Saturday, 18 July 2015
26 October 2020
به بهانه «روز جهانی دیابت»

«روزنگاشت/بدون درمان اما قابل کنترل»

2011 November 13

محبوبه شعاع / رادیو کوچه

mahboobeh@koochehmail.com

چهاردهم نوامبر برابر با بیست‌و‌سوم آبان مصادف است با «روز جهانی دیابت» و شعار این روز از سال 2009 تا 2013 «پیش‌گیری و آموزش» در نظر گرفته شده است. با شیوع روز افزون این بیماری مزمن بیش از ده سال است که کشورهای دنیا روزی را برای توجه دادن بیش‌تر مردم به علایم و عوارض این بیماری اختصاص داده‌اند.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

دیابت یک اختلال در سوخت و ساز یا متابولیسم بدن است که در آن یا انسولین به مقدار کافی در بدن وجود ندارد و یا انسولین موجود قادر نیست تا وظیفه خود را به درستی انجام دهد و در نتیجه به علت وجود مقاومت در برابر آن، قند خون بالا می‌رود. انسولین هورمونی است که توسط سلول‌های «بتا» واقع در «پانکراس» ترشح می‌شود و وظیفه اصلی آن کاهش قند خون است. پانکراس نیز یکی از غدد دست‌گاه گوارش است که در پشت معده قرار دارد، بالا بودن قند خون در دراز مدت باعث بروز عوارض در سیستم قلب و عروق، کلیه‌ها، چشم و سلسله اعصاب می‌شود.

دیابت بر دو نوع تقسیم شده است نوع یک و نوع دو. در دیابت نوع یک که بیش‌تر در کودکان و نوجوانان دیده می‌شود، بدن به علت از دست دادن سلول‌های انسولین‌ساز در جریان عفونتی ویروسی یا خود ایمنی، قادر به تولید و ترشح انسولین نیست و لازم است فرد مبتلا این هورمون را روزانه در یک یا دو نوبت تزریق کند.

در دیابت نوع دو که بیش‌تر در میان‌سالان بروز می‌کند، بدن انسولین می‌سازد اما سلول‌های بدن به آن مقاومت نشان می‌دهند. این بیماران برای داشتن سطح مناسبی از قند خون لازم است قرص‌های پایین آورنده قند مصرف کنند هر چند که گروهی از این دیابتی‌ها نیز در مرحله‌ای از زندگی ممکن است نیازمند دریافت انسولین شوند.

علایم دیابت به صورت پرنوشی، پرادراری، گرسنگی و پرخوری و به رغم آن لاغری است که این حالت بیش‌تر در دیابت نوع یک دیده می‌شود. ولع به خوردن شیرینی‌ها به علت وارد نشدن قند به سلول‌ها و هم‌چنین سستی بدن نیز از علایم دیگر این بیماری می‌تواند باشد.

به سبب اهمیت این بیماری سازمان بهداشت جهانی هم‌راه فدراسیون بین‌المللی دیابت از سال 1991 میلادی، چهاردهم نوامبر را «روز جهانی دیابت» نام‌گذاری کرده است. این روز به مناسبت زاد روز «دکترفردریک بانتینگ» انتخاب شده که توانست با هم‌کاری «دکترچارلز بست» موفق به کشف انسولین شود.

سازمان ملل با پذیرش روز جهانی دیابت و برجسته کردن خطرات جهانی این بیماری، تعهد خود را برای مبارزه با دیابت نشان داده است و این اولین بار بود که سازمان ملل، یک بیماری غیر‌واگیر را به عنوان تهدیدی جدی برای سلامت جهانی پذیرفته است.

برای اعلام تصویب روز جهانی دیابت از سوی سازمان ملل و نیز برای تاکید بر مبارزه برای پیش‌گیری از دیابت، استفاده از یک دایره به عنوان نشان «همه با هم برای دیابت»، تصویب شد. دایره یک نماد ساده است که به راحتی می‌توان آن را پذیرفت و استفاده کرد. در تمام فرهنگ‌ها دایره، نشانه زندگی و سلامتی است و معنی این نماد نیز این است که فشارهای سخت و شدید، نتیجه مثبت دارد و رنگ آبی آن، تجسم آسمان است که همه ملت‌ها را متحد می کند.

دیابت در حال حاضر نخستین علت نارسایی کلیه به بیان دیگر عامل بیماری اغلب نیازمندان به دیالیز، نخستین علت کوری و یکی از مهم‌ترین عوامل سکته‌های قلبی و مغزی است. آمار مبتلایان به دیابت در سال 2011 در جهان 366 میلیون نفر است و ارزیابی‌های آماری می‌گوید تعداد این مبتلایان در سال 2030 دو برابر می‌شود.

بنا برگزارش سازمان جهانی بهداشت هر ده ثانیه یک نفر بر اثر عوارض دیابت جان می‌بازد و دو نفر به جمع مبتلایان به این بیماری در سراسر جهان افزوده می‌شود. هم اکنون حدود سه میلیون نفر در ایران به این بیماری مبتلا هستند و رییس منطقه‌ای فدراسیون بین‌المللی دیابت (IDF) هشدار داد که در صورت ادامه روند کنونی در آینده شیوع دیابت در ایران دو برابر می‌شود به گونه‌ای که امکان دارد ایران در بین کشورهایی قرار گیرد که بیش‌ترین تعداد مبتلایان به دیابت را دارند.

اگر چه امروز شمار بیماران دیابتی به‌سرعت رو به افزایش است، اما از آن‌جا که این بیماری به‌راحتی قابل پیش‌گیری است به نظر می‌رسد تنها راه درمان آن همان کنترل و در نهایت پیش‌گیری از ایجاد آن است. بنا به نظر بزرگان علوم پزشکی، نخستین گام در پیش‌گیری از این بیماری چیزی جز آموزش افراد جامعه برای داشتن سبک به‌تر و سالم‌تر زندگی نیست.

امروزه تحرک کم، استفاده زیاد از خودرو و ورزش‌نکردن در زندگی اغلب افراد دیده می‌شود که نتیجه‌ای جز اضافه وزن و چاقی ندارد. تجمع چربی در بدن و در نتیجه آن چاقی به‌خصوص چاقی‌های شکمی سبب می‌شود مقاومت بدن در برابر انسولین بالا رود و دیابت نوع دو عارض شود. پیاده‌روی یکی از به‌ترین ورزش‌ها برای مبارزه با دیابت است.

مطالعات نشان داده که ورزش‌هایی مانند پیاده‌روی تعداد گیرنده‌های انسولین را روی دیواره سلول‌ها افزایش می‌دهد. با افزایش این گیرنده‌ها قند خون وارد سلول شده و به مصرف آن می‌رسد و در نتیجه این قند کاهش می‌یابد. و در نهایت می‌توان گفت اگر چه دیابت درمان‌پذیر نیست، اما قابل کنترل است.

منبع‌ها:

انجمن دیابت ایران

سایت سیمرغ

سایت خبرگزاری دانش‌جویان ایرانی

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , , ,