه این قانون در مجلس، برخی از روحانیون وقت با آن مخالفت کردند.

در حال حاضر 123 کشور جهان، خدمت اجباری سربازی را از برنامه خود حذف کرده‌اند و 14 کشور دوره سربازی انتخابی دارند. در هفت کشور امکان گذران مدت تعیین‌شده برای سربازی در فعالیت‌های مدنی در نظر گرفته‌شده و 15 کشور از ترکیب نیروهای اجباری و داوطلب برای تامین نیروهای نظامی خود استفاده می‌کنند.

اما متاسفانه نام ایران در کنار کشورهایی هم‌چون اریتره، کره شمالی، سوریه، کوبا، قزاقستان، لیبی، سومالی و زیمباوه قرار دارد که در این کشورها نیز هم‌چون ایران، دوره سربازی اجباری، بیش از یک‌سال و هم‌راه با به‌کارگیری در امور عملیاتی نظامی است.

در گذشته طول خدمت سربازی 24 ماه بود که سپس به 20 ماه و در نهایت به 18 ماه کاهش یافت، به‌طوری در حال حاضر دوره سربازی در مناطق عادی کشور 18 ماه، در مناطق محروم 17 ماه و در مناطق عملیاتی 16 ماه است که مهلت اجرای این قانون تا پایان سال جاری است که پس از پایان سال 90 امکان دارد بیش‌تر شود یا کم‌تر.

بر این اساس مدت خدمت در مناطق عادی برای دارندگان مدرک تحصیلی لیسانس 17 ماه، فوق لیسانس 16 ماه، دکترا 15 ماه و فوق دکترا 14 ماه است.

البته بر اساس آخرین اعلام ستاد کل نیروهای مسلح، در سال جاری مشمولان فوق‌لیسانس و بالاتر با ارایه پروژه تحقیقاتی، از دو ماه تا تمام مدت سربازی از کسر خدمت برخوردار خواهند شد.

هم‌چنین در حال حاضر، فرزندان کسانی که بیش‌تر از 30 ماه سابقه جبهه دارند، از سربازی معاف می‌شوند، اما اگر این زمان کم‌تر از 30 ماه باشد، فرزندان آن‌ها می‌‌توانند از 9 ماه کسر خدمت استفاده کنند. این قانون درباره فرزندان دارای والدین جان‌باز نیز بدین صورت است که اگر یکی از والدین دارای جان‌بازی 15 درصد باشد، می‌توانند کارت معافیت از خدمت دریافت کنند.

البته بر اساس قانون جدید، میزان کسر خدمت بسیجیان که پیش از این یک سال بود به شش‌ ماه کاهش یافته است.

هم‌چنین اداره کل نیروهای مسلح اعلام کرده که دیگر خبری از معافیت مشمولان غایب نیست. البته سربازان غایبی که خود را معرفی کنند و در حین خدمت، حسن انجام خدمت داشته باشند اضافه خدمت آنان بخشیده می‌شود.

در این میان تعقیب جزایی سربازانی که تا پایان سال ۸۶ مرتکب غیبت منتهی به فرار شده‌اند، متوقف و به آنان فرصت داده شده که بقیه خدمت خود را بر اساس ضوابط جدید انجام دهند.

هرچند معافیت‌های رنگارنگی در ایران هم‌چون معافیت کفالت، پزشکی، خرید سربازی، معافیت رهبری، ماده شش حمایت از معلولان، سه برادری و چندین مورد دیگر اعمال می شود، اما باز هم این معافیت‌ها، منطبق با شرایط بسیاری از مشمولان نیست که این امر موجب‌شده بسیاری از مشمولان به روش‌های غیرقانونی برای فرار از این دوره روی بیاورند.

براساس آخرین آمارهای اعلام شده، در حال حاضر چهار تا پنج‌هزار کارت جعلی پایان خدمت و یا معافیت در کشور وجود دارد و هر از چند گاهی نیز خبرهایی مبنی بر شناسایی و انهدام باندهای جعل این کارت‌ها به گوش می‌رسد.

در این راستا قرار شده که از ابتدای تیر ماه امسال، نیروی انتظامی کارت‌های پایان خدمت و معافیت را به صورت هوش‌مند صادر کند که بر این اساس برای متولدان پس از سال 54 که باید کارت پایان خدمت داشته باشند، فراخوان داده می‌شود تا در سال‌های 90 و 91 کارت هوش‌مند برای این افراد صادر شود.

نیروی انتظامی اعلام کرده با استفاده از این روش کسانی که کارت‌های جعلی پایان خدمت و یا معافیت داشته باشند، شناسایی و مجازات می‌شوند.

مجلس ایران نیز در مهر ماه سال 1388 طرح اصلاح مواد قانون خدمت وظیفه عمومی را برای شفاف‌سازی برخی موارد دوره سربازی به تصویب رساند که شورای نگهبان به این طرح، به دلیل بار مالی که برای دولت ایجاد کرده، ایراد گرفت.

ستادکل نیروهای مسلح نیز که به‌دنبال قانون‌شدن این طرح است، دست‌به کار شد و افزایش حقوق سربازان که در طرح اصلاحی قرار بود پنج برابر افزایش یابد را به دو برابر افزایش کاهش داد که بدین صورت بار مالی این طرح برای دولت از دو هزار میلیارد تومان به 600 میلیارد تومان کاهش می‌یابد.

مسوولان ذی‌ربط امیدوارند که با انجام این تغییر در طرح اصلاح مواد قانون خدمت وظیفه عمومی، این طرح به زودی تبدیل به قانون شود.

اما به‌نظر می‌رسد، حتا با تصویب این طرح نیز مشکلات جوانان در این زمینه هم‌چنان به قوت خود پابرجا باشد، چرا که کماکان گذراندن این دوره اجباری است. در این زمینه، بسیاری از صاحب‌نظران معتقدند که دوره سربازی در ایران باید هم‌چون بسیاری از کشورهای دیگر اختیاری باشد و افراد به صورت کاملن داوطلبانه به خدمت سربازی بروند.

تامین امنیت کشور در زمان صلح منوط به داشتن یک ارتش حرفه‌ای است که افراد به‌صورت داوطلبانه در قبال دریافت حقوق و مزایای کافی به مدت چند سال به عضویت ارتش درمی‌آیند، تا تحت آموزش‌های تخصصی و حرفه‌ای قرار گیرند، اما در سیستم فعلی آموزش‌هایی که در چند ماه اول به سربازان برای استفاده از مهمات داده می‌شود، به گفته کارشناسان حتا برای شرکت در مانورهای نظامی هم کافی نیست.

 

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , ,