Saturday, 18 July 2015
24 June 2021
مجله جاماندگان-سایه‌ای هراسان در شبستان عتیق-قسمت صدونه

«شکنجه‌های معمولی»

2011 May 31

شراره سعیدی/ رادیو کوچه

پس از بازگویی تاریخ‌چه شکنجه در زمان صفوی و پهلوی، در این برنامه به شکنجه در زمان حکومت جمهوری اسلامی خواهیم پرداخت، البته باید به یاد داشت که شکنجه عمری به درازای طول حیات انسان دارد و شکنجه به اشکال گوناگون در تمامی نقاط دنیا دیده شده است، اما منظور مورد بحث در این برنامه‌ها شکنجه‌هایی مختص زندان‌یان سیاسی و یا همان دگراندیشان است، بر اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی شکنجه ممنوع است، اما این اتفاق به صورت کاملن مشهودی در زندان‌های ایران اعمال می‌شود زیرا در همین قانون اساسی مجازات‌هایی که در عرف بین‌المللی مصادیق شکنجه تشخیص داده می‌شود مانند سنگ‌سار و شلاق در نظر گرفته شده است، ما در این برنامه فقط به شکنجه‌های معمولی که شاهدان و مستندات بسیار دارد، خواهیم پرداخت.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

در دوران حاکمیت اصلاح‌طلبان در مجلس و دولت تلاش‌هایی از جمله بهبود وضعیت وزارت اطلاعات و برخی قوانین ایران و تعطیلی زندان توحید و بازداشت‌گاه 59 سپاه پاس‌داران و تصویب قانون منع شکنجه صورت گرفت. اما رد شدن قانون منع شکنجه تصویب شورای نگهبان و راه‌اندازی دست‌گاه اطلاعات موازی توسط «علی خامنه‌ای» این تلاش‌ها را ناکام گذارد.

دست‌گاه‌های شوک الکتریکی به اشکال مختلف از شرکت‌های اروپایی تامین و برای شکنجه زندان‌یان یا سرکوب شرکت‌کنندگان در تجمعات استفاده می‌شود. از نمونه‌های آن می‌توان به شکنجه «حمید والائی» وکیل رد صلاحیت‌شده، نویسنده و فعال حقوق بشر آذربایجانی توسط بازجویان اداره اطلاعات «تبریز» در تابستان 1387 اشاره کرد که در اثر این شکنجه‌ها تعدادی از دندان‌های وی شکسته شده و از ناحیه پای راست و سر دچار آسیب شدید شد.

عکس‌های منتشره از حمید توسط کانون‌های حقوق بشر و رسانه‌های عمومی جهان گویای این امر است. هم‌چنین در سرکوب اجتماع عده‌ای از زنان برای بهبود حقوق بانوان در میدان هفت‌تیر تهران در خرداد85 و هم‌چنین تجمع اعتراضی در مقابل دانش‌گاه تهران در اعتراض به وضعیت «اکبر گنجی» در زندان نیز از باتوم‌های برقی استفاده شد، تظاهرات بدون حمل اسلحه بر اساس قانون اساسی ایران آزاد است، این باتوم‌ها با هر ضربه تا 120 هزار ولت جریان برق به بدن منتقل می‌کند که بدون به‌جا گذاردن اثر ظاهری موجب درد شدید و یا فلج‌شدن موقت فرد می‌شود.

دست‌گاه‌های شوک الکتریکی به اشکال مختلف از شرکت‌های اروپایی تامین و برای شکنجه زندان‌یان یا سرکوب شرکت‌کنندگان در تجمعات استفاده می‌شود. از نمونه‌های آن می‌توان به شکنجه «حمید والائی» وکیل رد صلاحیت‌شده، نویسنده و فعال حقوق بشر آذربایجانی توسط بازجویان اداره اطلاعات «تبریز» در تابستان 1387 اشاره کرد که در اثر این شکنجه‌ها تعدادی از دندان‌های وی شکسته شده و از ناحیه پای راست و سر دچار آسیب شدید شد

روش سوزاندن با سیگار نیز از معمول‌ترین وساده‌ترین روش‌های شکنجه‌ است که بارها از جمله برای شکنجه دانش‌جویان چپ‌گرای بازداشت‌شده در سال 86 به کار رفته‌است.

یکی از روش‌های عادی شکنجه سلول انفرادی است، این روش به‌دلیل جلوگیری از ارتباط زندانی با دنیای بیرون و ایزوله‌کردن کامل او و هم‌چنین مانع از دست‌یابی به امکان تحرک بدنی، نور و… توامان شکنجه‌ای جسمی و روحی بر زندانی وارد می‌کند بی‌آن‌که اثر خاصی بر بدن وی برجا گذارد.

استفاده از لامپ مهتابی که در تمام 24 ساعت روشن است و برقراری سکوت مطلق در محل بازداشت‌گاه، ساعت بیولوژیک بدن و امکان تشخیص زمان «‌ساعت، روز، هفته و…» را از زندانی می‌گیرد. تحمل این شکنجه برای زندان‌یان جوان که محفوظات ذهنی کم‌تری نسبت به کهن‌سلان «برای مشغول کردن خود در سلول» دارند بسیار مشکل می‌شود. در برخی موارد زندانی با آسیب‌رساندن به خود یا کوبیدن خود به در و دیوار و مجروح‌کردن خویش، تلاش می‌کند بهانه‌ای برای خروج از سلول ایجاد کند. استفاده از سلول‌های انفرادی بسیار کوچک «50 در 50 سانتی‌متر» که زندانی حتا امکان دراز‌کردن پایش را هم ندارد، برای فشار مضاعف استفاده می‌شود.

عمادالدین باقی در این‌باره می‌گوید:

«استفاده از سلول انفرادی دقیقن یک روش آگاهانه و هدف‌دار برای به زانو در آوردن افراد است، یعنی افراد را در این شرایط دچار فلج ذهنی و روانی می‌کنند…..» این مثال به یک زندانی مربوط می‌شود که در سلول انفرادی بوده و تنها برای بازجویی ظاهرن توام با شکنجه از سلول بیرون آورده می‌شده ‌است. این زندانی پس از خروج از انفرادی به آقای باقی گفته‌است بهترین زمان برای وی زمانی بود که او را برای کتک‌زدن از سلول خارج می‌کردند.

تجاوز جنسی به زندان‌یان سیاسی، فعالین حقوق بشر و… یکی از روش‌های مرسوم در نظام جمهوری اسلامی ایران بوده ‌است که جهت تحقیر زندانی و تخریب روحیه وی استفاده شده ‌است. بسیاری نیز تهدید می‌شوند به اقوام‌شان تجاوز خواهند کرد و گاهی هم به‌عنوان تاکتیک اسنادش به دست خودشان منتشر می‌شود، تا بفهمانند که «اگر منافع ما به‌خطر بیافتد، افراد نزدیک به نظام را هم این‌جوری قربانی می‌کنیم تا بقیه حساب دست‌شان باشد»، فیلم معروف بازجویی از همسر «سعید امامی» از این دست بود، در دهه 60 در شب اعدام به زندان‌یان تجاوز می‌شد «تحت لوای ازدواج با زندان‌بانان و بازجویان» زیرا معتقد بودند دختر اگر باکره باشد به بهشت می‌رود، پرونده‌های مکشوفه از پرونده قتل‌های زنجیره‌ای نیز دارای مشخصه‌های شکنجه‌ بود، گویی تمامی قربان‌یان قبل از قتل شکنجه شده بودند.

پرونده شکنجه شهرداران  تهران «غلامحسین کرباسچی و مدیرانش» یکی از معدود مواردی بود که در دست‌گاه قضایی، دولت و مجلس پی‌گیری شد و در نهایت دادگاه سردار محمد‌رضا نقدی فرمانده وقت حفاظت اطلاعات نیروی انتظامی عامل بازداشت و شکنجه شهرداران در بازداشت‌گاه وصال نیروی انتظامی را به 8 ماه حبس قطعی محکوم کرد. وکیل مدافع نقدی آقای الهام بود که بعدها به پست معاون اولی محمود احمدی‌نژاد رسید و سردار نقدی نیز به‌عنوان رییس ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز در دولت احمدی‌نژاد منصوب شد.

اصولن بازجویان و یا شکنجه‌گران دچار ننگ درونی از رفتار و ترس از انتقام‌جویی نام خود را فاش نمی‌کنند، اما یکی از معدود کسانی که خود را داوطلبانه لو داد «حسین شریعت‌مداری» بود، مدیر مسوول روزنامه کیهان به‌عنوان معاون اجتماعی وزارت اطلاعات مسوولیت بازجویی از برخی زندانیان سیاسی از جمله «فرهاد بهبهانی» نویسنده کتاب در میهمانی حاج آقا در سال 1368 را برعهده داشته است.

تعدادی از زندان‌های معروف به شکنجه از این قرارند: «بند 209 اوین»، «بازداشت‌گاه 59 سپاه پاس‌داران»، «زندان توحید»، «بازداشت‌گاه منفی چهار وزارت کشور»، «بازداشت‌گاه کهریزک»، «زندان اوین»، «سوله پاسارگاد»، «بازداشت‌گاه افسریه»، «بازداشت‌گاه 66 سپاه» را نام برد.

زندان کمیته مشترک ضد‌خراب‌کاری  یا همان بازداشت‌گاه توحید که در برنامه گذشته موارد استفاده‌اش در زمان پهلوی را توضیح دادیم در خیابان «فردوسی» تهران، کوچه «شاه‌چراغی» و مقابل ساختمان موسسه «کیهان» واقع شده‌ است، که نهایتن در سال 83 تعطیل و به موزه تبدیل شد.

این زندان درسه طبقه و هریک از طبقات دارای سه راه‌رو و یک زیرزمین برای ساختمان است. عمومن زندانی‌های سیاسی اعم از روحانیون و غیر‌روحانیون دراین ساختمان زندان بودند. شخصیت‌هایی چون «شیخ‌ محمد‌تقی ذاکری» دبیرکل حرکت مردم آزاده و یکی از مهم‌ترین شخصیت‌های نشرفرهنگ عدم خشونت در این مکان زندانی شدند. «سید مرتضا» و «سید‌مهدی شیرازی» دو فرزند مرجع شیعه «آیت‌اله سید‌محمد شیرازی» در این زندان زندانی بودند. سید مرتضا شیرازی در این مکان سوزانده شد. سال‌های 1373 تا 1375 این زندان شاهد شخصیت‌های زیادی از طرف‌داران آیت‌اله شیرازی و آیت‌اله منتظری بود که همه آن‌ها شکنجه شدند.

و اما کهریزک این بازداشت‌گاه ابتدا برای نگه‌داری معتادان استفاده می‌شد، اما پس از آغاز طرح ارتقای امنیت اجتماعی توسط پلیس ایران، عده کثیری از بازداشت‌شدگان بدون محکومیت توسط دادگاه و پس از شکنجه علنی در سطح شهر به این بازداشت‌گاه منتقل و تحت شکنجه قرار گرفتند.

برخی از این افراد پس از مدت‌ها بازداشت، بی‌گناه تشخیص داده شده و آزاد شدند و این مکان همان بازداشت‌گاه جنجالی پس از انتخابات 88 بود، میزان شکنجه و نوع آن در این زندان بسیار بدوی انجام گرفته است، انواع تحقیرها، شکنجه‌های جنسی و جسمی به حدی در این زندان اعمال شده بود که شخص خامنه‌ای خود دستور به تعطیلی آن صادر کرد، آن‌چه لازم به تذکر نیست آن‌ است که پس از انتخابات 88 ما با پروسه‌ای جدید از گستاخی در برملا‌شدن شکنجه روبه‌رو بوده‌ایم که به نوعی بدعت‌گذاری رژیم بود، تا قبل از خرداد 88 آن‌چه شکنجه نامیده می‌شد، اگرچه بسیار سخت، اما در قانون نانوشته‌ای از سوی جامعه پذیرفته شده بود، اما پس از این تاریخ ما شاهد بهت جامعه از آن‌چه روی‌ داد، بودیم.

 

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , ,