Saturday, 18 July 2015
29 September 2023
یک زخم ملی

«براندازی ۲۸ مرداد، تاوان سنگین ملت ایران»

2011 August 21

کورش زعیم

روز تاریخی 28 امرداد را ما هر سال یادآوری می‌کنیم، نه فقط یادآوری یک زخم ملی، یا این‌که شعارگونه حقانیت یک دیدگاه را نسبت به یک دیدگاه دیگر به نمایش بگذاریم، بلکه برای اینست که، در شرایطی که حاکم بر کشورمان است آینه‌ای در برابر چشمان آنانی بگیریم که در گذشته خشکیده‌اند یا پشت به گذشته امروز را می‌سنجند.

آن‌چه امروز روی‌داد 28 امرداد را برجسته می‌کند تفاوت‌های رفتاری دولت و حکومت در آن زمان در مقایسه با دوران پس از آن است. یکی از این تفاوت‌ها این است که دولت دموکرات مصدق، حاضر نبود به هر قیمتی خود را بر سر کار نگه دارد. مصدق گفته بود که راضی به ریختن حتا یک قطره خون از بینی کسی نیست. ملت پشتیبانش بود و او می‌اندیشید که اگر ملت بخواهد دوباره او را سر کار می‌آورد. ولی حکومتی که جای او را با زور و یاری بیگانگان گرفت به رای ملت متکی نبود، وگرنه او نیز می‌توانست به مردم مراجعه کند یا با یک همه پرسی از ملت می‌پرسید مرا می‌خواهید یا نه؟

کورش بزرگ در بیانیه حقوق بشر خود گفت، «من از امروز که تاج پادشاهی را به سر نهاده‌ام، تا روزی که زنده هستم و مزدا توفیق پادشاهی را به من می‌دهد، هر گز حکومت خود را بر هیچ ملت تحمیل نخواهم کرد، و هر ملت آزاد است که مرا به پادشاهی خود بپذیرد یا نپذیرد؛ و هر گاه نخواهد مرا پادشاه خود بشمارد، من برای حکومت بر آن ملت جنگ نخواهم کرد.»

سخن کورش برگرفته از فرهنگ کهن ایران بود که او کوشید آن را در سراسر جهان نهادینه کند. اما، امروز شاهد آن هستیم که نه تنها در میهن ما، به‌ویژه از براندازی 28 امرداد 1328 تا به امروز، در همه کشورهای گستره فرهنگ و تاریخ ایران دولت‌های استبدادی حاکم هستند و همه آن‌ها بقای حکومت خود را با خشونت، کشتار و حتا جنگ با مردم بر ملت خود تحمیل می‌کنند. ما 28 امرداد را از این رو پیوسته یادآوری می‌کنیم که بگوییم تحمیل حکومت بر مردم چه با یاری قدرت‌های بیگانه و چه با زور داخلی با فرهنگ ایرانی بیگانه است.

افزون بر این، آن‌چه ما را نسبت به براندازی 28 امرداد ناخرسند می‌کند، سنجش آزادی‌های مدنی مردم در پیش و پس از این کودتاست. پیش از 28 امرداد، حزب‌ها آزاد بودند، مطبوعات آزاد بودند، گردهمایی آزاد بود، اتحادیه‌های کارگری و صنفی آزاد و اعتصاب و تظاهرات آزاد بود. پس از 28 امرداد، همه این آزادی‌ها از مردم گرفته شد و این محرومیت تا‌کنون ادامه دارد. اگر این براندازی که خیانت به منافع ملت ایران بود روی نمی‌داد، دموکراسی، آزادی‌های مدنی و حقوق بشر چنان در کشور ما در طی ربع قرن بعد نهادینه شده بود که دیگر کسی نمی‌توانست خواست‌های شخصی یا فرقه‌ای خود را بر ملت ایران تحمیل کند؛ و مجبور می‌شد دیدگاه خود را از درون صندوق‌های رای ارایه دهد.

جنبش ملی شدن صنعت نفت برگرفته از پشتیبانی مردمی بود، وگرنه مصدق با همه دانش و زیرکی و عشق به میهن موفق نمی‌شد در برابر قدرت و توطئه‌های قدرت‌های بزرگ بیگانه به این پیروزی دست یابد، آن‌هم بی‌این‌که برای چیرگی بر یک ابرقدرت به ابرقدرت رقیب دست دراز کند یا باژ بدهد. این نیروی مردم بود که مصدق را به پیروزی رساند و احترام و افتخار جهانی برای کشورما کسب نمود. همین ملی شدن صنعت نفت بود که در خزانه دولت‌های بعدی ثروت انباشت و رشد اقتصادی و توسعه صنعتی را که دیگران به حساب خود می‌گذارند امکانپذیر کرد. امروزه، برخی روشن‌فکران و تحلیل‌گران با تحلیل‌های سطحی خود از ملی شدن نفت توسط مصدق، ژرفای ناچیز اندیشه و دانش سیاسی خود را نمایان می‌سازند.

ملی کردن صنعت نفت نه تنها از دیدگاه سیاسی، ملت ایران را که نزدیک به دو سده توسط دو ابرقدرت جهانی از طریق رژیم‌های غیرمردمی حاکم بر ایران، تحقیر و به فقر اقتصادی و اجتماعی و انزوای بین‌المللی کشیده شده بود بار دیگر خودباوری بخشید و در دید جهانیان و تاریخ سربلند کرد، بلکه سرچشمه سرمایه‌گذاری و پیش‌رفت اقتصادی و شکوفایی جامعه ایرانی در دهه‌های بعد شد. ما همیشه باید آن روز شوم را به خود یادآوری کنیم.

تهران – 28 امرداد 1390

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , ,