Saturday, 18 July 2015
21 June 2021
هشتم خرداد- بیست‌و‌نهم می

«تقویم تاریخ هشتم خرداد»

2011 May 29

رادیو کوچه

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید


363میلادی- نبرد سرنوشت‌ساز «تیسفون»، شکست رومیان و کشته شدن امپراتور روم در چنین روزی روی داد. در کنار دجله، در محلی که اینک در آن‌جا شهر بغداد واقع شده است و نه چندان دور از شهر تیسفون پایتخت امپراتوری ایران، جهان باستان شاهد نبرد لژیونرهای رومی با هزاران سرباز ایرانی به فرماندهی سپهبد «مرنا» (Merena) بود. فرماندهی رومیان را «ژولیان فلاویوس کلودیوس ژولیانوس» (Flavius Claudius Julianus) امپراتور روم برعهده داشت که قصدش تصرف پایتخت ایران زمین بود.

در جریان جنگ، یک سرباز ایرانی نیزه کوتاهی به سوی ژولیان پرتاب کرد که بر پهلوی او نشست و چند ساعت بعد درگذشت.

در پی در گذشت ژولیان، ژنرال‌های رومی «ژوویان» را به سمت امپراتور موقت انتخاب کردند که وی چون توان و استعداد جنگیدن در نیروهای رومی ندید با شاپور دوم صلح کرد و از پنج منطقه بزرگ در شرق مدیترانه و هرگونه ادعای روم در ارمنستان صرف‌نظر کرد و متعهد شد که به مناطق پنج‌گانه مراجعه کند و به دست خود پرچم ایران در آن‌جا برافرازد که چنین کرد و این عمل در تاریخ امپراتوری روم یک تحقیر خوانده شده است.

1829 میلادی- «هامفری دیوی» (Humphry Davy) شیمی‌دان انگلیسی درگذشت. همفری در نوجوانی برنامه خودآموزی شامل الهیات، جغرافیا، هفت زبان و تعدادی موضوع‏های علمی برای خود طرح‏ریزی کرد و به مطالعه فلسفه پرداخت. وی در هفده سالگی به دلیل آزمایش گاز نیترواکسید معروف به گاز خنده، بر روی خود، به شهرت رسید و در 24 سالگی، با سمت استادی وارد انیستیتوی پادشاهی انگلستان شد. وی هم‏چنین لامپ بی‏خطری را اختراع کرد که بر شهرتش افزود.

دیوی از آن پس مطالعات عمیقی را در شیمی آغاز کرد و توانست آب را به عناصر تشکیل دهنده‏اش تجزیه کند. این کار او باعث شد تا جایزه بزرگ آکادمی فرانسه را دریافت کند. وی نظریه‏ای مطرح کرد که بر اساس آن، هیدروژن، معرف و مشخص اسیدهاست. وی به دلیل کشف شش عنصر مهم شیمیایی به «پدر الکتروشیمی» معروف است.

1917 میلادی- «جان فیتزجرالد کندی» (John Fitzgerald Kennedy) سی‌و‌پنجمین رییس جمهوری آمریکا در ایالت ماساچوست زاده شد. او در خلال مدتی که در «هاروارد» درس می‌خواند دوبار به اروپا و بریتانیا رفت. در این مدت پدر او سفیر آمریکا در دربار سلطنتی بود. او در ژوئن ۱۹۴۰ با نشان «کام لائود» و لیسانس مسایل بین‌الملل از هاروارد فارغ‌التحصیل شد. در همین سال پایان‌نامه‌ی او به عنوان کتاب انتشار یافت و از پرفروش‌ترین کتاب‌های سال شد.

وی به عنوان نمادی از لیبرالیسم آمریکایی مشهور است. در طول جنگ جهانی دوم در اقیانوس آرام ناوبان بود و به خاطر شجاعت در نجات جان سربازانش مدال گرفت. کندی هنگام آغاز ریاست جمهوری ۴۳ سال داشت و از این رو جوان‌ترین رییس جمهوری تاریخ آمریکاست (پیش از او این عنوان از آن تئودور روزولت بود.)

از اتفاقات مهمی که در دوران ریاست جمهوری کندی افتاد می‌توان به تهاجم ناموفق به خلیج خوک‌ها، بحران موشکی کوبا، ساخته شدن دیوار برلین، آغاز مسابقه فضایی، اولین اتفاقات جنگ ویتنام و جنبش حقوق مدنی آمریکا اشاره کرد.

کندی در نوامبر ۱۹۶۳ در سن ۴۶ سالگی به قتل رسید.

1990 میلادی- «بوریس یلتسین» به عنوان رییس جمهوری جمهوری فدراتیو روسیه انتخاب شد. او نخستین رییس جمهوری منتخب روسیه به شیوه دموکراتیک بود.

یلتسین در فروپاشی شوروی نقش موثری داشت. او در سال ۱۹۹۳ به تانک‌های ارتشی دستور داد تا پارلمان کشور را که در کنترل کمونیست‌های تندرو بود مورد حمله قرار دهند. جانب‌داری بوریس یلتسین از برقراری دموکراسی در روسیه و کمک وی به این روند، از او در میان کشورهای غربی که خواهان فروپاشی شوروی بودند، یک چهره دموکرات ساخت.

یلتسین در سال ۱۹۹۶ برای دومین بار به ریاست جمهوری جمهوری فدراتیو روسیه انتخاب شد و تا سال ۱۹۹۹ در این مقام باقی ماند. او در دسامبر سال ۱۹۹۹ میلادی از قدرت کناره‌گیری کرد و اداره امور کشور را به «ولادیمیر پوتین» سپرد.

1313خورشیدی- به موجب قانون تاسیس دانش‌گاه، مصوب هشتم خرداد سال 1313، در این تاریخ، از مدارس عالی آن زمان از قبیل دارالمعلمین عالی، مدرسه حقوق و علوم سیاسی و مدرسه عالی طب، دانش‌گاه تهران تشکیل و اجزا‌ مختلف آن به سرعت ایجاد شد. تا قبل از آن، در نقاط مختلف کشور، مدارس قدیمه‏ای وجود داشت که در آن‌ها، علوم اسلامی و بسیاری از مباحث مربوط به علوم عقلی و نقلی تدریس می‏شد. مجموعه این مدارس و ایجاد مدارس عالی دیگر نظیر دارالفنون و دارالمعلمین و هم‌چنین لزوم وحدت و تمرکز در اداره این مدرسه‏های عالی سبب شد که وزارت فرهنگ به روش جدید طرح دانش‌گاهی را تدوین کند. این لایحه به مجلس شورای ملی ارسال و در چنین روزی به تصویب رسید. سرانجام در تاریخ پانزدهم بهمن 1313، سنگ بنای دانش‌گاه تهران نیز گذاشته شد و پس از مدتی به پذیرش دانش‌جو اقدام کرد.

——————————————-

برخی از روی‌دادهای دیگر

1453 میلادی- سال‌گرد ورود جهان به دوران تاریخی «عهد جدید» و پایان دوران تاریخی قرون وسطا است. در این روز «محمد دوم» معروف به «فاتح» شهر «قسطنطنیه» را تصرف کرد و آن‌را به «اسلامبول» (استانبول) تغییر نام داد.

1953 میلادی- «قله اورست» برای نخستین بار در تاریخ، توسط «ادموند هیلاری» نیوزلندی و «تنزینگ نورگای» تبتی فتح شد.

منبع‌ها:

ویکی‌پدیا (فارسی و انگلیسی)

نیویورک تایمز

راسخون

Iranian history

 

 

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , ,