Saturday, 18 July 2015
21 June 2021
کوچه سلامتی ـ ملانوم

«یک خال کشنده»

2011 June 24

دکتر آویده مطمئن فر/ رادیو کوچه

avideh@koochehmail.com

ملانوم جدی‌ترین شکل سرطان پوست است. هر سال، ۵۰ هزار مورد جدید سرطان پوست در ایالات متحده تشخیص داده می‌شود. در کانادا، تقریبن هر سال پنج هزار نفر با سرطان پوست تشخیص داده شده که بیش از ۹ صد تن از آن‌ها جان خود را به این بیماری می بازند. اگر ملانوم تشخیص داده نشود عواقب بسیار جدی در بر خواهد داشت ولی تشخیص آن نسبتن آسان است و اگر زود تشخیص داده شود، به آسانی قابل درمان است.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

قرار گرفتن در معرض بیش از حد نور خورشید و اشعه ماوراء بنفش، سوختگی پوست، وجود خال غیر معمولی، وجود تعداد زیاد خال، یعنی بیش از ۵۰ تا، رنگ پوست روشن مانند افراد با موی بور، موی قرمز، رنگ چشم سبز، آبی یا خاکستری، کک و مک یا پوست حساس به آفتاب سوختگی، سابقه شخصی یا خانوادگی سرطان پوست، تضعیف سیستم ایمنی بدن، و مصرف داروهایی که باعث افزایش حساسیت پوست به اشعه ماورا بنفش UV می‌شوند، عوامل خطر سرطان پوست به حساب می‌آیند.

سرطان از جهش DNA  در هسته سلول به وجود می‌آید. پس از جهش ژن ها، تقسیم سلولی به طور آنارشیک ادامه می‌یابد و منجر به تومور می‌شود. این فرایند به طور کامل درک نشده است، اما محققان می‌دانند که بسیاری از مواد سرطان زا، موجب بروز سرطان و یا افزایش خطر ابتلا به این بیماری می‌شوند. در مورد سرطان پوست، ماده سرطان زا، در‌واقع اشعه ماورای بنفش نور خورشید است. مطالعات نشان داده است که سرطان پوست در افرادی که زمان زیادی را زیر آفتاب به سر می‌برند شایع تر است. از زمان جنگ جهانی دوم، بروز ملانوم در جمعیت جهان به علت افزایش مد آفتاب گرفتن در حال افزایش است.

 

مردم آفریقایی تبار، کمتر از سفید پوستان احتمال ابتلا به سرطان پوست را دارند، ولی آن‌ها ممکن است مبتلا به نوعی نادراز سرطان پوست شوند که در غشای مخاطی، به عنوان مثال، داخل دهان به وجود می‌آید. در میان سفیدپوستان، افرادی که پوست روشن‌تری دارند بیش تر مستعد ابتلا به این بیماری هستند. خطرابتلا به این بیماری در کسانی که  رنگ چشم آبی یا سبز، رنگ موی روشن و کک و مک دارند بیش تر است. افرادی که آفتاب سوختگی شدید، قبل از سن ۱۸ سالگی داشته‌اند در معرض خطر بیش تری برای ابتلا به سرطان پوست قرار دارند. هم چنین، علاوه بر اشعه ماورا بنفش نور خورشید و یا لامپ های برنزه شدن، خطر ابتلا به سرطان پوست با در معرض اشعه ایکس، رادیوم یا آرسنیک بودن نیز ربط داده شده است.

رنگدانه های قهوه ای که وقتی پوست در معرض اشعه ماورا بنفش نور خورشید قرار می‌گیرد روی پوست ظاهر می‌شوند و به اصطلاح پوست برونزه می‌شود، توسط سلول‌های پوست به نام ملانوسیت تولید می‌شوند. ملانوم همیشه در ملانوسیت ها ظاهر می‌شود. ملانوم ممکن است در خال که در واقع خوشه های ملانوسیت ها هستند، و یا در ملانوسیت های دیگر در پوست نرمال ایجاد شود. برخی از خال ها در معرض خطربیش تری هستند. خال دیسپلاستیکDysplastic خال حامل آنومالی است که ممکن است به سرطان پوست بیانجامد. تشخیص آن‌ها بسیار ساده است. عدم تقارن خال، داشتن یک مرز نامنظم، رنگ خال، مخصوصن اگر خال از رنگ‌های متفاوت مثل سفید، آبی، قرمز، و یا سیاه تشکیل شده باشد، قطر خال بزرگتر از ۶ میلی متر، و یا ارتفاع خال بیش تر از سطح پوست، نشانه‌های خال های دیسپلاستیک هستند.

ملانوم نوعی سرطان قابل مشاهده است، بر خلاف اشکال دیگر که در داخل بدن به وجود می‌آیند، تغییرات ایجاد شده توسط ملانوم اغلب آشکار است

ملانوم نوعی سرطان قابل مشاهده است، بر خلاف اشکال دیگر که در داخل بدن به وجود می‌آیند، تغییرات ایجاد شده توسط ملانوم اغلب آشکار است.  شناخت علایم و بررسی خال مشکوک توسط پزشک، بسیار مهم است. یک خالی که تغییر شکل داده، لزومن سرطانی نیست. ولی ظهور یک خال جدید بر روی پوست خیلی مهم است. اگر حاشیه یک خال تغییر و یا رنگ آن به داخل پوست اطراف آن گسترش یابد، اگر یک خال رشد کند، یک رنگ جدید و یا یک شکل بی نظم پیدا کند، اگر خال سفت شود، یا پوسته پوسته شده و خونریزی تولید کند، اگر زخم شود و بعد از یک ماه بهبود نیابد، اگر لکه های سیاه در زیر پایه ناخن به وجود بیاید و یک پوست اضافی و یا تغییر رنگ بر روی پوست ایجاد شود، حتمن با یک متخصص پوست یا دکتر خانواده مشورت کنید. یک ملانوم که درمان نشود، یک سرطان پوست بسیار خطرناک است زیرا می‌تواند به دیگر بخش‌های بدن گسترش یافته و حتا کشنده باشد.

دکتر خانواده یا متخصص پوست می‌تواند سرطان پوست را تشخیص دهد. از طریق بیوپسی بافت مشکوک، تشخیص سلول‌های سرطانی امکان‌پذیر است. بیوپسی غدد لنفاوی نزدیک به بافت مشکوک می‌تواند گسترش سرطان را تعیید کند. اگر ملانوم به سرعت تشخیص داده و قبل از گسترش آن به زیر پوست حذف شود، شانس بهبود تقریبن صد درصد است. اگر ملانوم به صورت افقی، در سطح پوست گسترش یافته باشد و نفوذ آن به صورت عمیق به بافت های زیر پوست نباشد، پرونوستیک  بسیار مطلوبی خواهد داشت. انواع مختلفی از سرطان پوست وجود دارد، اما نوع سرطان پوست اهمیت کم تری نسبت به ضخامت و عمق نفوذ آن در پرونوستیک سرطان پوست دارد. اگر سرطان به دیگر بافت های بدن متاستاز داده باشد، یک درمان سریع ضروری است.
درمان ملانوم نیاز به جراحی دارد. در مراحل اولیه، جراحی می‌تواند بسیار ساده و بدون درد، مانند حذف زگیل باشد. اگر سرطان به پوست گسترش یافته باشد، عمل جراحی می‌تواند یک علامت به جا بگذارد. حتی ملانوم نسبتن عمیق می توان درمان شوند در صورتی که به سایر ارگان ها گسترش نیافته باشند. علاوه بر جراحی ، شیمی درمانی، پرتو درمانی و یا ایمونوتراپی با توجه به شدت و درجه سرطان پوست تشخیص داده می‌تواند توصیه شود.

در نور آفتاب سه نوع اشعه ماورای بنفش وجود دارد: اشعه « یو-وی-ای » که به قدرتمندی اشعه « یو – وی – بی » نیست، ولی عمیق‌تر در پوست نفوذ می‌کند و عامل خسارت نوری، پیری زودرس و چروک افتادگی و سرطان پوست است. اشعه « یو – وی – بی » که درماه‌های تابستانی شدت زیادی دارد، بر لایه‌های بیرونی پوست بیشتر اثر می‌گذارد و عامل آفتاب‌سوختگی، پیری زودرس و سرطان پوست است. اشعه « یو – وی – سی » قوی‌ترین و خطرناک‌ترین اشعه نور آفتاب است، ولی خوشبختانه به طور معمول، توسط لایه اوزون تصفیه می‌شود و به سطح زمین نمی‌رسد.

سازمان‌های پزشکی، مثل جامعه سرطان آمریکا، استفاده از کرم ضد آفتاب را به‌دلیل این‌که از دو نوع سرطان پوست؛ یعنی « اسکوامس سل » Squamous cell و « بیزال سل » Basal cell جلوگیری می‌کند، پیشنهاد می‌کنند. با این حال، استفاده از کرم ضد آفتاب، به دلایل مختلف بحث برانگیز است، چرا که کرم ضد آفتاب، مانعی برای جذب اشعه « یو – وی – ای » نیست و از آن جایی که مردم به خاطر استفاده کردن از کرم ضد آفتاب، با اطمینان، مدت طولانی‌تری زیر آفتاب می‌مانند و مقدار بیش از حدی از اشعه « یو – وی – ای » را جذب می‌کنند، امکان ابتلا به «ملانوم» Melanome  افزایش می‌یابد. بر اساس مطالعاتی در سال ۲۰۰۴، اشعه «یو – وی – ای» باعث آسیب « دی – ان – ای » موجود در سلول‌های لایه‌های زیرین پوست می‌شود و خطر ابتلا به ملانوم‌های بدخیم را افزایش می‌دهد.

مقدار انرژی خورشیدی که شما در معرض آن قرار دارید، فقط به زمانی که زیر آفتاب به سر می‌برید بستگی ندارد، بلکه به ساعت روز و فصلی که در معرض اشعه خورشید قرار دارید نیز بستگی دارد، زیرا صبح و اواخر بعد از ظهر، اشعه خورشیدی باید از لایه‌های بیش‌تری از جو زمین عبور کند تا به ما برسد، بنابراین بیش‌تر فیلتر می‌شود.

متخصصین بیماری‌های پوستی تخمین می‌زنند که ۱۵ تا ۲۰ درصد افراد در طول عمر خود به یک سرطان پوست مبتلا خواهند شد و متاسفانه در ۲۰ سال گذشته، شیوع تمام انواع سرطان پوست، دو برابر شده است. در امریکای شمالی، در هر ساعت، یک نفر جان خود را به سرطان پوست می‌بازد؛ بنابراین واضح است که ما باید با این مشکل مقابله کنیم، زیرا ابتلا به سرطان پوست تا حد زیادی قابل پیش‌گیری است.

 

 

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , ,