Saturday, 18 July 2015
08 December 2021
پس‌نشینی تند

«و اینک این انسان»

2011 October 08

اکبر ترشیزاد/ رادیو کوچه

در هفته‌های گذشته، دو پیش‌آمد دردناک و مهم توجه علاقه‌مندان به محیط‌زیست و حیات‌وحش را به خود جلب کرد و باعث بحث‌ها و اظهار‌نظرهای فراوانی در میان مردم، فرهیختگان و دل‌سوزان شد. این دو اتفاق تاسف‌بار یکی کشته‌شدن وحشیانه‌ی یک ماده خرس و دو توله‌اش بود و دیگری تایید اولیه‌ی حکم اعدام یک محیط‌بان وظیفه‌شناس که در راه حفظ منابع طبیعی و محیط‌زیست و به منظور دفاع از خود یک شکارچی را از پا درآورده بود. بخش غم‌انگیز ماجرا بی‌تفاوتی آشکار، عمل‌کرد ضعیف و عدم حمایت مناسب افکار عمومی، در جهت دفاع از این محیط‌بان و برای محکومیت و مجازات قاتلان خرس‌ها بوده است.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

به گمان نگارنده هر اتفاقی که در حوزه‌ی کلان در جامعه‌ای پیش می‌آید به نوعی برآیند و بازگو کننده‌ی فرهنگی است که بر آن جامعه حاکم است و در حقیقت مشتی است نمونه‌ی خروار. نوع رفتار و برخورد مردم با محیط‌زیست، حیوانات و حیات‌وحش بیش از آن‌که به ضعف قانونی، عدم برخورد لازم با متخلفین و یا فقرمالی مردم ما برگردد، به باورهای مذهبی و سنتی‌ باز می‌گردد که عموم مردم ما به آن‌ها معتقدند. در تمام ادیان ابراهیمی هم‌چون یهودیت، مسیحیت و اسلام، انسان به عنوان برترین موجود هستی و اشرف مخلوقات و جانشین خداوند در جهان شناخته شده و به نسبت دیگر جان‌داران هم‌چون گیاهان و حیوانات در جای‌گاه بالاتری قرار می‌گیرد و به همین میزان به او اجازه دخل و تصرف در طبیعت داده می‌شود. بر اساس چنین نگاهی به دنیا و موجودات دیگر است که بشر به خود حق می‌دهد تا هر گونه برخوردی را که می‌خواهد با جهان پیرامون خود داشته باشد.

طبیعی است که قوانین حقوقی و اجتماعی که از این تفکر برمی‌آید نیز بر اساس ارزش بالاتر انسان نسبت به دیگر موجودات بوده است. برای مثال مجازاتی که برای کشتن یک حیوان و یا قطع یک درخت در آن پیش‌بینی می‌شود بسیار سبک و بی‌مقدار است مگر این‌که پای مالک آن جانور یا درخت در میان باشد که آن هم باز بحث اقتصادی ماجرا پیش می‌آید و جبران ضرری که از نظر مالی به فرد وارد آمده است و نه مجازات فرد به سبب آسیبی که به محیط‌زیست و جانوران وارد کرده است. حال کافی است که شما نوع نگاه ادیان ابراهیمی را با ادیان و آیین‌های شرق دور مقایسه کنید. در آن نوع نگرش انسان با طبیعت و حیوانات در جای‌گاه ارزشی برابری قرار می‌گیرد و نه تنها هیچ‌گونه حق ویژه‌ای به بشر برای سو‌استفاده از حیات‌وحش نمی‌دهند بلکه احترام به آن را یکی از روش‌های ارتقای معنوی خود می‌دانند.

تفکر بر آمده از این نوع نگاه ما است که در نهایت و با تمام تلاش‌های دوست‌داران طبیعت و حیات‌وحش و خبررسانی‌هایی که صورت می‌گیرد، باز هم حق را به انسان متخلف داده و در نهایت وجدان جامعه با مجازات‌های مالی کوچک و حداکثر تاسف‌خوردن‌های کلامی آرام می‌گیرد. هنوز برای بخش فراوانی از مردم ما خرس‌ها حیوانند و حیوان حیوان است و انسان انسان. اگر انسانی در راه حفاظت و دفاع از این موجودات بی‌دفاع دست به اسلحه ببرد و یک مهاجم و قاتل را از پا در بیاورد مجرم است و باید قصاص شود اما اگر در طرف مقابل صدها موجود بی‌گناه کشته شده و حتا نسل‌شان منقرض شود به آه کشیدنی بسنده می‌کنیم. «اسد تقی‌زاده»، محیط‌بان منطقه حفاظت شده «دنا» که در درگیری مسلحانه یک شکارچی غیر‌مجاز را کشته است، تا دو هفته‌ی دیگر اعدام می‌شود. امثال او قربانی تفکر و نگاه متفرعنانه‌ی ما به طبیعت و حیات‌وحش هستند. انسان‌هایی چون او فراوان نیستند. بسیاری وجدان و حفاظت از منابع این آب و خاک را به پول می‌فروشند اما او با وجود حقوق اندکش برای محیط‌زیست ایران از جانش گذشته است و اکنون منتظر اجرای حکم اعدام. آیا به گمان شما محیط‌بانان دیگر و در واقع هم‌کاران «اسد تقی‌زاده» با دیدن سرنوشت او، در آینده و در مواجه با قانون‌شکنی‌های احتمالی چه خواهند کرد؟ به گمان من آنان خود را راحت‌تر خواهند فروخت.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , ,