Saturday, 18 July 2015
08 December 2021
نوزدهم مرداد- دهم اوت

«تقویم تاریخ نوزدهم مرداد»

2011 August 10

رادیو کوچه

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

955 میلادی- «اوتو یکم» (Otto I) رییس امپراتوری مقدس و پادشاه آلمان در جنگ «لکفلد» (Lechfeld) مجارها را شکست داد.  مجارها قومی از شاخه‌های قوم مغول‌ها بودند که از چندین دهه قبل از آن زمان آلمان و اروپای غربی را با یورش‌های خود در معرض تهدید قرار داده بودند.

پیروزی اوتو در لکفلد در این جنگ سبب شد که اروپایی‌ها تا دوره معاصر دیگر هرگز شاهد یورش‌های اقوام بربر به خاک اروپا نباشند. وی محبوبیت زیادی در بین مردم خود و لشکریانش به دست آورد و لقب «اوتو بزرگ» را یافت و به عنوان امپراتور تاج‌گذاری کرد و یک امپراتوری جدید ایجاد کرد که جای‌گزین امپراتوری منقرض شده شارلمانی شد.

اما مجارها که شکست خورده بودند در منطقه «پانونی» در حاشیه سواحل رودخانه «دانوب» اسکان یافتند و کشور مجارستان امروزی به وجود آمد.

1792 میلادی- با آغاز انقلاب فرانسه و درگیری جمهوری‌خواهان با سلطنت‏طلبان، موقعیت لویى شانزدهم، پادشاه فرانسه در خطر افتاد و فرار نافرجام او و خانواده‏اش در ژوئن 1791 لطمه سنگینی بر وجهه وی وارد آورد. این مسئله باعث شد تا تلاش برای برکناری لویى شانزدهم از فردای آن روز آغاز شود. پس از چندی، مجلس قانون‏گذاری فرانسه به جنگ علیه اتریش رای داد و با وقوع شکست‏های اولیه فرانسه در این جنگ، شایعاتی درباره ارتباط دربار با دشمن انتشار یافت که بر هیجان و مخالفت عمومی با رژیم سلطنتی افزود. از این رو از روز بیستم ژوئن سال 1792، تظاهراتی علیه رژیم در پاریس آغاز شد که به تدریج گسترش یافت.

از اوایل ماه اوت آن سال، انجمن‏های محلی که تحت نفوذ مخالفان سلطنت بودند، قطع‌نامه‏هایى مبنی بر تقاضای عزل لویى شانزدهم از سلطنت صادر کردند و روز دهم اوت را به عنوان روزی برای اجرای درخواست خود تعیین کردند. تا این‌که گروهی از انقلابیون مسلح به کاخ محل اقامت خانواده سلطنتی یورش بردند و پس از چند ساعت درگیری، آن را به اشغال خود درآوردند. مجلس قانون‏گذاری فرانسه نیز پس از این واقعه، به عزل لویى شانزدهم از مقام سلطنت رای داد ولی اتخاذ تصمیم نهایی درباره سرنوشت خانواده سلطنتی و رژیم آینده کشور را به مجلس دیگری که کنوانسیون نامیده شد محول کرد. بحث کنوانسیون درباره سرنوشت لویی شانزدهم، به عزل و سپس اعدام او در 21 ژانویه 1793 منجر شد.

1909 میلادی- «لئو فندر» (Leo Fender) ابداع‌کننده سازهای تو پر (Solid body) و بنیان‌گذار شرکت لوازم موسیقی «فندر»، «میوزیک‌من» (MusicMan) و «جی اند ال» (G&L Musical Products) بود.

آشنایی لئو فندر با گیتار الکتریک از زمانی آغاز شد که برخی نوازندگان برای تعمیر پیکاپ سازهای‌شان به او که متخصص الکترونیک و تعمیرکار رادیو بود، مراجعه می‌کردند. پس از مدتی با مشاهده اشکالاتی که برای بدنه و متعلقات گیتارهای توخالی پیش می‌آمد، ایده ساخت سازهایی با بدنه‌ی تو پر ساده و مقاوم به ذهن وی رسید. او در سال ۱۹۴۸ موفق به ساخت اولین ساز توپر شد و نام «برودکستر» (Broadcaster) را بر آن نهاد که دو سال بعد به «تلکستر» (Telecaster) تغییر یافت.

بسیاری از شرکت‌های معتبر تولیدکننده «امپلی‌فایر» از جمله مارشال، از امپ‌های فندر در تولید محصولات‌شان الگوبرداری کرده‌اند.

در سال ۱۹۹۲ فندر به‌عنوان ابداع‌کننده‌ی اولین گیتار بدنه تو پر و تحولی که اختراع‌اش در موسیقی «راک اند رول» به‌وجود آورد به‌عنوان عضو جدید تالار مشاهیر راک اند رول معرفی شد.

1920 میلادی- در «سورس» (Sèvres) نخستین پیمان میان نیروهای متفق و امپراتوری عثمانی امضا شد. امضای این پیمان جنبش ملی‌گرایان ترک را پدید آورد.

پس از شکست امپراتوری عثمانی در جنگ جهانی اول، طرف‏های پیروز تصمیم به تجزیه این امپراتوری و الحاق متصرفات عثمانی به سرزمین خود گرفتند. در این راستا پیمان استعماری سایکس – پیکو، که توسط وزرای امور خارجه انگلستان و فرانسه تهیه و امضا شده بود، شرایط سیاسی منطقه را برای تفکیک اراضی خاورمیانه و تجزیه مستملکات آسیایى امپراتوری عثمانی فراهم آورده بود. در قرارداد سایکس – پیکو که نوعی تبانی استعماری و توسعه طلبانه متفقین به شمار می‏آید، منطقه خاورمیانه عربی بین سه کشور فرانسه، انگلیس و روسیه تقسیم شد. به موجب این پیمان بخش‏های شرقی ترکیه در محدوده‏ای به وسعت پنجاه هزار مایل به روسیه واگذار شد.

فرانسوی‏ها هم قسمت‏های دیگری از ترکیه هم‌راه با خاک سوریه و لبنان را از آن خود کردند و بالاخره انگلیسی‏ها توانستند قسمت‏های عمده سرزمین عراق و نیز فلسطین را صاحب شوند. فرانسه و انگلیس توافق کردند تا متصرفات خاورمیانه‏ای خویش را به امیرنشین‏های متعدد تبدیل نمایند و در هر امیرنشین، احساسات قومی، نژادی، زبانی و مذهبی را علیه عثمانی تحریک کنند تا راه شکست نهایى عثمانی از این طریق فراهم شود. از سوی دیگر اشغال مناطق گسترده‏ای از اراضی این امپراتوری توسط نیروهای روس، انگلیس و ایتالیا، باعث شد تا دولت عثمانی با عقد قرارداد سورس در سال 1920 موافقت کند. امضای این قرارداد در واقع به معنای پایان امپراتوری عثمانی و رسمیت یافتن تجزیه آن بود. از این پس بود که علی‏رغم تجزیه و فروپاشی امپراتوری عثمانی، قیام‏های مردمی در این نواحی علیه استعمارگران آغاز شد و زمینه‏های استقلال برخی کشورها از جمله ترکیه و عراق فراهم آمد.

1348 خورشیدی- «محمود جم» درگذشت.  وی دولت‌مرد ایرانی از اواخر دوران قاجار و نخست‌وزیر در دوره‌ی «رضا پهلوی» بود. وی نیز مانند «علا»، دکتر «اقبال»، «علی منصور»، «هویدا» و دیگران در طول عمر بارها سمت استان‌داری‌، سفارت‌، وزارت و نخست وزیری داشت. یک زمان هم استان‌دار کرمان بود.

محمود جم در ۱۲۶۴ در تبریز به دنیا آمد. پدرش محمدصادق کرمانی از کارمندان دولت بود که ‌از کرمان به تبریز مهاجرت کرده بود. تحصیلات خود را در مدارس جدید در تبریز، از جمله مدرسه میسیونری تبریز، به پایان برد. چون زبان فرانسوی را به‌خوبی فرا گرفته بود، نزد «کوپن» داروساز فرانسوی و پزشک مخصوص «محمدعلی میرزا» مشغول به کار شد و از این راه به نزد ولیعهد راه یافت. در ۱۲۸۸ از تبریز عازم تهران شد. ابتدا به‌عنوان مترجم در گمرک تهران، و سپس به عنوان منشی در سفارت فرانسه در تهران مشغول به کار شد. در ۱۲۹۸ به دستور وثوق‌الدوله به وزارت مالیه انتقال یافت و رییس انبار غله دولتی شد، و در همان سال به پیشنهاد «وثوق‌الدوله» و تصویب احمد شاه قاجار، لقب مدیرالملک به او داده شد. سال بعد در دولت میرزا حسن خان مشیرالدوله به ریاست خزانه‌داری کل کشور رسید.

او در جریان کودتا بازداشت شد، و سپس آزاد شد و در دولت «سید ضیا‌الدین طباطبایی»، وزیر امور خارجه شد. طی سال‌های بعد، سمت‌های مختلفی را بر عهده گرفت. در آذر ۱۳۱۴ پس از سقوط دولت فروغی، محمود جم مامور تشکیل دولت شد. محمود جم از ۱۳۱۴ تا ۱۳۱۸ نخست‌وزیر بود. دوره‌ی نخست‌وزیری جم یکی از طولانی‌ترین دوره‌های نخست وزیری در حکومت «رضا پهلوی» بود.

در ۱۳۳۶ در پی کوشش «محمدرضا پهلوی» برای ایجاد احزاب پارلمانی در ایران، جم به ریاست شورای مرکزی حزب تازه ‌تاسیس ملیون انتخاب و مامور تهیه‌ی اساس‌نامه‌ی آن حزب شد. عضویت محمود جم در دوره‌های سوم، چهارم و پنجم مجلس سنا تا پایان عمر او ادامه داشت.

———————————————–

برخی از روی‌دادهای دیگر

1793 میلادی- موزه بزرگ «لوور» فرانسه در پاریس افتتاح شد. ساختمان تاریخی لوور در ابتدا در سال 1204  میلادی ساخته شد در حالی که از سبک یونانی الهام گرفته و در میان آثار معماری، کم‌نظیر بود.

1313 خورشیدی- خبرگزاری پارس در ایران آغاز به‌کار کرد تا تصمیمات دولت، مذاکرات و مصوبات مجلس، فعالیت‌های سازمان‌های دولتی و غیر‌دولتی و افراد را به ایرانیان و سایر ملل گزارش کند و اخبار «مطلق، موثق و مهم» سایر ملل را برای استفاده ایرانیان به رسانه‌های کشور برساند. «رضا پهلوی» پس از دیدار از ترکیه و مشاهده طرز کار خبرگزاری آناتولی در صدد تاسیس یک خبرگزاری مشابه در ایران برآمده بود و آژانس پارس تاسیس شد.

منبع‌ها‌:

ویکی‌پدیا (انگلیسی و فارسی)

راسخون

جام جم

Iranian history

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , ,