Saturday, 18 July 2015
20 June 2021
دایره‌ی شکسته

«گام‌های موسیقی بر ذهن کودکان»

2011 June 12

مه‌شب ‌تاجیک/ رادیو کوچه

افلاطون می‌گوید موسیقی برای ادامه‌ی حیات بشر ضروری است و دقت، هوش، مشاهده و درک و عواطف بشری را ارتقا می‌دهد. بی‌شک یکی از بحث‌انگیزترین و اساسی‌ترین شاخه‌های موسیقی را موسیقی کودک تشکیل می‌دهد. در واقع موسیقی برای کودک هنگامی اهمیت پیدا می‌کند که به تربیت کودک نگاهی دقیق و موشکافانه داشته باشیم. آموزش موسیقی به کودک آموزش به سرمایه‌ای بکر و دست نخورده است که قابلیت پذیرش هرگونه کارایی را دارد و با این‌کار خلاقیت‌های وجود او بارور می‌شود.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

گوش دادن به موسیقی و یا نواختن آن به بهبود هوش و توانایی‌های حرکتی و کلامی کودکان کمک می‌کند. به گفته پژوهش‌گران کودکانی که به نوعی با موسیقی سر و کار دارند نسبت به دیگر هم‌سالان خود در شنیدن و تشخیص صدا و هم‌چنین برقراری روابط کلامی از مهارت بیش‌تری برخوردارند. به باور این پژوهش‌گران کودکانی که سه سال یا بیش‌تر به نواختن یک ساز پرداخته‌اند توانایی‌های حرکتی بیش‌تری دارند، هماهنگی بین دست و چشم و هم چنین قدرت تمرکز و خلاقیت در آن‌ها بیش‌تر است و در خواندن از روی متن و درک مطلب نیز از هم‌سالان خود به‌تر عمل می‌کنند. احتمال می‌رود بین آموختن موسیقی و افزایش قدرت تجسم فضایی و هم‌چنین درک ریاضی در کودکان نیز رابطه‌ای وجود داشته باشد.

دلیل این تاثیر آموزش موسیقی بر افزایش توانایی مغزی ممکن است این باشد که مهارت‌های حرکتی و شنوایی مورد نیاز برای نواختن یک ساز در یک ارکستر با دیگر افراد به شدت نیاز به توجه، حافظه و توانایی مهار سایر کنش‌ها را دارد. تنها گوش دادن ساده به موسیقی «موتسارت»، یا هر موسیقی‌دان دیگری باعث بهبود توانایی توجه و حافظه نمی‌شود. در یک بررسی که در دانش‌گاه هاروارد انجام شد، رابطه میان آموزش موسیقی در ابتدای کودکی و تقویت مهارت‌های حرکتی و شنوایی و هم‌چنین بهبود در توانایی گفتاری و استدلال غیرشفاهی مشاهده شد و در این تحقیق اثبات شد که این عکس‌العملی که کودکان به موسیقی نشان می‌دهند سایر مهارت‌های آن‌ها را تقویت می‌کند و باعث تمرکز بیش‌تر آن‌ها نسبت به هم‌سالان خود می‌شود.

موسیقی از طریق تحریک فرد برای دقت بیش‌تر نسبت به نوع صدا‌، ریتم، ملودی، آهنگ، جهت صدا در افزایش حافظه و تمرکز موثر است، به همین دلیل، اغلب دانش‌آموزانی که به نوعی با موسیقی در ارتباط هستند در مدرسه و دانش‌گاه موفق‌تر هستند. امروزه ثابت شده که حافظه می‌تواند از طریق موسیقی تقویت شود و افرادی که از کودکی در معرض آموزش و بازی‌های موسیقایی بوده‌اند‌، حافظه بسیار به‌تری دارند. ریتم، ملودی، هارمونی جزو عواملی هستند که موجب تقویت حافظه می‌شوند.

کیفیت و تنوع نت‌های موسیقی از نظر قابلیت‌های صوتی و به سبب بسامد‌های مختلفی که دارند می‌تواند قوه‌ی تشخیص و حساسیت شنوایی کودکان را افزایش دهند به ویژه آن‌که کودکان در مراحل اولیه‌ی رشد که قوای حسی و مهارت‌های حرکتی آن‌ها از نظر هماهنگی نیاز به تقویت دارد موسیقی به منزله حرکت‌های تعیین‌کننده تلقی می‌شود. اگر از موضوع عصب شناختی و یافته‌های پژوهشی زیست‌شناسی بخواهیم نقش موسیقی را در ساختار روانی و کنش‌های بیوشیمیایی هورمون‌ها بررسی کنیم به داده‌های قابل تاملی در این زمینه دست خواهیم یافت. از نظر زیست شناسان طبیعت آدمی در چرخه‌ی ساز و کارهای روانی و جسمی از ساختار آهنگین و موزون برخوردار است و کنش و واکنش‌های آن در فرآیند تحول با ریتم‌ها و هارمونی‌های خاصی هم‌راه است به همین طبیعت آدمی به لحاظ روانی نیز نظم و هماهنگی و کنش‌های ریتمیک بیرونی را جذب می‌کند.

جای‌گاه موسیقی و حرکات موزون در اجرای نمایش و هم‌چنین حرکات و جلوه‌های نمادین اجرای قصه‌ها از نظر تاثیر‌گذاری مسئله‌ای است که به منزله نیروی سحر‌آمیز در اغلب نمایش‌ها و هنرهای سمعی و بصری از آن بهره گرفته می‌شود. احساسات نهفته در موسیقی بار معنایی آن‌چه را که به زبان نمی‌آید از طریق احساس درونی و از راه مخابره بدون کلام بیان می‌کند به عبارت دیگر هنر موسیقی می‌تواند به منزله یک زبان فرا کلامی و نگاه فرا مکانی اندیشه و احساس آدمی را بیان نماید و حتا زبان مشترکی باشد برای کودکان در زمینه‌ی برقراری ارتباطی بدون کلام با هم‌سالان‌شان.

از آن‌جا که موسیقی، ارتباطی غیر‌کلامی است با کودکان دچار اختلالات رفتاری هم می‌توان از این طریق ارتباط برقرار کرد، خواندن سرودهای دسته‌جمعی، صحبت درباره‌ی اشعار و استفاده‌ی از آن‌ها می‌تواند روش موثری در برقراری ارتباط کلامی با این کودکان باشد. موسیقی چه به تنهایی و چه هم‌راه با بازی‌های درمانی می‌تواند اضطراب کودکان روان‌پریش را کاهش دهد. هم‌چنین شرکت در کلاس‌های ریتم، گروه‌های کر، کنسرت‌ها و نمایش‌های مختلف با موسیقی می‌تواند در کودکان ارزش شخصی ایجاد و آن را تقویت کند.

 

 

 

 

 

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , ,