شنبه, ۲۷ تیر ۱۳۹۴
30 August 2016
قصه‌های ما، از رویا تا واقعیت

«مردک بازنشسته»

۱۳۹۰ مرداد ۱۵

شهره شعشعانی/ رادیو کوچه

«بوریس ویان»  (Boris Vian) نویسنده‌، شاعر‌، موسیقی‌دان‌، آوازه‌خوان‌، مترجم‌، منتقد، بازی‌گر، مخترع و مهندس فرانسوی (10 مارس 1920- 23 ژوئن 1959) بیش از هر چیز به خاطر رمان‌هایش شناخته شده است.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

ویان یکی از چهره‌های درخشان و بحث‌انگیز ادبیات فرانسه بعد از جنگ دوم جهانی بود. طنز سرشار، نگاه سوررئال منحصر‌به‌فرد، و نقطه نظرهای صریح و نامتعارف او در باره جنگ، خشونت، و نژاد‌پرستی با واکنش‌های گسترده در جامعه رو‌به‌رو می‌شد. درباره ویان و هنرش اغلب نویسنده‌های مطرح دوران او از «سارتر» (Jean-Paul Sartre) و «سیمون دوبوار» (Simone de Beauvoir)  تا «کامو»   (Albert Camus)و «ریموند کنو» (Queneau  (Raymond به‌طور رسمی و غیر رسمی بارها سخن گفته‌اند. در این سخن‌ها از استعداد سرشار و خلاقیت فراوان او تمجید شده و به پاره‌ای بی‌راهه رفتن‌هایش هم اشاره شده است.

بوریس ویان در کنار رمان، داستان، نقد و نوشته‌هایی که امضای خود را بر آن‌ها می‌گذاشت، گاهی برای کسب درآمد و گاهی برای شیطنت و رقابت با نویسنده‌های مردم پسند آثاری با نام‌های مختلف مستعار منتشر می‌کرد. یکی از جنجالی‌ترین این آثار رمانی بود به نام «بر گورهای شما تف خواهم کرد»  (J’irai cracher sur vos tombes) این اثر که تقلیدی از رمان‌های جنایی آمریکایی بود و بوریس ویان آن را با نام مستعار «ورنون سالیوان»  (Vernon Sullivan)، توسط ناشری نوپا به چاپ رساند با استقبال وسیعی رو‌به‌رو شد و گر‌چه بوریس ویان را به سود مالی که انتظارش را داشت رساند، اما بعدتر و پس از برملا شدن هویت اصلی نویسنده و سیل انتقادهای اخلاقی که از اثر شد تلخ‌کامی‌هایی برای او به بار آورد، تلخ‌کامی‌هایی که ویان را تا پایان عمر کوتاهش در سی و نه سالگی رها نکرد.

بوریس ویان از دوران کودکی بر اثر ابتلا به بیماری‌های مختلف سلامتی‌اش را تا حد زیادی از دست داده بود، با این همه بسیار پرکار بود، به سلامتی‌اش اهمیتی نمی‌داد و با وجود قلبی ضعیف به توصیه پزشک‌ها که او را از نواختن ترومپت (ساز تخصصی‌اش در موسیقی جاز) منع کرده بودند، اعتنایی نداشت.

بوریس ویان در آثار اصلی که به نام خود امضا می‌کرد، ازسبک و نثری کاملن شخصی برخوردار است. خواننده در این آثار با واژه‌های فراوانی مواجه می‌شود که ساخته نویسنده است، این فرهنگ واژگان شخصی تا حد زیادی ترجمه‌ی آثار ویان را به زبان‌های دیگر مشکل و در مواردی ناممکن می‌کند.

مشهور‌ترین اثر بوریس ویان رمان «کف روزها»  ( L’ Écume des jours ) است. این اثر از معدود آثار اوست که به زبان انگلیسی زیر عنوان (Froth on the daydream) ترجمه و منتشر شده است.

ویان در عرصه موسیقی جاز فرانسه نیز چهره‌ای برجسته و محبوب است. صرف‌نظر از نقدهای فراوانی که در‌باره‌ی موسیقی جاز می‌نوشت و در مجله‌های تخصصی فرانسوی و آمریکایی چاپ می‌کرد، علاقه‌ی شخصی به موسیقی «دوک الینگتون»  (Duke Ellington)، و «مایلز دیویس»(Miles Davis) داشت و به آن‌ها در برگزاری کنسرت در فرانسه یاری کرده است.

موسیقی و ترانه‌های بوریس ویان در زمان حیاتش با استقبال فراوان روبه‌رو شد و به او به عنوان آهنگ‌ساز و خواننده‌ی پیش‌رو جاز در دهه پنجاه میلادی شهرت و اعتبار بسیاری بخشید. آهنگ معروف ضد جنگ «فراری» (Le Déserteur)، بوریس ویان او را به اوج محبوبیتش در آخرین سال‌های زندگی رساند.

داستان «مردک بازنشسته» از کتاب «دوره‌گرد و ده داستان کوتاه»  ترجمه «مهوش قویمی»  انتخاب شده است.

موسیقی متن:

Paul Dukas: L’Apprenti Sorcier

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , , , , , , , ,