Saturday, 18 July 2015
21 June 2021
پس‌نشینی تند

«حمله و دفاع دو روی سکه سیاست»

2011 July 16

اکبر ترشیزاد/ رادیو کوچه

یکی از وظایف تدوین‌گران در سینما قراردادن تصاویر و پلان‌ها در کنار یک‌دیگر است. گاهی اوقات صحنه‌هایی در پی هم قرار می‌گیرند که به ظاهر با هم بی‌ارتباطند اما از مجموع آن‌ها نتایجی به بار می‌آید که تازه پس از پایان یافتن آن‌هاست که بیننده به قصد و منظور تدوین‌گر از چنین چیدمانی پی‌می‌برد. سعی می‌کنم با ذکر یک مثال موضوع را روشن‌تر کنم. فرض کنید بر پرده‌ی سینما صحنه‌ای به نمایش در می‌آید که در آن شهری ساحلی با آسمان آبی و آب و هوای خوش تابستانی دیده می‌شود و پس از آن به ناگاه تعداد اندکی از مردم را می‌بینیم که وحشت‌زده به نقاط و ساختمان‌های مرتفع پناه می‌برند و دیگرانی که با تمسخر به آن‌ها نگاه می‌کنند. اگر فیلم با همین تصاویر به پایان برسد بیننده آن بخش از مردمی که را که بی‌جهت وحشت‌زده شده‌اند، انسان‌هایی متوهم یافته و به رفتارشان خواهند خندید. اما اگر بین این دو صحنه، تصاویر دیگری از یک مرکز ثبت زلزله گنجانده شود که ثبت وقوع یک زلزله را در اقیانوس نشان می‌دهد، آن‌گاه نظر و داوری بیننده تغییر خواهد کرد و ضمن هم‌ذات‌پنداری با مردم وحشت‌زده، از بی‌تفاوتی دیگران در برابر این اتفاق ‌وحشت‌ناک پیش‌رو متعجب می‌شود.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

عالم سیاست بی‌‌شباهت با سینما نیست. آگاهی و یا عدم‌آگاهی از یک اتفاق پیش‌رو می‌تواند قضاوت‌های ما را درباره‌ی افراد و موضع‌گیری‌های‌شان تغییر دهد. تصمیم‌گیری‌هایی که بدون پیش‌بینی درباره‌ی شرایط آینده‌ی کشور و جهان اتخاذ شده باشد، می‌تواند در حکم خیانتی غیرقابل گذشت باشد و اعمالی که شاید هم‌اکنون احمقانه و توجیه‌ناپذیر جلوه کند، شاید در آینده به دیده‌ی تحسین نگریسته شود. انجام عملی که در یک شرایط سیاسی خاص شجاعت است در شرایط متفاوت با آن حماقت خواهد بود و بالعکس. و در نهایت همه‌ی این‌ها بستگی به داشتن یک دیدگاه کلی و نیتی دارد که در پشت تمامی اعمال یک کنش‌گر سیاسی پنهان شده است. «اکبر هاشمی‌ رفسنجانی» از آن دست سیاست‌پیشگانی است که هرگونه تصمیمی را با توجه به شرایط درونی و بیرونی کشور و معادلات قدرت‌های پیدا و نهان اتخاذ می‌کند و هدف نهایی تمامی این واکنش‌ها و موضع‌گیری‌هایش چیزی به جز حفظ «جمهوری‌ اسلامی» نیست، ما از نیت قلبی او آگاه نیستیم اما شاید که «هاشمی» پایداری نظام موجود را با توجه به شرایط کنونی کشور و منطقه، به‌ترین روش برای خدمت به ایران می‌داند.

سخنان و مواضع «رفسنجانی» برخی اوقات خشم مخالفانش را به شدت برمی‌انگیزد و گاهی موجب دل‌سردی دوستان و هوادارانش می‌شود اما به گمان من حرکات «هاشمی» را باید هم‌چون یک فیلم‌ سینمایی و با توجه به صحنه‌های قبل و بعدش نگریست، وقایعی که شاید بازی‌گران حاضر در صحنه خود از آن بی‌خبرند. یکی از آخرین این نمونه‌ها سخنان «رفسنجانی» درباره‌ی راه‌کارهای برون رفت از شرایط موجود و هم‌چنین نقش «علی‌ خامنه‌ای» در وحدت جامعه است. «هاشمی» از سویی انتخابات موجود را آزاد ندانسته و تاکید می‌کند که‌: «برگزاری انتخابات آزاد مجلس و ریاست ‌جمهوری با حضور واقعی تمامی جناح‌ها و گروه‌های دل‌سوز و معتقد به نظام و قانون اساسی، می‌تواند به خروج از اوضاع کنونی سیاسی کشور کمک کند.» و از سویی دیگر می‌گوید: «با حسن‌نیتی که در مقام ‌معظم‌ رهبری سراغ دارم، انشااله فضای کشور به سوی ایجاد وحدت، هم‌بستگی و تالیف قلوب پیش خواهد رفت، چرا که این کار تنها از عهده ایشان برمی‌آید.»

واقعیت این است که هیچ‌کس به اندازه‌ی «رفسنجانی» از «خامنه‌ای» و شخصیت او شناخت درستی ندارد. «علی ‌خامنه‌ای» از سویی به بیماری خودبزرگ‌بینی دچار است و از سویی دیگر بسیار منفعل است و اگر فرد و یا جناح خاصی بتواند با رفتار و کلامش او را تحت‌تاثیر خود قرار دهد، می‌تواند تا اندازه‌ی زیادی بر موضع‌گیری‌های او اثر بگذارد. «هاشمی» پس از اطمینان به بالا بودن سطح درگیری‌های جناح «احمدی‌نژاد» و محافظه‌کاران‌سنتی، تلاش دارد تا «رهبر» را به تصمیمات متعادلانه‌تری وادار کند و با آشکارکردن عمق وخامت شرایط سیاسی و امنیتی در برابر  چشمان «خامنه‌ای» و گوشزد کردن احتمال بالای فروپاشی و سرنگونی به او و طرف‌دارانش، با وارد کردن دوباره‌ی اصلاح‌طلبان به فضای سیاسی کشور، نظام را از سقوط کامل نجات دهد. حفظ نظام شاید برای بسیاری از اپوزیسیون اتفاق خوشایندی نباشد، اما باید پذیرفت که تحلیل سطحی واکنش و مواضع «هاشمی‌ رفسنجانی» و ریاکارانه نامیدن آن‌ها هم نه تنها مشکلی را حل نمی‌کند بلکه نشان از نگرش ساده‌لوحانه به سیاست و سیاست‌پیشه‌گی است. سیاست همان‌طور که یک هنر است یک بازی هوش‌مندانه هم هست و «هاشمی» به عنوان یک بازی‌گر قابل می‌داند که همان‌گونه که در بازی حمله لازم است گاهی اوقات دفاع‌کردن و عقب‌نشستن هم وسیله‌ی مناسبی برای پیروزی است. «رفسنجانی» را دست کم نگیرید.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , ,