Saturday, 18 July 2015
18 June 2021
زخم

«اجرای طرح زوج و فرد، این‌بار در دانش‌گاه‌ها»

2011 June 29

افشان برزگر/ رادیو کوچه

فکر نمی‌کردم پیش‌بینی بابام این‌قدر زود به واقعیت بپیونده. چند سال پیش داشتم این عکس معروف که تو دانش‌گاه یه پرده وسط کلاس کشیده شده و یه طرف دخترا و یه طرف دیگه پسرا نشستن رو می‌دیدم. با خنده به بابام گفتم: «شما هم همین‌طوری درس می‌خوندی و صدا و تصویر رو با هم نداشتید؟» بابام هم گفت: «پرده که سهله تا یه چند سال دیگه، وسط کلاسا دیوار می‌کشن و بچه‌های شماها بهتون می‌خندن که با این سن و سالتون هنوز فارغ‌التحصیل نشدید و دبیرستان می‌رفتید؟»

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

اما انگار این موضوع واقعیت داره و قرار از اول مهر امسال طرح تفکیک جنسیتی در دانش‌گاه‌های کشور اجرا بشه. یعنی تا دیروز که دخترا یه طرف می‌شستن و پسرا یه طرف دیگه، قرار وسط‌شون یه دیوار کشیده بشه و کلاسا کاملن از هم سوا بشه. شاید هم یه روز دخترا برن دانش‌گاه یه روز پسرا، درست مثل حموم عمومی.

طرح تفکیک جنسیتی در دانش‌گاه‌ها اوایل انقلاب هم مطرح شده بود، اما نزدیکان آیت‌اله «خمینی» گفتند که وی با این طرح مخالف است که این امر باعث شد که پرونده جدا‌کردن دختران و پسران در دانش‌گاه‌ها تا زمان ریاست جمهوری «احمدی‌نژاد» بسته بماند.

اما پس از سال 82 این موضوع به‌صورت جسته و گریخته مطرح شد، تا این که در یک سال گذشته به‌صورت جدی از سوی وزارت علوم مورد توجه قرار گرفت، به‌طوری که در آخرین اظهارنظرها عنوان‌شده است که وزیر علوم در کمیسیون آموزش و تحقیقات عنوان کرده که کلاس‌های درس از مهر ماه تفکیک می‌شوند.

کامران دانش‌جو قبلن هم به استناد مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، تفکیک جنسیتی در دانش‌گاه‌های ایران را الزامی خوانده بود. بر اساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی مصوب سال ۱۳۶۶ که به موضوع حدود اخلاق اسلامی اشاره دارد، درباره برخوردها و معاشرت‌ها در دانش‌گاه‌ها آمده که دانش‌جویان زن و مرد باید در کلاس‌های درس، در دو ردیف جداگانه بنشینند.

البته وزیر علوم احمدی‌نژاد پا را فراتر گذاشته و گفته که بر اساس این مصوبه باید در حد امکان کلاس‌های دختران و پسران از هم جدا شود و آن‌ها از آزمایش‌گاه‌ها، کارگاه‌ها، سالن‌های تشریح، سلف سرویس و حتا اتوبوس‌های جداگانه استفاده کنند و در محیط‌های تردد و نصب اعلانات و محیط های اداری هم باید از اختلاط بی‌مورد زن و مرد جلوگیری شود. در قسمتی که مراجعه‌کنندگان مرد هستند، از کارمند مرد و در قسمتی که مراجعه کنندگان زن هستند از کارمند زن استفاده شود.

وزیر علوم در کمیسیون آموزش مجلس اعلام کرده که این وزارت‌خانه به جز جداسازی دانش‌جویان دختر و پسر در دانش‌گاه‌ها یک سیاست دیگر که همان احداث دانش‌گاه‌های تک جنسیتی است، را دنبال می‌کند که در این راستا مجلس هم قول داده هر گونه حمایت بودجه‌ای و قانونی که در این زمینه لازم باشد را انجام خواهد داد.

البته برخی از نمایندگان مجلس، پا را فراتر گذاشته اند و بحث تعریف انیفورم مخصوص دانش‌جویان را مطرح کرده‌اند، به‌طوری که یکی از نمایندگان مجلس عنوان کرده است که نه تنها در کشور ما، بلکه در همه کشورهای دنیا دانش‌جو باید با پوشش مشخصی وارد محیط دانش‌گاه شود و چون دانش‌گاه یک فضای رسمی است، پس دانش‌جو نمی‌تواند با پوشش محفل خانوادگی و یا کوچه بازار وارد دانش‌گاه شود.

کسانی هم که این طرح‌ها را پی‌گیری می‌کنند، می‌گویند این سیاست‌ها، حاصل توجه به نظرات خانواده‌ها، روحانیت و علاقه‌مندان به نظام و اساسن یک مطالبه مردمی است، چراکه یکی از دغدغه‌های اصلی اولیای دانش‌جویان این است که فرزندان‌شان از هدف اصلی، یعنی آموزش دور نشوند، اما به‌دلیل رعایت نکردن برخی موارد، دانش‌جویان منحرف و گرفتار فساد اخلاقی می‌شوند.

البته به‌نظر می‌رسد، در حال حاضر بیش‌تر از آن که والدین نگران وضعیت اخلاقی فرزندان خود در دانش‌گاه‌ها باشند، این مسوولان هستند که به قول معروف پیاز داغ آن را زیاد می‌کنند، چراکه به اعتقاد کارشناسان، اگر والدین اعتمادی به فضای دانش‌گاه نداشته باشند، قطعن مانع از رفتن فرزندان خود به دانش‌گاه، خصوصن در شهری غیر از محل سکونت خود می‌شوند، در حالی که سرمایه‌گذاری والدین بر روی تحصیل فرزندان‌شان از این عدم اعتماد ندارد.

اما وجود نگاه‌های بیمارگونه و به تعبیر بسیاری از کارشناسان وجود نگاه سکسی به دانش‌جویان و دانش‌گاه‌ها باعث‌شده که برخی از مسوولان تعابیری هم‌چون «پنبه» و «آتش» و یا «گوشت» و «گربه» را برای دانش‌جویان دختر و پسر به کار بگیرند که درس خواندن این دو جنس در کنار یک‌دیگر باعث بروز فساد و مسایل غیراخلاقی و شهوانی در محیط آموزشی می‌شود.

هرچند که این افراد اختلاط دانش‌جویان در محیط دانش‌گاه را الگویی غربی و ناپسند برای فرهنگ اسلامی می‌دانند، اما بسیاری از پژوهش‌گران دینی بر این باورند که این دسته از طرح‌ها، هیچ پایه مذهبی ندارند و اظهارنظر حامیان طرح تفکیک جنسیتی در دانش‌گاه‌ها در مورد به انحراف کشیده‌شدن دانش‌جویان، شاید نتیجه تجربیات شخصی آن‌ها از تحصیل در محیط‌های آموزشی مختلط بوده باشد.

هر چند که این طرح مورد حمایت دولت و برخی روحانیون نمایندگان مجلس است، اما منتقدان سرسخت زیادی نیز دارد که اجرای این طرح را شدنی نمی‌دانند.

بسیاری از کارشناسان و منتقدان، اجرای این طرح را توهین به شعور دانشگاهیان دانسته اند و گفته اند که طرح مورد ادعای دولت ایران برای اسلامی کردن دانش‌گاه‌ها، نتیجه‌ای جز شکست نخواهد داشت، چراکه این روش نه تنها جامعه را مصون نمی‌کند، بلکه مصونیت فعلی آن را نیز به مخاطره می‌اندازد و اساسن در هیچ جا با تفکیک جنسیتی مصونیت به وجود نیامده است و نمی‌آید.

نگرانی دیگری که جامعه‌شناسان به آن اشاره می‌کنند این است که روند جامعه‌پذیری افراد، با اجرای این طرح دچار مشکلات عدیده می‌شود، چراکه تا قبل از دانش‌گاه، دختران و پسران در محیط‌های جدا از هم مشغول تحصیل بوده و اجازه معاشرت و شناخت از یک‌دیگر در یک محیط رسمی را نداشته‌اند، اگر محیط دانش‌گاه نیز دست‌خوش تفکیک شود، دختران و پسران چه موقع می‌توانند شناخت از جنس مخالف و نحوه برخورد با یک‌دیگر را تجربه کنند که این امر پیامدهای بسیار ناخوش‌آیندی را در روند ازدواج، تربیت فرزندان و روابط کاری و رسمی طرفین ایجاد خواهد کرد.

علاوه بر دیدگاه‌های موجود که اعتقاد دارد، اجرای طرح تفکیک جنسیتی و پس از آن، ایجاد دانش‌گاه‌های تک‌جنسیتی، مشکلات جدیدی را در سیستم آموزشی کشور ایجاد می‌کند، دیدگاه دیگری نیز اعتقاد دارد که این طرح دولت «آپارتاید» جنسیتی را دنبال می‌کند، به‌طوری که، حکومت از افزایش سهم زنان در دانش‌گاه‌ها نگران است و این نگرانی خود را به دفعات اعلام و طرح‌های مختلفی نیز برای محدود‌کردن دست‌رسی زنان و دختران به برخی از رشته‌های دانش‌گاهی ایجاد کرده است.

این دیدگاه معتقد است، در حالی که در حال حاضر و قبل از اجرای طرح تفکیک و ایجاد دانش‌گاه‌های تک جنسیتی، به گفته وزیر علوم با کم‌بود 20 هزار عضو هیت علمی و مدرس مواجه هستیم، تفکیک و ایجاد این دسته از دانش‌گاه‌ها، دست مسوولان برای ایجاد در محدودیت‌های بیش‌تر برای پذیرش دانش‌جویان دختر را به‌شدت باز می‌کند و این، همان بهانه‌ای است که مدت‌هاست، مسوولان به‌دنبال آن می‌گردنند.

با این وجود، وزیر علوم دولت دهم می‌گوید، می‌خواهیم در دانش‌گاه‌های‌مان سربازان امام زمان را تربیت کنیم. اما باید گفت که راه‌حل، تربیت این افراد تفکیک کلاس‌های درس و کشیدن دیوار میان آن‌ها نیست، چراکه سربازان امام زمان باید حداقل‌های روابط اجتماعی و نحوه برخورد و معاشرت با جنس مخالف خود را بدانند.

در حالی که راه شناخت از پیش دبستان تا پایان دوره دبیرستان در فضایی رسمی بسته است، لااقل فضا در دانش‌گاه باید به گونه‌ای باشد که سربازانی تمام عیار تربیت کنید، چراکه دیکته نانوشته غلط ندارد. وقتی دو جنس مخالف با یک‌دیگر در محیط رسمی آموزشی تماس ندارند، از کجا معلوم که در سایر محیط‌ها که شاید غیررسمی هم باشد، به قول موافقان طرح، به نیم لبخندی دل‌شان نلرزد و از راه بدر نشوند و به فساد نیافتد.

در پایان باید تاکید کرد که اجرای چنین طرح‌هایی نه تنها به تربیت سربازان مورد نظر حکومت نمی‌انجامد، بلکه حکایت از وجود بی‌اعتمادی عمیق نسبت به دانش‌جو و دانش‌گاه در سیستم حکومتی دارد.

 

 

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , ,