Saturday, 18 July 2015
16 June 2021
پانزدهم خرداد- پنجم ژوئن

«تقویم تاریخ پانزدهم خرداد»

2011 June 05

رادیو کوچه

1342 خورشیدی- سخن‌رانی سید روح‌اله خمینی در ۱۳ خرداد ۱۳۴۲ در قم به مناسبت دهم محرم یا عاشورای حسینی توهین‌آمیز و آتشین بود. صبح روز ۱۵ خرداد ماموران نیروی انتظامی در قم به منزل خمینی رفتند و او را دستگیر کردند. بازداشت آیت‌اله خمینی به موجی از تظاهرات در تهران و قم علیه دولت «اسداله علم» تبدیل شد. تظاهرات به زدو خورد خونین بین ماموران شهربانی و تظاهرکنندگان تغییر یافت.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

هم‌چنین نهضت آزادی به ریاست «مهدی بازرگان» به پشتیبانی از خمینی و از تظاهرات برخاست و علیه اصلاحات انقلاب شاه و مردم، به ویژه اصل اول یعنی اصلاحات ارضی و اصل پنجم آن یعنی اصلاح قانون انتخابات ایران اعتراض و شورش کرد. اصل پنجم انقلاب سفید، اصلی بود که برای دادن آزادی به زنان و در دادن حق برابر سیاسی و اجتماعی با مردان در انتخاب کردن و انتخاب شدن در انجمن‌های استان و شهرستان، دو مجلس شورای ملی و مجلس سنا و انتخابات در هر سطح انتخاباتی دیگر در کشور نوشته شده بود. ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ را خمینی و هوادارانش به عنوان نقطه عطف در آغاز انقلاب اسلامی می‌شمارند.  هم‌چنین در ایران امروز یکی از تعطیلات رسمی است.

1898 میلادی- «فدریکو گارسیا لورکا»  (Federico García Lorca) شاعر و نویسنده اسپانیایی متولد شد. او هم‌چنین نقاش، نوازنده پیانو، و آهنگ‌ساز نیز بود.

لورکا به‌دست مادر با موسیقی آشنا شد و چنان در نواختن پیانو و گیتار پیش‌رفت کرد که آشنایانش او را از بزرگان آینده موسیقی اسپانیا می‌دانستند، ولی درگذشت آموزگار پیانویش باعث شد موسیقی را پی نگیرد.

از او نمایش‌نامه‌های بسیاری نیز به جای مانده است‌. «عروسی خون» عنوان مهم‌ترین اثر اوست‌.

پژوهش‌های لورکا، هرگز در چارچوب «فلسفه» و «حقوق» که به تحصیل آن‌ها در دانش‌گاه سرگرم بود، باقی نماند. مطالعه آثار بزرگان جهان از نویسندگان جنبش ۹۸ چون «ماچادو» (Machado)، «آسورین» (Azorin) و همین‌طور آثار شاعران معاصر اسپانیا چون «روبن داریو» (Roban Dario)، تا نمایش‌نامه‌های کلاسیک یونانی، از لورکا شاعری با دستان توانا و تفکری ژرف ساخت.

لورکا نخستین کتابش (به نثر) را در سال ۱۹۱۸ به نام «باورها و چشم‌اندازها» در گرانادا به چاپ ‌رساند. در ۱۹۲۷ «ترانه‌ها» (Canciones) را منتشر کرد و نمایش‌نامه «ماریانا پیندا»  (Mariana Pineda) را در ماه ژوئن همین سال به صحنه ‌برد و در بارسلونا نمایش‌گاهی از نقاشی‌هایش بر پا کرد. در ۱۹۲۸ محبوب‌ترین کتابش، «ترانه‌های کولی» (Romancero Gitano) منتشر شد.

گفته شده لورکا در ۳۸ سالگی احتمالن به دست پارتیزان‌های ملی در جنگ داخلی اسپانیا کشته شده است.

1945 میلادی- چهار فاتح جنگ جهانی دوم در اروپا اعلام کردند که حاکم بر آلمان هستند که یک ماه بود به اشغال آن‌ها در آمده بود.

در پایان جنگ جهانی اول، کشورهای جدیدی از درون امپراتوری‏های بزرگ آن زمان پا به عرصه وجود نهادند و سه امپراتوری بزرگ آن زمان به سه کشور کوچک‏تر آلمان، اتریش و ترکیه تبدیل شدند. ولی در پایان جنگ دوم جهانی، کشورهای اروپایى تغییراتی داشتند. مهم‏ترین تغییر در وضع اروپا، در بزرگ‏ترین کشور مغلوب این جنگ یعنی «آلمان» پدید آمد.

اتریش و چکسلواکی که در سال‏های قبل از جنگ، تحت سلطه آلمان درآمده و ضمیمه خاک آن کشور شده بودند، استقلال خود را باز یافتند. پروس شرقی و قسمتی از خاک اصلی آلمان در شرق این کشور ضمیمه لهستان شد و در عوض، شوروی قسمت شرقی لهستان و قسمتی از ایالت پروس شرقی آلمان را تصاحب کرد. باقی‏مانده خاک آلمان به چهار منطقه اشغالی بین کشورهای پیروز جنگ، یعنی شوروی، آمریکا، انگلیس و فرانسه تقسیم شد که سه بخش اشغالی کشورهای غربی بعدن به هم پیوستند و آلمان به دو کشور جداگانه با دو حکومت متفاوت شامل آلمان شرقی و آلمان غربی تقسیم شد. هم‏چنین چند سال بعد با تقسیم برلین، پایتخت آلمان به دو قسمت شرقی و غربی، دیوار برلین نیز ساخته شد که تا سال‏های پایانی دهه 1980 پابرجا بود.

1947 میلادی- ارایه «طرح مارشال» یکی از مهم‏ترین طرح‏های اقتصادی آمریکا بعد از جنگ جهانی دوم که به نام طراح آن، «جورج مارشال»، نام‏گذاری شده است.

این طرح به بسیاری از کشورهای اروپای غربی کمک کرد تا اقتصاد خود را پس از جنگ بازسازی کنند. ایالات متحده و تیم سیاست خارجی جرج مارشال در مسیر خلق جهان پس از جنگ درصدد حذف عوامل بروز دو جنگ جهانی و معضلات اقتصادی ناشی از آن بودند، به عبارت دیگر آن‌ها معتقد بودند در همه جای دنیا، انسان مرفه، یا دست کم امیدوار به زندگی در رفاه، به سوی تمامیت‌خواهی جذب نمی‌شود.

در عین حال این طرح یک برنامه‌ریزی بلند مدت برای خلق یک بازار توان‌مند برای خرید محصولات آمریکایی بود که عملن از تسلط کمونیسم در اروپا جلوگیری می‌کرد. در مقابل این طرح در اروپای غربی اتحاد جماهیر شوروی که مانع بهره‌مندی بلوک شرق از این کمک‌ها شده بود، دست به ابتکار عمل زد و در سال ۱۹۴۷ سازمانی بین‌المللی را با هدف مبارزه با طرح مارشال تشکیل داد.

———————————————–

برخی از روی‌دادهای دیگر

1967 میلادی- با حمله اسراییل به مصر، جنگ شش روزه آغاز شد و در پایان نخستین روز آن، نیروهای اسراییلی، نیروی هوایی مصر و اردن را مورد حمله قرار دادند.

1968 میلادی- «رابرت کندی» نامزد حزب دموکرات در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا، ترور شد.

1882 میلادی- «جان می‌نارد کینز» (john Maynard Keynes) از اقتصاددان‌های انگلیسی برجسته قرن بیستم زاده شد.

1723 میلادی- «آدام اسمیت» فیلسوف اسکاتلندی که از او به‌عنوان پیش‌روی اقتصاد سیاسی یاد می‌شود، به‌دنیا آمد.

منبع‌ها:

راسخون

ویکی‌پدیا (انگلیسی و فارسی)

نیویورک تایمز

 

 

 

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , , ,