Saturday, 18 July 2015
19 June 2021
دایره‌ی شکسته

«وقتی که مرگ برای حضورش در نمی‌زند»

2011 May 21

مه‌شب‌ تاجیک/ رادیو کوچه

ساخت و ابداع اتوموبیل به‌طور حتم دگرگونی عظیمی را در سیستم حمل و نقل باعث شد و سرعت و حجم جابه‌جایی مسافر در شبکه‌های جاده‌ها را چندین برابر کرد و این روند هم‌چنان نیز ادامه دارد. امروز اتوموبیل تنها به عنوان وسیله‌ای برای جابه‌جایی مسافر استفاده نمی‌شود و به عنوان یکی از پرطرف‌دارترین وسایل تفریحی نیز به کار گرفته می‌شود. رشد نیازهای اقتصادی کشورهای در حال توسعه از جمله ایران شرایط توسعه‌ی سریع ناوگان حمل و نقل جاده‌ای را به‌وجود آورده است، که موجب تنوع تعداد انواع وسایل نقلیه جاده‌ای شده است. یکی از مخرب‌ترین آثار ازدیاد وسایل نقلیه جاده‌ای افزایش تصادفات جاده‌ای است. این تصادفات موجب زیان‌های جانی و اقتصادی جبران‌ناپذیری می‌شود که کاهش و کنترل آن منوط به برنامه‌ریزی مناسب و ایجاد تشکیلات نظارتی کارآمد است.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

بر اساس بررسی به عمل آمده از روی تصادفات ثبت شده در هر سال 37000 نفر در جاده‌ها می‌میرند که در این جریان هفتاد و پنج  درصد عوامل انسانی مقصر بوده، ده تا پانزده درصد به عامل اتوموبیل و همین میزان درصد هم جاده‌ها باعث تصادف شده‌اند. از آن‌جایی که که در تصادفات نظریه‌ی مشخصی وجود ندارد، بنابراین تعیین پارامترهایی برای مشخص کردن علل وقوع آن کار به مراتب مشکلی است اما در هر صورت رانندگی ماحصل برخورد با چند پارامتر است که شاید بررسی هریک از این مسایل باعث روشن شدن حداقل بخشی از اصل مسئله شود.

این چند سیستم شامل مسئله‌ی شخصیتی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و اقلیمی است که نبود هرکدام می‌تواند علتی برای بروز حادثه باشد. یکی از مسایل مهم مسئله‌ی شخصیتی است، یعنی در هنگام رانندگی شخص تمایل به یک نظارت درونی بر خود داشته باشد، در آمار ارایه شده مشخص شده است، که در کشورهایی که مردمش از خود تنظیمی بالایی برخوردارند، میزان تصادفات بسیار پایین‌تر است. به‌طور حتم برای رانندگی در هر کشوری معیارهایی تنظیم می‌شود که از آن‌ها به عنوان معیارهای رایج نام برده می‌شود و اگر رانندگان نتوانند خود را با این معیارها تنظیم کنند و نظارتی بر خود داشته باشند به نتایج اسفناکی منتهی خواهد شد.

پژوهش‌های اقتصادی نشان داده است که متغیرهای اقتصادی نظیر فقر، درآمدهای پایین و زندگی در محلات فقیر‌نشین از جمله عوامل موثر بر تصادفات جاده‌ای هستند. به‌طور مثال آن‌ها که وسایل نقلیه‌ای در اختیار دارند که از استانداردهای اولیه برخوردار نیست و میزان استهلاک و کارکرد هم بالاست همین دلیل این مسئله باعث بروز تصادف می‌شود. از نظر اجتماعی هم مسایلی مانند سبک زندگی و وضعیت خانوادگی با ثبات در تصادفات کمابیش موثر است، برای مثال شخصی که بیش‌تر اوقات خود را بیرون از خانه می‌گذراند و به فعالیت‌هایی مانند فوتبال یا سینما رفتن علاقه‌مند است بیش‌تر در معرض تصادف است. و مهم‌ترین مسئله، مسئله‌ی فرهنگ‌سازی در این رابطه می‌باشد. یعنی علاوه بر میزان و قوانین برای کنترل فرد، اندازه‌ی خودآگاهی و حساس بودن نسبت به سرنوشت خود و دیگران هم در افراد به‌وجود بیاید.

از میان عواملی که در بروز تصادفات جاده‌ای نقش دارند، سهم پدیده‌های اقلیمی چون لغزندگی در سطح جاده، برف، کولاک، مه، بهمن و یخ‌بندان را نمی‌توان نادیده گرفت. از موضوعات قابل توجه در برنامه‌ریزی و طراحی جاده‌ها و راه‌های جدید، بررسی آثار پدیده‌های اقلیمی در مقیاس محلی، بر حمل و نقل جاده‌ای است، هدف، تامین ایمنی و سلامتی دایم استفاده‌کنندگان و هم‌چنین حفظ ارزش اقتصادی جاده‌ها است. آمار تصادفات و تلفات جاده‌ای در مقیاس کشوری این نگرانی را بیش‌تر می‌سازد. یکی از دلایل بالا بودن رطوبت هوا که باعث تغییرات روحی و خستگی رانندگان می‌شود و از سوی دیگر اضطراب راننده و عجله کردن آن‌ها برای این‌که در وضعیت بارش برف قرار نگیرند از دلایل تشدید تصادفات در این شرایط است. به‌طوری که آگاهی از زمان شروع و خاتمه ریزش برف نقش موثری را در مدیریت عملیات راه‌داری زمستانه، اقدامات ایمنی پلیس راه و آمادگی بیش‌تری رانندگان دارد. بنابراین با توجه به توپوگرافی مسیر و شرایط اقلیمی گوناگون حاکم بر آن‌ها لازم است مطالعات گسترده‌ای در زمینه ایمنی و بالا بردن کیفیت حمل و نقل در منطقه‌ها انجام گیرد.

از دیگر عوامل، ظرفیت جاده‌ها در کشور است. ظرفیت جاده‌ها محدود است و هر ساله بر تعداد خودروهای در حال تردد افزوده می‌شود که بی‌احتیاطی رانندگان نیز مزید بر علت شده است تا آمار تصادفات افزایش یابد. یک کارشناس حمل و نقل در خصوص جاده‌های کشور می‌گوید: «اگر چه ممکن است این فکر در ذهن ایجاد شود که گسترش ساخت و ترمیم جاده‌ها ممکن است هزینه‌بر باشد اما این هزینه با توجه به پتانسیلی که در این حیطه وجود دارد به‌تدریج جبران شده و پس از آن جاده‌ها تنها احتیاج به مراقبت دایمی خواهند داشت. یکی از عوامل مهمی که در جاده‌ها از بروز سوانح و تصادفات جلوگیری می‌کند ارتقای کیفیت رانندگی است. جاده‌های وسیع آسفالته‌ی مناسب و استفاده ‌از تجهیزات و تکنولوژی روز مفید فایده است و زمانی که راننده‌ها در جاده‌ها تردد می‌کنند اگر از شرایط مناسب رانندگی برخوردار باشند به مقررات راهنمایی و رانندگی هم بی‌توجهی نخواهند کرد. به گفته وی در حال حاضر با توجه به افزایش طول جاده‌ها به خصوص جاده‌های روستایی باز هم نیاز به جاده‌های استاندارد بیش‌تری وجود دارد.

بخش دیگری از ایجاد وقوع سوانح جاده‌ای مربوط به نواقص فنی، کمبود تجهیزات ایمنی، عدم بازبینی وسایل نقلیه قبل از سفر توسط راننده است. با عنایت به گستردگی و پراکندگی جمعیت و اولویت دادن به حداقل نیازهای جامعه زمان زیادی که امر آموزش نیاز دارد تا انسان‌ها را در کل جامعه آشنا به فرهنگ رانندگی نمایند. بنابراین قوانین شاید مهم‌ترین عامل به حساب آیند، چرا که قانون خود به خود می‌تواند به‌ترین آموزش را در جامعه اعمال کند. امید است از یک‌سو مسوولان مسئله‌ی تصادفات را به عنوان یک موضوع مهم تلقی کنند و با هماهنگی و برنامه‌ریزی و اقدام قاطع و از سوی دیگر با رعایت نکات ایمنی از سوی شهروندان شاهد کاهش تصادفات و تلفات ناشی از آن باشیم.

خسارات مالی ناشی از یک تصادف اگرچه بسیار زیاد است ولی این نوع خسارات کم اهمیت‌ترین اثر حوادث جاده‌ای است. درد و غم و اندوه از دست رفتن جان انسان‌ها و یا ایجاد معلولیت‌های دایمی از اثرات جبران‌ناپذیر تصادفات جاده‌ای است که هزینه‌های آن را نمی‌توان از هیچ بعد مادی محاسبه کرد.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , ,