Saturday, 18 July 2015
25 June 2021
مجله جاماندگان-سایه‌ای هراسان در شبستان عتیق-قسمت صد‌و‌سی‌و‌نهم

«پانایرانیسم، نه برای همه ایرانیان»

2011 July 01

شراره سعیدی/ رادیو کوچه

پان در زبان یونانی به معنای همه است و پان ایرانیسم هم یکی از پان‌های فعال در کشورمان، شاید در نگاه اول و بی‌اطلاع به پان‌ایرانیسم از آن‌جا که تاول‌های آماسیده بر چهره ایران‌یان باعث شده به هر دست‌آویزی متوسل شوند، این عقیده سیاسی مساوی وطن‌دوستی باشد، اما زمان و رخ‌دادهای گذشته نشان آن دارد که پان‌ایرانیسم یا راه را به خطا رفته یا از ابتدا بر پایه‌ای نااستوار بنا نهاده شده.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

عقیده‌ای که مبنای آن بر اساس نژادی قرار گرفته که اکنون و پس از گذار از تاریخی بسیار ناروشن به آن حد دارای اختلاط بوده که کم‌تر کسی توان ادعای خلوص آن را می‌تواند داشته باشد، ما می‌دانیم هرگونه تعصبی در هزاره آگاهی انسان‌ها باعث رکود و جمود اندیشه‌های‌شان می‌شود و این اندیشه نیز وقتی با واقعیت‌های موجود درکنار هم قرار گرفت نمایان ساخت نه تنها موجب کاهش اختلافات قومی نشده بلکه با دامن‌زدن به آتش سودجویان، فرصت عرض اندام به خارجیان را نیز فراهم کرده است، برای بازشناخت این عقیده و پیروان‌اش ابتدا به تعریف تاریخ‌چه وجودی آنان خواهیم پرداخت و در برنامه بعدی به کارنامه چند ساله‌شان:

پان‌ایرانیسم عقیده‌ای سیاسی است مبتنی بر اتحاد کلیه اقوام و نژادهای ایرانی. شامل آذربایجانی‌ها، آسی‌ها، بلوچ‌ها، زازاها، کردها، پشتون‌ها، هزاره‌ها، تاجیک‌ها، قزلباش‌ها و به‌طور کلی تمامی اقوام ایرانی ساکن در فلات ایران.

پان ایرانیسم بر‌خلاف مکتب‌های فکری دیگر که دارای پیش‌وند «پان» هستند، یک مکتب عینی «اوبژکیتو» است که واقعیت تاریخی دارد. در حالی که مکتب‌هایی مانند پان‌عربیسم، پان‌ترکیسم، پان‌ژرمنیسم و پان‌اسلاویسم، مفاهیمی ذهنی «سوبژکتیو» هستند. یعنی بیان آرزوها و خواسته‌هایند.

 

واژه پان‌ایرانیسم برای نخستین‌بار در سال 1306، توسط «محمود افشار‌یزدی» بنیان‌گذار موقوفات دکتر محمود افشار یزدی، وارد فرهنگ واژگان سیاسی ایران شد. روز پانزدهم شهریور 1326 خورشیدی مکتب پان‌ایرانیسم در شهر تهران بنیان‌گذاری شد. محمود افشار اندیشه پان‌ایرانیسم را برای دفاع از تمامیت ارضی ایران در مقابله حملات پان‌ترکیسم و پان‌عربیسم پیشنهاد کرد و تا سال 1332 بر بنیاد اندیشه پان‌ایرانیسم سه‌حزب تشکیل شد. پرچم‌داران پان ایرانیسم، حزب ملت ایران و حزب پان ایرانیست پان‌ایرانیسم معتقد است طی یک‌صد سال گذشته و از سال 1192 خورشیدی، ایران دچار یک رشته تجزیه‌شده‌است و به دنبال هر تجزیه، باقی مانده سرزمین، نام«ایران» را نگاه داشته‌ است.

پان‌ایرانیست‌ها معتقد هستند که آن‌چه به‌نام ایران نامیده می‌شود، ایران نیست. باید ایران را در مفهوم واقعی آن به هم‌میهنان خود بشناسانیم. سبب ضعف و ناتوانی واحدی که امروز به‌عنوان ایران از آن نام می‌برند، واحدی که امروز به‌نام افغانستان از آن نام می‌برند، واحدی که امروز به‌نام قفقاز زیر چنگ روس‌ها افتاده، دلیل ضعف و ناتوانی مناطقی که آن‌ها را به نام جعلی «ترکستان روس» می‌نامند، این‌است که از یک دیگر جدا افتاده‌اند. پس راه نجات، رسیدن به وحدت و یگانگی است.

حزب پان ایرانیست هم پایه‌های ایدئولوژیک تشکیلات‌اش در 15 شهریور 1320 گذاشته شد و در سال 1330 وارد مرحله حزبی و سیاسی شد. این سازمان در دوره‌های گوناگون مجلس شورای ملی نماینده داشت. پس ازانقلاب ایران 1357 مرکز اصلی حزب به خارج از کشور منتقل شد و هم‌اکنون در داخل و خارج از ایران به فعالیت خود ادامه می‌دهد.

مکتب پان ایرانیسم در سال 1326 به رهبری محسن پزشک‌پور بنیان‌گذاری شد. افراد این مکتب در سال‌های 1320 به هنگام ورود نیروهای انگلیسی به ایران و در سال‌های 1324 و 25 به هنگام اشغال آذربایجان به‌دست ارتش سرخ با تشکیل گروه‌های ضربت و زیرزمینی به مبارزه علیه بیگانگان پرداخته بودند. در سال 1330خورشیدی مکتب پان ایرانیسم به مرحله نوینی گام گذاشت و حزب پان ایرانیست تشکیل شد. در همان سال داریوش فروهر و محسن پزشک‌پور، دو تن از اعضای برجسته حزب بر سر روش فعالیت سیاسی و موضع‌گیری در قبال درگیری میان شاه و مصدق و سلطنت شاه مطابق با قانون اساسی مشروطه، اختلاف نظر پیدا کردند و حزب ملت ایران بر بنیاد پان ایرانیسم به رهبری داریوش فروهر از حزب پان ایرانیست جدا شد.

حزب پان ایرانیست تا کودتای سال 32 از دولت قانونی مصدق رسمن حمایت کرد. اما پس از برکناری مصدق، سیاست عدم تقابل با حکومت را در پیش گرفت. حزب ملت ایران به‌عنوان یک گروه مخالف به جبهه ملی ایران پیوست و فعالیت خود را در قالب یک گروه اپوزیسیون ادامه داد. اعضای حزب پان ایرانیست تا سال 57 به گونه آشکار و نهان در میدان سیاسی و فرهنگی ایران زمین حضور داشتند و چه در مجلس شورای ملی دوره‌های 22و 25 و چه در کابینه‌های وقت فعالیت می‌کردند.

حزب پان ایرانیست در جریان مبارزات مربوط به ملی‌شدن صنعت نفت تا وقوع کودتای بیست‌و‌هشتم مرداد حضور فعال داشت و رسمن از دولت دکتر «محمد مصدق» حمایت می‌کرد. در سال 1331 یکی از اعضای حزب در جریان تظاهرات ضد حکومتی به قتل رسید و در جریان کودتای بیست‌و‌هشتم مرداد سال 1332 اوباش هم‌راه با شعبان جعفری به دفتر مرکزی حزب در تهران یورش بردند.

با کودتای بیست‌و‌هشتم مرداد و سرنگونی دولت مصدق، برخی اعضای حزب دوران چند ماهه‌ای را در بازداشت‌های کوتاه مدت به‌سر بردند اما سیاست کلی حزب تا جریان تجزیه بحرین و استیضاح دولت هویدا بر تنش زدایی و عدم تقابل با نظام حاکم استوار شد و هم‌چنین سلطنت شاه به‌عنوان اصلی از اصول قانون اساسی مشروطه مورد پذیرش قرار گرفت. اما پس از استیضاح دولت هویدا، تابلوهای دفاتر حزب پان ایرانیست در سراسر کشور جمع‌آوری شد و هر پان ایرانیستی که به شغلی بالاتر از آموزگاری اشتغال داشت از سمت خود برکنار شد.

با تصمیم شاه مبنی بر ظهور حزب رستاخیز به‌عنوان تنها حزب رسمی کشور، تمام احزاب قانونی و از جمله حزب پان ایرانیست موظف شدند تا در این حزب به‌صورت فرمایشی ادغام شوند اما این وضعیت چندان به درازا نکشید و در زمان نخست‌وزیری «شریف امامی»، «محسن پزشک‌پور» رسمن ابقای مجدد حزب پان ایرانیست و خروج از حزب رستاخیز را اعلان کرد که کشمکش‌هایی را هم به‌دنبال داشت.

پس از انقلاب سال پنجاه‌و‌هفت و دستگیری و اعدام دکتر «عاملی تهرانی»، کادر مرکزی حزب پان‌ایرانیست در سال 59 به برون مرز انتقال یافت، و لیکن «محسن پزشک‌پور» در سال 70 به ایران بازگشت و حزب کوشش‌های خود را از سرگرفت.

در بهمن 76 با ادامه فعالیت‌ها، کنگره هفتم حزب تشکیل شد. در سال 81 کنگره نهم حزب برگزار شد و اعضای شورای مرکزی برای مدت سه‌سال انتخاب شدند پس از آن در سال 84 با یورش نیروهای انتظامی و امنیتی، کنگره دهم حزب ناکام ماند و فشار روزبه روز بیش‌تر شد و متعاقبن تعدادی از اعضا با احکام بازداشت و حبس‌های طویل المدت مواجه شدند.

تا تابستان 89 حزب کماکان با همان کنگره قبل و با انجام تغییراتی در کادر رهبری به فعالیت‌های خود ادامه می‌داد در شهریور ماه 89 رضا کرمانی و حسین شهریاری اعضای به‌جا مانده از کنگره قبلی که به ترتیب در شرایط بازداشت موقت و زندانی زندان «گوهردشت» بودند، با انتشار بیانیه‌ای ادامه فعالیت‌های کنگره نهم را مطابق با ماده 10 اساس‌نامه حزب پان‌ایرانیست شهریور 1381 به مصلحت ندانسته و خواستار تشکیل شورای موقت رهبری در برون‌مرز شدند. متعاقبن بیش از صد تن از از اعضا با صدور بیانیه‌ای در شهریور 89 اختتام دوران کنگره مصوب 81 را اعلام کردند و حزب پان ایرانیست از آن تاریخ کماکان برای تشکیل کنگره موقت خود در تبعید تلاش می‌کند.

پان‌ایرانیسم برخلاف شعارهایی که مدعی آنست تاکنون نه توانسته و نه خواسته تا حتا ملت کنونی ایران را به زیر یک پرچم واحد جمع نماید و شاید بدتر آن‌که مرزبندی‌های پررنگ‌تری را نیز میان اقوام ایجاد کرده، پان ایرانیسم متاسفانه عقیده‌ای برای تمامی ایرانی‌یان نیست، گرچه شعار آن تنها هدف بنیادین‌اش بوده است.

 

 

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , 

۵ Comments


  1. عليرضا استاجلو
    1

    این نوشته، نخست به بیان تاریخچه تشکیل این گروه میپردازد و در پایان از ادامه بیان مسیر این مانیفست فکرى خوددارى کرده و بدون جمع بندى یا نتیجه گیرى; صرفا به بیان نظر شخصى نویسنده میپردازد. نویسنده ایى نه چندان با سواد که نظرش را بدون دلیل و مدرک بیان میکند و هنرش کپى پیست کردن تاریخ از ویکیپدیاى فارسى میباشد.
    البته شاید هم این ناتوانى تنها به سواد ایشان مروبط نیست، چراکه با داشتن حداقل بهره هوشى میشد یک تحلیل ولو آبکى براى رسیدن به پاراگراف آخر انجام داد، که این خانم از این حداقل بهره هوشى هم بى بهره است.
    متنهاى چاپ شده در یک رسانه، اگرچه بیانگر دیدگاه هاى آن رسانه [در صروت آزاد بودن] نیست، ولى بیانگر میزان درک مسئولان آن رسانه از کار حرفه ایى و افق دید آنهاست.

    متن هاى بندتنبانى و سبک یک رسانه، خواننده هایش را در همان سطح تنزل میدهد. وقتى که در جامعه ایى وزنه برداى وزیر میشود، پس خیاط تنبان هم نویسنده، فرهنگى و یا متصدى یک رسانه [حرفه ایى !!!!!] خواهد شد.
    به امید قرار گرفتن مهره هاى این پازل آشفته در جاى خود


  2. زمستان
    2

    پان ایرانیسم، یکی از خطرناکترین تفکرات نژادپرستانه است، که البته تا کنون دلیل بسیاری از عقب ماندگیهای مردم و کشورمان است
    این را هم باید گفت این نوشته سعی کرده تا حد امکان از ناراحتی برخی فارسها جلوگیری کند و حتی برخی از تئوریهای پان ایرانیستی (پان فارسیستی) را تبلیغ نیز کرده است


  3. على
    3

    خانم گرامى این ها که فاشیست بودند. حتى باندى که روى بازوهایشان هست، عینا از روى آرم اس اس نازى ها کپى شده است.


  4. amisi
    4

    نژادپرست ترین گروه موجود در کشور همین پان ایرانیست ها هستن به امید سرنگونی و نگون بختی تمام نژاد پرستان


  5. بیژن
    5

    نویسنده و گوینده محترم متن بدون آگاهی از مفاهیم ملی و چم واژه پان ایرانیسم و پیشینه ی تابناک حزب پان ایرانیست متنی نامعتبر را تهیه و منتشر نموده اند متنی که فاقد اطلاعاتی موثق از منابعی روشن وماخذی معلوم است . به صرف اینکه چند بریده خبری از وبسایتهای گوناگون را در نوشتاری گرد هم آورده شود نمی توانجمع بندی متقن در خصوص یک تشکیلات سیاسی داشت. ازالزامات یک پژوهش معتبر بی طرفی پژوهش گر است که شوربختانه در این نوشتار اغراض شخصی و سیاسی فراوان به چشم می خورد.