Saturday, 18 July 2015
18 June 2021
به بهانه زادروز «سیمین بهبهانی»

«روزنگاشت‌/‌سیمین، بزرگ زن نیمای غزل»

2011 July 19

محبوبه شعاع / رادیو کوچه

mahboobeh@koochehmail.com

بیست‌و‌هشتم تیرماه برابر با زادروز «سیمین بهبهانی» نویسنده، غزل‌سرای معاصر ایرانی و فعال حقوق زنان است. وی که زاده سال 1306 خورشیدی است، به سبب سرودن غزل فارسی در وزن‌های بی‌سابقه به «نیمای غزل» معروف است. بهبهانی که در سال 1388 به دعوت شهرداری پاریس برای برگزاری روز جهانی زن عازم فرانسه بود توسط نیروهای امنیتی ممنوع خروج شد. از اشعار معروف او «دوباره می‌سازمت وطن» است که در سال 1359 سروده و این ترانه توسط «داریوش اقبالی» خواننده سرشناس ایرانی اجرا شد.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

«سیمین خلیلی» معروف به «سیمین بهبهانی» در بیست‌و‌هشتم تیرماه سال 1306 در تهران زاده شد. پدرش «عباس خلیلی» شاعر و نویسنده و مدیر روزنامه «اقدام» بود و به دو زبان فارسی و عربی شعر می‌گفت و حدود هزارو صد بیت از ابیات «شاه‌نامه فردوسی» را به عربی ترجمه کرده بود و در ضمن رمان‌های متعددی را هم به رشته تحریر درآورد که همه آن‌ها به چاپ رسیده‌اند.

مادر او نیز «فخرعظما ارغون» که فارسی و عربی و فقه و اصول را در مکتب‌خانه خصوصی خواند و با متون نظم و نثر آشنایی کامل داشت و زبان فرانسه را نیز زیر نظر یک مربی سوییسی آموخته بود. او   از زنان پیش‌رو و از شاعران موفق زمان خود بود و در انجمن زنان وطن‌خواه عضویت داشت و مدتی هم سردبیر روزنامه «آینده ایران» بود و عضو کانون بانوان و حزب دموکرات بود و به عنوان معلم زبان فرانسه در آموزش و پرورش خدمت می‌کرد.

سیمین از دوازده سالگی زبان به شعر گشود و در چهارده سالگی یکی از سروده‌های خود را در مدرسه خواند که با تشویق آموزگار خود روبه‌رو شد و مادرش نخستین غزل او را برای «رونامه نوبهار» که به مدیریت «ملک‌‌الشعرای بهار» بود برد و این غزل منتشر شد.

سیمین بهبهانی پس از گذراندن تحصیلات مقدماتی در سال ۱۳۳۷ وارد دانش‌کده حقوق شد، ضمن آن که هم‌زمان در رشته ادبیات نیز قبول شده بود. در همان دوران دانش‌جویی بود که با «منوچهر کوشیار» آشنا شد و با او ازدواج کرد. سیمین قبل از این ازدواج با «حسن بهبهانی» ازدواج کرده بود و بیست‌سال با او زندگی کرده بود و نام خانوادگی او را بر خود گذاشته بود.

بهبهانی سی سال یعنی از سال ۱۳۳۰ تا سال ۱۳۶۰ تنها به تدریس اشتغال داشت و شغلی مرتبط با رشته خود، حقوق را قبول نکرد.

وی در سال ۱۳۴۸ به عضویت شورای شعر و موسیقی در آمد و هم‌راه با هوشنگ ابتهاج، نادر نادرپور، یداله رویایی، بیژن جلالی و فریدون مشیری این شورا را اداره می‌کردند و پس از آن در سال ۱۳۵۷ عضویت در کانون نویسندگان ایران را پذیرفت .

سیمین بهبهانی از چهره‌های ماندگار و شاعر ارزنده و صاحب سبک درعرصه غزل فارسی و هم‌چنین از زنان پیش‌رو و سنت ستیز معاصر است که در زمینه حقوق بشر و حقوق زنان نیز فعالیت و مورد احترام تمامی اهل قلم و دوست‌داران شعر و ادب فارسی و فعالان سیاسی ایران است. او به خاطر سرودن غزل فارسی در وزن‌های بی‌سابقه به «نیمای غزل» معروف است.

در ۱۳۷۸ سازمان جهانی حقوق بشر در برلین «مدال کارل فون اوسی یتسکی» را به بهبهانی اهدا کرد. در همین سال نیز وی جایزه «لیلیان هیلمن» را سازمان نظارت بر حقوق بشر (HRW) دریافت کرد.

سیمین بهبهانی، در روز دوشنبه هفدهم اسفند ۱۳۸۸ هنگامی که قرار بود برای سخن‌رانی درباره فمینیسم در «روز جهانی زن» به پاریس برود، با ممانعت ماموران امنیتی روبه‌رو شد. ماموران با توقیف گذرنامه بهبهانی، به او اعلام کردند که ممنوع الخروج است.

 «باراک اوباما» در پیام خود به مناسبت نوروز ۱۳۹۰، ضمن اشاره به ممنوع الخروج بودن وی، قسمتی از شعر دوباره می‌سازمت وطن را خواند این شعر معروف را سیمین در سال 1359 سروده بود و این ترانه توسط «داریوش اقبالی» خواننده سرشناس ایرانی اجرا شد.

از آثار انتشار یافته سیمین بهبهانی می‌توان: سه‌تار شکسته، جای پا، چلچراغ، مرمر، رستاخیز، خطی ز سرعت و از آتش، دشت ارژن، گزینه اشعار، درباره هنر و ادبیات، آن مرد، مرد همراهم، کاغذین‌جامه، کولی و نامه و عشق، عاشق‌تر از همیشه بخوان، شاعران امروز فرانسه، با قلب خود چه خریدم؟، یک دریچه آزادی، مجموعه اشعار و یکی مثلن این که را نام برد.

منبع ها:

ویکی‌پدیا

زندگی‌نامه سیمین بهبهانی

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , , , ,