Saturday, 18 July 2015
03 December 2021
کرانه‌های سن

«جهان داستانی ماری داریوسک»

2011 September 03

مصطفا خلجی / رادیو کوچه

mostafa.k@koochehmail.com

«ماری داریوسک» (Marie Darrieussec) در رمان‌هایی که به چاپ رسانده، با خلاقیت و توانایی خود توانست به یکی از بزرگ‌ترین نویسندگان نسل جدید فرانسه تبدیل شود. آثار او که اغلب فمینیستی و آمیخته با طنز اجتماعی‌ست طرف‌داران بسیاری در میان خوانندگان فرانسوی‌زبان و دیگر کشورها پیدا کرده است. در نظرسنجی‌ای که از دانش‌آموزان دبیرستانی در فرانسه در مورد نویسنده‌های محبوب‌شان گرفته شده، ماری داریوسک جزو پنج نویسنده اول انتخاب شده است.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

ماری داریوسک از نویسندگان رئالیسم جادویی فرانسه، متولد سوم ژانویه سال 1969 است. وی که در دهکد‌ی کوچکی متولد شده، از اواخر دهه نود تا امروز بیش از 12 اثر منتشر کرده است.

این دانش‌آموز موفق اکول نرمال سوپریور فرانسه به جای ادامه مسیری که تحصیلات برای او ایجاد کرده بود خود راهی تازه در زندگی آفرید. راهی که او را به یکی از سرشناس‌ترین نویسندگان فرانسوی تبدیل کرد. به جای تن دادن به تکرار در زندگی روزمره، عشق خود را به داستان‌نویسی با به وجود آوردن یک سبک ادبی منحصر‌به‌فرد نشان داد.

او از روایت یک داستان به داستان دیگر می‌رفت. از «شوهر فانتوم» به «تنفس در زیر آب» و بعد «اقامت کوتاه با مردگان.»

او در سبک ویژه داستان‌نویسی خود با آمیختن گذشته و حال و آینده چشم‌اندازهای جدیدی به روی شخصیت‌های داستانی و در نهایت خوانندگان خود می‌گشاید.

ماری داریوسک با الهام از شیوه‌های رمان‌نویسی مدرن «جیمز جویس» و «ویرجینیا وولف» و با ابداع یک سبک داستان‌نویسی منحصر‌به‌خود ماجراهای زندگی روزمره را به شیوه‌ای تازه و مبدعانه روایت می‌کند. آثار او فمینیستی‌ست اما حتا در این ویژگی هم داریوسک مبدع بوده و برخلاف دیگر فمینیست‌ها از واقعیت‌ها و اجبارهای زندگی زنان به شیوه‌ای دیگر استفاده می‌کند آن‌چنان که خواننده به شک می‌افتد با نویسنده‌ای فمینیست و اثری فمینیستی روبه‌روست.

داریوسک از نویسندگان پیش‌رو رئالیسم جادویی فرانسه است. از میان آثار او که نام آن‌ها برای خوانندگان فارسی‌زبان آشناست می‌توان به عین حقیقت، اقامت کوتاه با مردگان و ابتذال اشاره کرد. اما تنها اثر او که تا امروز به فارسی برگردانده شده «تولدی دیگر» یا همان «تولد اشباح» است.

داریوسک در سال 2002 شاهد اتفاق خارق‌العاده‌ای در زندگی خود بود. اتفاقی که سبب‌ساز نوشتن اثر بعدی او شد. تولد نخستین فرزندش او را واداشت تا از تجربیات خود در این زمینه بهره برده و داستان بعدی خود را خلق کند. داستانی که «کودک» نام گرفت.

داستان «سفید» را در سال 2003 نوشت. داستان یک اکتشاف علمی در قطب جنوب و به‌وجود آمدن عشقی در آن میان. داریوسک از ماجرای این سفر اکتشافی بهره می‌برد تا این قصه عشق را روایت کند. او در این داستان از عناصر طبیعت هم به شکلی سمبلیک بهره می‌برد. از گرم و سرد شدن یخ‌های قطب جنوب، از تبدیل مواد جامد به مایع. هم این‌ها دست‌مایه‌هایی شده برای رساندن مفهوم اصلی نویسنده.

رمان دیگرش «کشور» که در سال 2005 منتشر شده است به گفته منتقدان داستان‌اش بیش‌ترین شباهت را با زندگی خود نویسنده دارد. در این رمان مفاهیمی چون وطن، خانواده، فامیل و مرزهای جغرافیایی مورد سوال قرار می‌گیرد.

اما همان‌طور که گفته شد فارسی‌زبانان با رمان «تولدی دیگر» بیش‌تر آشنا هستند. این رمان از آثار موفق‌ رئالیسم‌ جادویی‌ فرانسه‌ در سال‌های‌ اخیر به‌ شمار می‌رود. ماجرای آن مربوط به زنی‌‌ست که روی‌دادی‌ شگفت‌ را به‌ یاد می‌آورد. حادثه‌ای که ده‌ سال‌ پیش‌ برای‌ او پیش‌ آمده‌ است‌: شوهر زن‌ برای‌ خرید نان‌ از منزل‌ خارج‌ شده‌ اما به‌ جای‌ این‌که‌ خودش‌ برگردد روحش‌ بازگشته‌ است‌. رمان‌ با زبان‌ شاعرانه‌ و طنز لطیفی‌ روایت‌ می‌شود. مسایلی‌ که‌ در آثار اکثر نویسندگان زن دیده‌ می‌شود و غالبن رنگ‌ تند فمینیستی‌ دارد، در تولدی‌ دیگر به‌ شکلی دیگر روایت شده‌ است‌.

«راب کاسی»، نویسنده مجله «بوک‌سلر» در مورد آن می‌گوید: «تولدی دیگر، اثری‌ به‌ تمام‌ معنا نبوغ‌آمیز است‌، خیلی‌ ساده‌ بگویم‌، به‌ترین‌ رمانی‌ است‌ که‌ تا حالا برای‌ بوک‌سلر خوانده‌ام‌.»

داریوسک در این اثر به شیوه‌ای زنانه و با دقت، وسواس و ظرافت داستان خود را روایت می‌کند. او می‌گذارد که خواننده برداشت  شخصی خود را از اثر هم داشته باشد. او داستان را نوشته و خواننده را آزاد می‌گذارد تا هرجور می‌خواهد برداشت کند. در آثارش قضاوت نمی‌کند تنها به روایت می‌پردازد. با این‌که موضوع اصلی رمان‌های او مسایل و مشکلات زنانه است اما به خود اجازه نمی‌دهد که دیدگاه و نظرش را در داستان‌هایش غالب کند. هدف او به عنوان خالق اثرش یک چیز و صرفن نوشتن داستان‌اش است؛ هرچند انگیزه‌ی روایت او  مشکلات زنانه است اما نه تنها خود قضاوت نمی‌کند بلکه به خواننده‌هایش هم می‌آموزد که به زندگی بدون پیش‌داوری بنگرند.

ادبیات این نویسنده ادبیات زنانه است. از سویی داریوسک به خوبی از عهده خلق جهانی که روزی خود تجربه کرده به شیوه‌ای نو برمی‌آید. در واقع اگر یکی از عناصر دست‌یابی به سبک در خلق اثر ادبی را نگاه هنرمند به تجربیات و آموخته‌هایش از جهان پیرامونش بدانیم، ماری داریوسک به خوبی از عهده آن برآمده و در داستان‌هایش به خواننده تصویرهایی ارایه می‌دهد که خودش به تنهایی، آن‌ها را به طرزی متفاوت، نسبت به دیگر نویسندگان جهان، ساخته و پرداخته است.

در رمان تولدی دیگر نیز این نویسنده واقعیت‌های زندگی را آن‌چنان حقیقی و زنده جلوه می‌دهد که خواننده را به شک می‌اندازد که با یک رئالیسم جادویی روبه‌روست. از دیگر ویژگی‌های این اثر این است که نویسنده در این رمان به همه‌چیز چه اشیا و چه اشخاص به شکلی تازه و ویژه می‌نگرد. آدم‌ها و اشیا جوری آفریده شده‌اند که نویسنده می‌خواهد نه آن‌طور که در واقع وجود دارند. این از ویژگی‌های داستان‌نویسی داریوسک است که در همه آثارش به شکلی نمود دارد.

هرچند عده‌ای از منتقدان داریوسک را دچار ضعف اطناب در داستان‌نویسی می‌دانند اما اقبال خوانندگان به کتاب‌های او نشان می‌دهد که این اطناب خواننده را خسته نکرده است. او توانسته است جهان داستانی ویژه خود را خلق کند و در این کار هم بسیار موفق بوده است.

امروز او به واقع یکی از بزرگ‌ترین و مطرح‌ترین نویسندگان در میان نسل جوان فرانسه است.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , , 

۱ Comment


  1. آیدین
    1

    سلام آقای مصطفی خلجی
    متاسفانه آقا مهرداد هم رفت
    شما داستان نمی خونین؟