Saturday, 18 July 2015
16 June 2021
دایره‌ی شکسته

«کتابت را جا بگذار»

2011 June 24

مه‌شب ‌تاجیک/ رادیو کوچه

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

یک کتاب وقتی در یک کتاب‌خانه باشد ممکن است یک‌بار، دوبار، سه‌بار خوانده شود و بعد شروع به خاک خوردن کند، سال‌ها در گوشه‌ی کتاب‌خانه بماند تا رنگ کاغذهایش تغییر کند و کم‌کم پودر شود. در نهایت یا دور انداخته می‌شود یا به کتاب‌خانه‌ای اهدا می‌شود که دومی باز بهتر از اولی است. کتاب دیگری گوشه‌ی نیمکت پارکی است. توجه عابری را جلب می‌کند، کتاب را بر می‌دارد و مشتاق به آن نگاه می‌کند. صفحه‌ی اول را که باز می‌کند، گوشه کتاب نوشته است «من کتاب را خواندم و لذت بردم و در جایی که پیدایش کرده بودم رهایش می‌کنم تو هم کتاب را بخوان و در جایی رهایش کن تا بقیه هم آن‌را بخوانند» و در زیر یادداشت اول چهار یادداشت دیگر است یعنی تا به حال چهار نفر که هم‌دیگر را نمی‌شناسند کتابی را به یک‌دیگر داده‌اند و آن‌را خوانده‌اند. نفر پنجم شروع به خواندن صفحه‌ی اول می‌کند.

در سال ۲۰۰۱ « رول هورنباکر»، ایده‌ی به اشتراک گذاشتن کتاب را در طول چهار هفته در قالب یک سایت اجرا کرد. پس از آن مردم از این طرح بسیار استقبال کردند تا جایی که دو سال بعد از راه‌اندازی، حدود ۱۱۳٫۰۰۰ نفر عضو این سایت بودند‌. سایت بوک کراسینگ روزمره مورد استقبال هزاران نفر است. عبارت ( (Book Crossing‌در سال 2004 وارد فرهنگ واژگان آکسفورد شد. بر اساس تعریفی که این فرهنگ ارایه داده (Book Crossing) عبارت است از «جا گذاشتن عمدی یک کتاب در مکانی عمومی، بدین منظور که فرد علاقه‌مند دیگری آن کتاب را بردارد و مطالعه کند». با این وجود، این مفهوم چیزی فراتر از جا گذاشتن کتاب به‌صورت تصادفی است. به منظور افزایش بهره‌وری این کار، سایتی طراحی‌شده که هم اکنون بیش از پانصد هزار عضو از سراسر دنیا دارد. به همت این اعضا، این سایت هم اکنون بیش از چهار میلیون کتاب را مدیریت می‌کند. با این حجم کتاب، بعید است نتوان آن‌چه را که لازم است پیدا کرد.

از فواید ظاهری و اولیه این عمل می‌توان به افزایش سرانه‌ی مطالعه در کشور، آشتی مردم با کتاب، معرفی کردن کتاب‌های مفید با مخاطبانی از قشرهای مختلف جامعه و هم‌چنین پرورش اذهان عمومی اشاره کرد که همین فواید هر کدام هزاران فواید دیگر و مهم دارند. در جامعه‌ی ما که از یک‌طرف  فرهنگ کتاب‌خوانی به شدت ضعیف است و از طرف دیگر قیمت کتاب برای عده‌ی بالاست و تهیه‌ی آن آسان نیست این عمل کمک می‌کند تا بتوان فرهنگ کتاب‌خوانی را بین کسانی که با این فرهنگ آشنا نیستند رواج داد و از سوی دیگر عده‌ای که تهیه کتاب‌ها برایشان آسان نیست بتوانند همه‌ی کتاب‌ها را مطالعه نمایند. از مزایای دیگر این مسئله تغییر سلیقه‌های مطالعاتی است. برای مثال کسی که تا به امروز فقط رمان مطالعه کرده است ممکن است با پیدا کردن یک کتاب جذاب در حیطه‌ی تاریخ یا علوم اجتماعی به این رشته‌ها نیز گرایش پیدا کند و شروع به خواندن کتاب‌های مختلف در این زمینه‌ها نماید. جا گذاشتن یک کتاب شاید تنها فرهنگ مطالعه را بالا نبرد بلکه حس مسوولیت اجتماعی فرد را نیز تقویت کند، یعنی فردی کتابی را پیدا می‌کند و خود را موظف می‌داند که پس از اتمام کتاب آن‌را در محلی عمومی رها نماید تا دیگران هم آن‌را مطالعه کنند و دیگر اینکه در این مدت باید از کتاب خوب مراقبت کند تا کتاب پاره نشود و یا از بین نرود.

 

در حال حاضر در اروپا این فرهنگ به‌شدت رواج یافته است و در سایتی که به این منظور تهیه شده است  تا لیست کتاب‌های در گردش در آن ثبت شود، حدود یک میلیون کتاب در اروپا در حال گردش و دست به دست شدن است. این رفتار اگر که در بین مردم یک کشور تبدیل به فرهنگ شود به‌طور حتم مزایای فراوانی برای آنان خواهد داشت، بالا رفتن فرهنگ مطالعه انسان‌ها را با حقوق خویش آشنا می‌سازد و آن‌ها با توجه به آگاهی خود نسبت به مسایل با اطمینان بیش‌تری برای خود و جامعه‌اشان تصمیم خواهند گرفت. هم‌چنین این فرهنگ  اگر از کودکی در افراد نهادینه ‌شود باعث می‌شود میزان اشتباهات در تصمیم‌گیری‌های سرنوشت ساز برای آینده‌ی فرد کم‌تر شود و افراد با ذهنی باز و خلاق به استقبال آینده‌ی خود بروند.

 

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , ,