Saturday, 18 July 2015
24 June 2021
پس‌نشینی تند

«اصلاح‌طلبی به عنوان یک روش نه حزب»

2011 July 03

اکبر ترشیزاد/ رادیو کوچه

مصاحبه‌ی «مسعود بهنود» با برنامه‌ی پارازیت موجی از انتقادات و واکنش‌ها را بر علیه این روزنامه‌نگار قدیمی و باسابقه برانگیخت. به عنوان یک روزنامه‌نگار با وجود آن‌که همیشه با بخشی از نظریات و روش‌های «بهنود» مخالف بوده و هستم و همواره از نوع نگاه جانبدارانه‌اش به تاریخ دل‌خوشی نداشته‌ام، اما برای او و افکارش احترام فراوانی قائلم و معتقدم که او یکی از حرفه‌ای‌ترین روزنامه‌نگاران تاریخ این مرز و بوم است و به گمان من آن‌چه او را از دیگر هم‌کارانش متمایز می‌کند، واقع‌بینی و تحلیل‌هایی است که از سر همین نگاه بی‌طرفانه‌اش به شرایط ایران و جهان برمی‌آید.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

از میان سخنان «بهنود» دو بخش بیش‌تر از همه مورد انتقاد قرار گرفت، یکی تاکید ایشان بر این نکته که همواره و در هر سیستم و نظامی خود را یک اصلاح‌طلب می‌داند و دیگری پیش‌بینی او از شرکت نزدیک به شصت درصدی مردم در انتخابات آینده‌ی مجلس. بزرگ‌ترین منتقدان این سخنان «مسعود بهنود» در واقع کسانی هستند که خواستار سرنگونی دولت جمهوری ‌اسلامی برای رسیدن ایران به شرایط به‌تر هستند و در واقع خود را برانداز می‌دانند. با یک نگاه ساده می‌توان دید که این افراد به دو دسته‌ی کلی تقسیم می‌شوند. نخست سلطنت‌طلب‌ها و در واقع مدافعین حکومت پادشاهی و دسته‌ی دوم آن‌هایی که خود از مخالفان نظام‌شاهنشاهی بوده ولی اکنون به این باور رسیده‌اند که سرنگونی دولت ‌سابق کار درستی نبوده است. خوب پرسش این‌جاست که چه ایراد و اشکالی در روش «بهنود» وجود دارد که آن‌ها را چنین برآشفته است؟ از قضا «مسعود بهنود» هم مانند این دوستان بر این باور است که انقلاب ‌اسلامی حرکت درستی نبوده است اما تفاوت‌اش با آن‌ها در این است که هنوز هم بر این اعتقاد خود ثابت‌قدم مانده است و براندازی را روشی مناسب نمی‌داند. در حقیقت منتقدان «بهنود» در این موضوع خاص، سیاست یک بام و دو هوا را برگزیده‌اند، چرا که اصلاح را برای یک ساختار ممکن و برای دیگری ناممکن می‌دانند. فروپاشی و حرکت انقلابی اگر سی سال پیش روشی نادرست بود اکنون نیز چنین است، بگذریم از آن‌که برخی شرایط سیاسی و اقتصادی کنونی را به مراتب دشوارتر از آن زمان می‌بینند.

یکی از اشتباهاتی که بخش فراوانی از اپوزیسیون داخل و خارج گرفتار آنند این است که از سویی اعتقاد به اصلاح را به معنای طرف‌داری از حزب و یا گروه خاصی دانسته و از سویی دیگر گمان می‌برند اصلاح‌طلبان حکومت‌های موجود را به‌ترین گزینه‌ی ممکن می‌دانند، در صورتی‌که این فرضیات تا اندازه‌ی زیادی نادرست است. ممکن است کسانی باشند که عضو حزب و یا گروهی در درون جمهوری‌ اسلامی بوده و هم‌چنین از اصلاح‌طلبی هم دفاع کنند اما این شرط لازم نیست. فراوانند افرادی چون «بهنود» که به هیچ حزب و سازمانی در درون جمهوری‌ اسلامی وابسته نیستند و در عین حال از اصلاحات به عنوان یک روش برای تغییر شرایط بهره می‌گیرند. این اشخاص ممکن است حتا با کلیت نظام هم مخالف باشند اما تنها روش حرکت به سوی گسترش آزادی را باز هم چیزی به جز اصلاحات تدریجی و گام به گام نبینند.

و اما درباره‌ی انتقاد از پیش‌بینی «بهنود» از میزان مشارکت مردم در انتخابات آینده نیز به گمان نگارنده مخالفان احساساتی عمل کرده‌اند. باید پذیرفت که شرایط ایده‌آل و آرزوهای ما همواره با واقعیت موجود منطبق نیست. ممکن است بخش زیادی از اپوزیسیون دوست داشته باشند که مردم انتخابات مجلس را تحریم کنند اما حقیقت چیز دیگری است. نخست آن‌که حساب انتخابات مجلس از ریاست ‌جمهوری جداست. احزاب و گروه‌های سیاسی در انتخابات ریاست‌ جمهوری نقش بالایی دارند اما در انتخابات مجلس درصد تاثیر‌گذاری آن‌ها کم‌تر است. مردم در شهرهای کوچک و روستاها بیش‌تر به افراد و وابستگی‌های قومی، قبیله‌ای و فامیلی رای می‌دهند تا گرایشات حزبی. به همین سبب است که دعوت گروه‌های خاص برای تحریم انتخابات تاثیر چندانی نخواهد داشت. در ضمن تجربه نشان داده که در انتخابات مجلس برای توده‌ی مردم شعارها و برنامه‌های اقتصادی جذاب‌تر از موضع‌گیری‌های سیاسی کاندیداهاست. اگر به آمار چنین افراد و تفکری، مدافعان سنتی نظام را هم اضافه کنیم، درصد شرکت کنندگان در انتخابات به‌طور طبیعی بیش از پنجاه درصد خواهد بود.

و نکته‌ی آخر آن است که با وجود نفرت فراوان از دولت و رفتارها و برخوردهایش با مخالفان، هنوز برای شمار فراوانی از مردم اصلاحات روش مطمئن‌تر و قابل اعتمادتری است تا سرنگونی، زیرا که تجربه‌ی نسل پیش از خود و هزینه‌های متحمل‌شده‌ را در پیش چشمان‌شان دارند. راه رسیدن به دموکراسی مسیری است طولانی که میان‌بر ندارد و گه‌گاه ممکن است چندین نسل به درازا بیانجامد.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , 

۱ Comment


  1. نگار
    1

    موافقم