Saturday, 18 July 2015
15 June 2021
مجله جاماندگان-‌سایه‌ای هراسان در شبستان عتیق-‌قسمت صد‌و‌هشت

«شکنجه، ابزار کم‌هزینه انقیاد»

2011 May 30

شراره سعیدی/ رادیو کوچه

همان‌گونه که می‌دانید موضوع سلسله برنامه‌های «سایه‌ای هراسان در شبستان عتیق» چگونگی و علت حضور آخوندها در کشور ما و روند پرورش موجودیت آن‌ها و سرانجام دست‌یابی این جماعت به حکومت و اتفاقات زمان زمام‌داری‌شان به عنوان رابطین خدا با زمینیان است، در همین راستا ما سعی خواهیم کرد تا در حد بضاعت مستندات به سهم شکنجه در تقویت این روند بپردازیم.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

گرچه بحث شکنجه ماجرایی جدید نیست و به سابقه حضور انسان، آزار هم‌نوعان در راستای اهداف گوناگون در جریان بوده اما بر اساس مستندات، ما سه دوره تاریخی مجزا در مبحث شکنجه را بازگو می‌کنیم، ابتدا زمان صفوی و شکنجه‌های اعمال شده توسط شاهان صفوی و آخوندها برای تثبیت تشیع، سپس شکنجه آخوندها و دگراندیشان توسط شاهان پهلوی برای فرونشاندن تبلیغات مذهبی متعارض با منافع حکومت و پس از آن دوران حکومت جمهوری اسلامی که آخوندهای دگراندیش و سایر مخالفان توسط آخوندهای حاکم به علت تعارض خواسته‌ها و بیانات‌شان با مقاصد دولت حاکم شکنجه می‌شدند.

این تنوع با آن‌که در نگاه اول روندی متناقض می‌نماید اما در واقع دارای وحدتی پنهان است، در هر سه حالت آخوندها حضور داشته‌اند، البته گاهی فاعل و گاهی مفعول .

ابتدا شکنجه در دوران صفویان: تاریخ‌نگاران به دسته‌ای از خادمان شاهان صفوی اشاره می‌کنند که مجرمان را زنده زنده می‌خوردند و یا نمونه‌های دیگری از مجازات‌ها مانند انداختن مجرمین جلوی سگان آدم‌خوار. چنین آمده‌ است که بسیاری از این شکنجه‌ها و مجازات‌ها ریشه در رسوم قبایل چادرنشین ترک آسیای‌ میانه‌ای بود که از حامیان شاه اسماعیل صفوی بودند و او را در به قدرت رسانیدن یاری کردند. از جمله این رسوم که این حامیان وارد نمودند، زنده‌خواری دشمنان و استفاده از جمجمه دشمنان به‌عنوان جام بود، در دوران حکومت صفویان دسته جلاد خام‌خوار وجود داشته ‌است که به فرمان شاه، مقصرین را زنده زنده می‌خوردند، گاهی شاهان صفوی آنان را احضار کرده و دستور می‌دادند تا مجرمان را در جلوی چشمانش بدرند، این دسته از آدم‌خواران که در دربار شاه عباس نگه‌داری می‌شدند «چیک» نام داشتند، نقل است که لشکر چهل نفری آدم‌خواران شاه عباس همه‌جا او را هم‌راهی می‌کردند و قربانیان را می‌خوردند. کریم نجفی برزگر، استاد تاریخ صفوی، عنوان می‌کند که بسیاری از این اعمال تحت عنوان گسترش شیعه و اسلام توجیه می‌شد، «به‌طور کلی صفویان تمایل داشتند که مشروعیت فرمان‌روایی خود و جانشینان‌شان را با اسلام توجیه نمایند.»

از شکنجه‌های ساواک می‌توان به سوزاندن نقاط مختلف بدن با میله آهنی چون دست، سینه، پا و لب متهم، انواع شلاق و آویختن اشاره کرد، ماموران ساواک روش‌های مراقبت و بازجویی از متهمان را از گروه پنج نفری اعزام شده توسط آمریکا به ایران آموخته بودند

از دیگر شکنجه‌ها و مجازات‌های دوران صفوی زنده زنده کندن پوست مجرمان و مخالفان و پرکندن پوست آنان با کاه و یا آویزان کردن مخالفان و انداختن آنان جلوی سگ‌های آدم‌خوار بود. هم‌چنین کندن اعضای بدن مخالفین، ریختن سرب داغ در گلوی مجرمین، جوشاندن مجرمین در روغن جوشان، ریختن باروت در لباس مجرم و منفجر کردن آن از دیگر شکنجه‌های رایج در آن دوران بود.

شاردن، جهان‌گرد فرانسوی، این‌طور نقل کرده ‌است: «روزی چند نفر را در نزد شاه صفی شمشیر می‌زدند. محمدتقی، از اهالی گناباد، که منجم دربار بود حضور داشت و برای این‌که وحشی‌گری‌ها را نبیند چشمانش را بسته بود. شاه صفی متوجه این موضوع شد و بلافاصله دستور داد تا چشمان محمدتقی را از حدقه درآوردند.»

‎پیر قلی بیگ، فرستاده شاه عباس به روسیه پس از بازگشت به ایران به دستور شاه زبان از حلقش بیرون آورده شد و چشمانش از حدقه بیرون آمد. نقل شده‌ است که به فرمان شاه اسماعیل دوم، بیش‌تر کسانی که در مراسم مذهبی سب شرکت داشتند به عنوان مجازات قطعه قطعه شدند. هم‌چنین با رعیت به مانند بردگان رفتار می‌شد و مطابق سیاست رسمی آن‌ها حق ترک زمین‌های کشاورزی را نداشتند. زمین‌داران بزرگ شامل علما معمولن برای بازگردان کشاورزان فراری دست به دامان دولت می‌شدند و رعیتی که فرار می‌کردند مجازات می‌شدند.

پس از دوران صفوی اسناد معتبر در مورد زمان حکومت پهلوی‌ست، در دوره پهلوی، «ساواک» به ویژه در سال‌های دهه 1350 و قبل از پیروزی انقلاب 57 و سرنگونی دولت سلطنتی، نفرت‌انگیزترین و مخوف‌ترین نهاد حکومتی در بین مردم به‌شمار می‌آمد. ساواک نخست به منظور شناسایی و بازداشت اعضای حزب توده تاسیس شد، اما فعالیت‌های خود را بسط داد و به جمع‌آوری اطلاعات و زیر نظر گرفتن هرگونه مخالفان حکومت پهلوی، دانش‌جویان دانش‌گاه‌ها، اتحادیه‌های کارگری و همین‌طور روحانیون شیعه و نویسندگان، ژورنالیست‌ها و شخصیت‌های ادبی به منظور اعمال سانسور پرداخت. این سازمان هم‌چنین عمل‌کردهای برون مرزی خصوصن در خبرچینی و تحت نظر قراردادن دانش‌جویان ایرانی مخالف حکومت در خارج از کشور هم داشت.

ساواک در سرکوبی عناصر ضد‌نظام سلطنتی فعالیت گسترده‌ای داشته ‌است. این سازمان به عنوان عامل شکنجه و اعدام مخالفین به ویژه انقلابیون ایران شناخته می‌شود، چنان‌که بین سال‌های 50 تا 55، 368 تن از چریک‌های مخالف دولت را به قتل رسانده و در بین سال‌های 50 تا 57 «قبل از سرنگونی دولت شاهنشاهی» حدود 100 زندانی سیاسی را اعدام کرده‌ است.

به نقل از بهمن نادری‌پور یکی از معروف‌ترین شکنجه‌گران، دربار و شخص محمدرضا پهلوی از تمام اقدامات ساواک اطلاع داشته‌اند، از شکنجه‌های ساواک می‌توان به سوزاندن نقاط مختلف بدن با میله آهنی چون دست، سینه، پا و لب متهم، انواع شلاق و آویختن اشاره کرد، ماموران ساواک روش‌های مراقبت و بازجویی از متهمان را از گروه پنج نفری اعزام شده توسط آمریکا به ایران آموخته بودند.

هم‌چنین در دوران محمد‌رضا پهلوی ساختمانی وجود داشت که ابتدا زندان زنان بود و سپس از سوی سازمان‌های امنیتی و انتظامی خصوصن ساواک و کمیته مشترک ضدخراب‌کاری جهت بازداشت و شکنجه زندانیان سیاسی مورد استفاده قرار می‌گرفت.

آویزان کردن از سقف، دست‌بند قپانی، آویزان کردن صلیبی، شوک الکتریکی، آپولو، سوزاندن نقاط حساس بدن با فندک و شعله شمع، قفس هیتردار، صندلی هیتردار، باتوم برقی، شلاق با کابل برقی از متداول‌ترین شکنجه‌های ماموران شکنجه کمیته بودند.

یکی از مقامات سابق شهربانی در دوران پهلوی از شنیده شدن فریاد‌های دایم زندانیان زیر شکنجه که حتا برای پرسنل شهربانی در ساختمان‌های اطراف غیر‌قابل تحمل بوده ‌است چنین می‌گوید:

«اداره‌ای که من معاون آن بودم، در آن ساختمان و طبقه بالای محل کمیته مشترک قرار داشت. ما در آن‌جا، فریادها و ناله‌های خراب‌کاران زندانی را می‌شنیدیم. نه من و نه افسرانی که با من بودند، نمی‌توانستند آن را تحمل کنند. سرانجام من با رییس شهربانی صحبت کردم و از او خواستم که محل اداره ما را عوض کند که با موافقت وی، ما از آن ساختمان به خانه امنی که در اختیار شهربانی و قبلن کلانتری بود نقل مکان کردیم.»

وی هم‌چنین گزارش ساواک به سازمان ملل مبنی بر خودکشی پرویز حکمت‌جو با چنگال می‌گوید: «این دروغ محض بود چرا که اولن زندانی چنگال ندارد و ثانین فرو کردن یک میله فلزی دو سر در پریز برق، فیوز را می‌پراند.»

این شکنجه‌ها  در دو دوره زمانی متفاوت تنها بر اساس آن‌چه مستند بود آورده شد، اما نقل قول‌های فراوانی وجود دارد که ابعاد این آزارهای بیمارگونه را بسیار گسترده‌تر معرفی می‌کند، در برنامه آینده به شکنجه‌های اعمال شده در حکومت جمهوری ‌اسلامی خواهیم پرداخت.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , ,