Saturday, 18 July 2015
17 June 2021
چند توصیه بسیار مهم و جدی حقوقی،

«نرخ جدید دیه»

2011 May 22

محمد مصطفایی / وکیل دادگستری

از 15 روز دیگر زندان‌های ایران مملو از  افرادی خواهد شد که توانایی پرداخت دیه را ندارند.

وزارت دادگستری در روز بیست و نهم اردی‌بهشت ماه، دیه یک فرد، در سال هزار و سیصد و نود را بر اساس ماده 297 قانون مجازات اسلامی نود میلیون تومان تعیین نمود که ‌از تاریخ 16 خرداد ماه در دادگاه‌ها و دوایر اجرای احکام، اعمال می‌گردد. در این خصوص، آن دسته از افرادی که محکوم به پرداخت دیه بوده و یا کسانی که به نوعی در آستانه و به نوعی در خطر پرداخت دیه خواهند بود به نکات بسیار ‌حائز اهمیتی می‌بایست توجه داشته باشند. از جمله:

1-وزارت دادگستری برخلاف رویه سال‌های گذشته، اولن- در سال جدید نرخ دیه را دو برابر اعلام نموده و ثانین- زمانی برای اعمال نرج جدید مقرر کرده است. دو برابر شدن نرخ دیه به نوعی به زیان کسانی است که در حال حاضر محکوم به پرداخت دیه شده و یا در آستانه محکومیت به پرداخت دیه هستند که تا تاریخ 16 آذر مبلغ دیه محکوم شده را پرداخت نمی‌کنند. به یاد داشته باشید، چنان‌چه دیه‌ای که محکوم شده‌اید را تا تاریخ 16 خرداد پرداخت نکنید. بعد از این تاریخ، می‌بایست دو برابر مبلغ محکومیت یافته را پرداخت کنید. چرا که دیه بر اساس نرخ روز محاسبه می‌گردد به این معنا که اگر شما در سال گذشته تصادفی کرده باشید یا کارفرمایی بوده‌اید که کارگر شما بر اثر بی‌احتیاطی شما مصدوم شده و درخواست دیه کرده است، مبلغ دیه‌ و یا خسارتی که می‌بایست پرداخت کنید، بر اساس زمان پرداخت محاسبه خواهد شد نه زمان وقوع جرم یا خسارت.

2-برخی از افراد بر اساس حکم دادگاه بدوی محکوم شده‌اند و برای اطاله دادرسی و آزار شاکی پرونده،  به حکم صادر شده علیه خود اعتراض می‌کنند. این دست از افراد به خوبی می‌دانند که اگر اعتراض هم کنند، دادگاه تجدیدنظر حکم بدوی را نقض نخواهد کرد. توصیه می‌شود، از اعتراض به حکم صادره خودداری کرده و با تمکین به مفاد دادنامه، مبلغ دیه محکومیت یافته را پرداخت نمایید. این امر باعث می‌گردد که در آینده (‌پس از تاریخ 16 خرداد‌) متحمل زیان بیش از حد (‌دو برابر‌) نگردید.

3-‌افرادی که به پرداخت دیه محکوم شده‌اند و حکم آن‌ها قطعی شده است نیز لازم است تا 16 خرداد مبلغ دیه را پردات کنند در غیر این‌صورت آنان نیز متحمل خسارت دو برابر خواهند شد.

4-‌اگر پرونده‌ای کیفری علیه شما تشکیل شده است و می‌دانید که نتیجه این پرونده، پرداخت دیه خواهد بود. دیه احتمالی را با توجه به گواهی پزشکی قانونی به حساب دادگستری واریز و طی لایحه‌ای، فیش واریز وجه را در پرونده خود ضبط کنید. این عمل دو خاصیت مثبت خواهد داشت. نخست این‌که متحمل زیان دو برابر نخواهید شد و ثانین- کسی که در پرونده شما، به نوعی مصدوم شده‌اند، می‌تواند هزینه درمان خود را از مبلغی که شما پرداخت می‌کنید تامین کند. چرا که در بسیاری از مواقع افرادی که مواجه با صدمه بدنی می‌شوند، توان پرداخت هزینه‌های بیمارستانی را نداشته و برخی از آن‌ها نیز خود سرپرست خانواده هستند. واریز مبلغ زود هنگام دیه باعث می‌گردد که این دست از افراد بار مالی کم‌تری را به دوش کشند.

دو برابر شدن نرخ دیه به نوعی به زیان کسانی است که در حال حاضر محکوم به پرداخت دیه شده و یا در آستانه محکومیت به پرداخت دیه هستند که تا تاریخ 16 آذر مبلغ دیه محکوم شده را پرداخت نمی‌کنند

5-‌در حوادث رانندگی، اگر شما بر اثر بی‌احتیاطی تصادف نمایید و در این تصادف، خسارات بدنی به شخصی وارد کنید یا این‌که به سرنشینان خودروی‌تان آسیبی وارد شود، یا این‌که در محل کار یا کارخانه یا ساختمان و …. بر اثر بی‌احتیاطی شما فردی مصدوم گردد، در صورتی که خودرو یا محل کار خود را بیمه کرده باشید، شرکت بیمه تا مبلغی که در بیمه نامه توافق شده است، مبلغ دیه افراد مصدوم را خواهد پرداخت. توجه داشته باشید که تا مبلغی که توافق کرده‌اید، شرکت بیمه مبلغ دیه را پرداخت می‌کند. مازاد بر مبلغ توافق شده را خود می‌بایست پرداخت کنید. بنابراین به مبلغ  توافق شده توجه نمایید تا از زیان آتی پیش‌گیری کنید.

6-‌شرکت‌های بیمه، بر اساس قراردادی که با شما منعقد کرده‌اند متعهد به پرداخت خسارات ناشی از  بی‌احتیاطی شما خواهند بود‌. در قراردادی که با شرکت‌های بیمه منعقد می‌کنید، مبلغ دیه را بر اساس هر شخص 120 میلیون تومان، در نظر گرفته و بر این اساس قرارداد بیمه خود را تنظیم نمایید. چرا که بر مبلغ دیه در ماه‌های حرام (رجب، ذیقعده، ذیحجه و محرم) طبق قانون یک سوم افزوده می‌گردد.

7-‌امکان دارد افرادی از نزدیکانتان محکوم به پرداخت دیه شده و به علت ناتوانی در پرداخت دیه در زندان باشند. شما می‌توانید با کمک دیگر خویشاوندان مبلغ دیه را جمع آوری کرده و موجبات پرداخت دیه را فراهم کنید. این عمل شما نه تنها امری خیر و خداپسندانه است، بلکه باعث می‌گردد که فردی از نزدیکانتان را از زندان آزاد کنید.

8-‌گمان نکنید که چون شرکت بیمه، دیه مصدوم حادثه‌ای که شما مسبب بروز صدمه به وی  بوده‌اید را به طور کامل پرداخت می‌کند. همان‌طور که گفته شد، شرکت‌های بیمه تا مبلغ توافق شده، مبادرت به پرداخت دیه می‌کند. پس در صورتی که می‌بایست دیه‌ای پرداخت کنید، و خسارات بدنی موضوع قرارداد بیمه، کم‌تر از دیه مقرر در حکم دادگاه است، تا شانزدهم خرداد مازاد بر مبلغی که شرکت بیمه پرداخت می‌کند را پرداخت نمایید. در غیر این صورت پس از شانزدهم خرداد متحمل خسارات بسیاری خواهید شد.

9-‌توجه داشته باشید که لازم است جهت جلوگیری از هر گونه خسارات احتمالی، محل کار، کارخانه، ساختمان، خودرو و … خود را بیمه نموده و پیش از انقضای قرارداد بیمه، قرارداد خود را تمدید یا قرارداد دیگری با شرکت بیمه منعقد کنید.

لازم به توضیح است که وزارت دادگستری که زیر مجموعه دولت است، با تصویب این مبلغ به عنوان دیه خساراتی را به ده‌ها هزار نفر از شهروندان، به صورت ناخواسته به بار خواهد آورد که پیش‌بینی می‌شود. قابل جبران برای بسیار از شهروندان ایرانی نبوده و امکان دارد در آینده‌ای نزدیک زندان‌های ایران مملو  از افرادی شود که به دلیل عدم توانایی در پرداخت دیه، راهی زندان شوند. و کسانی که در زندان بوده‌اند و امید به پرداخت دیه‌ای که در حال حاضر مقرر شده بود را داشتند با دو برابر شدن محکومیت آن‌ها توانایی پرداخت دیه را از دست داده و به مدت نامعلومی در زندان بازداشت باشند.

تعیین این مبلغ با توجه به تورمی که به دلیل سیاست‌های غلط دولت دامن‌گیر شهروندان شده است و هم‌چنین هزینه‌های سر‌سام‌آور پزشکی و درمانی و نیز هزینه‌های از کار افتادگی مبلغی مناسب است

ماده  696 قانون مجازات اسلامی مقرر کرده است: در کلیه مواردی که محکوم علیه به پرداخت دیه محکوم شده باشد و از اجرای حکم امتناع کند، به تقاضای محکوم له، دادگاه با فروش اموال محکوم علیه، به جز مستثنیات دین، حکم را اجرا یا تا استیفای حقوق محکوم له، محکوم علیه را  بازداشت خواهد نمود. و چنان‌چه محکوم علیه مدعی اعسار شود تا صدور حکم اعسار و یا پرداخت به صورت تقسط، بازداشت ادامه خواهد داشت. این ماده قانونی مجوزی است بر دستگاه قضایی که به راحتی کسانی که محکوم به دیه شده‌اند و از پرداخت دیه به هر نحوی استنکاف می‌کنند را بازداشت کند.

البته تعیین این مبلغ با توجه به تورمی که به دلیل سیاست‌های غلط دولت دامن‌گیر شهروندان شده است و هم‌چنین هزینه‌های سر‌سام‌آور پزشکی و درمانی و نیز هزینه‌های از کار افتادگی مبلغی مناسب است. چرا که که مبلغ دیه پیشین، هزینه‌های درمان مصدومین حوادث را پوشش نمی‌داد  و مصدومین ناچار می‌شدند برای درمان خود، یا متحمل خسارت شوند و یا این‌که خود را مقروض دیگران نمایند و این به دلیل آن است که خسارات مازاد بر دیه توسط  متهم، پرداخت نشده و مصدمین صرفن می‌توانند، مبلغ دیه را از دادگاه مطالبه کنند، هر چند برخی از دادگاه‌ها نظر به پرداخت خسارات مازاد بر دیه را نیز بر اساس دادخواست حقوقی علی حده دارند ولی اغلب نیز از صدور حکم به پرداخت خسارات مازاد بر دیه خودداری می‌کنند و دیه مقرر در قانون مجازات اسلامی را در احکام خود لحاظ می‌نمایند.

به هر حال تعیین نود میلیون تومان برای پرداخت دیه، مزایا و توالی فاسدی هم دارد که از نظر گرامیتان گذشت. امیدوارم مسوولین، در این مورد توجه و تامل ویژه نمایند و سیاستی را اتخاذ کنند که توالی فاسد تعیین دیه به این میزان، مرتفع گردد. از جمله این‌که شرکت‌های بیمه را نیز مکلف کنند تا خسارات‌هایی که طرف مقابل بیمه به بار می‌آورد را در حد دیه مقرر در سال جدید پوشش داده و بودجه‌ای خاص به ستاد دیه تخصیص دهند که این ستاد، زندانیان و افردای که ناتوان از پرداخت دیه هستند را مساعدت نماید تا از زندان آزاد و یا راهی زندان نگردند.

 

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , ,