Saturday, 18 July 2015
26 September 2020
دایره‌ی شکسته

«کلامت گونه‌ام را نواخت»

2012 January 26

مهشبتاجیک/ رادیو کوچه

خشونت چیست؟ به چند دسته تقسیم می‌شود؟ آیا خشونت کلامی هم که از مصادیق بارز خشونت است، به همان میزان خشونت‌های جسمی و جنسی افراد را دچار صدمه خواهد کرد؟ مضاف بر این‌که این نوع خشونت، به دلیل صدمات پنهان، از انواع رایج‌تر خشونت است که بر افراد مختلف روا می‌رود، از خردسال تا بزرگ‌سال در معرض خشونت‌های کلامی هستند و گاهی لایه‌های آسیب‌های پنهانی که این نوع خشونت و جاری بودن آن در جامعه موجب می‌شود، جزو آسیب‌های اجتماعی درجه‌ی اول محسوب می‌گردد. مشاهده یک روز از زندگی افراد یک جامعه در هر مقطعی از زندگی، در شهر و یا روستا، در خانه، و محل کار، و حتا خیابان می‌تواند صحنه‌هایی از خشونت و درگیری میان افراد مختلف را آشکار ‏نماید. این خشونت‏ها گاه خود را به صورت کلام یعنی به شکل توهین، تحقیر، تمسخر، و القاب زشت و گاه به صورت خشونت‏های سخت‌تر یعنی فحش دادن نشان می‏دهد.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

با این‌که خشونت کلامی در جامعه پدیده جدیدی نیست و همواره وجود داشته است، گزارش‏های رسانه‏ها و نتایج پژوهش‏های مختلف در اکثر کشورهای دنیا نشان می‏دهد که در سال‏های اخیر افزایش یافته و جدی‏تر شده است. اثرات فردی و اجتماعی این نوع از خشونت‌ بر افراد پوشیده است. فردی که خشونت کلامی را آغاز می‌کند و افرادی که مورد این تهاجم واقع می‌شوند و مابقی افرادی که تحت آزار این آسیب قرار می‌گیرند، شاید به درستی درک نکنند که این یک آسیب روحی جدی است که بر پیکره‌ی تعداد زیادی از افراد وارد آمده است. به طور مثال کودکی که هم‌راه با پدر و مادر خود داخل یک ماشین نشسته است، و برای اولین بار می‌بیند که خانواده که تاکنون به هر علت او را از معرض چنین مشکلاتی دور نگه داشته بودند، خود در مشکلات، دچار چنین لغزش‌هایی شده و یا مورد خشونت کلامی و آسیب آن واقع می‌شوند و یا دیگری را با این آسیب مورد تعرض قرار می‌دهند، بدون شک، اگر هم به صورت آشکار نه ولی در لایه‌های زیرین شخصیت خود، اولین لرزه‌های این آسیب را خواهد دید. این کودک می‌آموزد که گاهی می‌توان برای حل کردن مشکلات، دیگران را مورد خطاب این خشونت قرار داد و راه خود را این‌گونه به پیش برد.

کودکانی که به هر دلیل در محیطی تحت خشونت‏های کلامی قرار بگیرند علاوه بر احساس ناامنی و بی‌زاری، عواقب آن را در زندگی آینده‌ی خود، حتا اگر نه یک‌باره به تدریج به صورت پرخاش‌گری، بی‌ادبی، یا نابه‌هنجاری‌های رفتاری نشان خواهند داد. اثرات ناگوار این نوع رفتار را در طول زندگی به هم‌راه  آنان خواهد بود. به نحوی که آن‌ها نیز امکان دارد در آینده به هنگام تشکیل خانواده یا در مسوولیت‏هایی که به عهده خواهند گرفت رابطه‏ای ناسالم با دیگران برقرار کرده و چه بسا خشونت را از نسلی به نسل دیگر انتقال دهد. علاوه بر آن، وجود کلام ناروا در جامعه به مسموم کردن جو یک جامعه بلاشک خواهد انجامید. افرادی که با کوچک‌ترین مشکلی، به دور از هر گونه تفکر و خویشتن‌داری، یک‌دیگر را مورد آزار قرار می‌دهند. بررسی‌های فراوان انجام شده در زمینه خشونت کلامی در سراسر دنیا نشان از این دارد که در دهه‌های اخیر، این مسئله به عنوان یکی از مشکلات فراگیر و وحشت‌ناک رخ نموده است. که پیامدهای آن گاه با آسیب‌های شدید و حتا مرگ هم‌راه بوده است. به طور مثال، این رفتار با یک جرقه از خشونت کلامی، شروع و به خشونت‌های جسمی منتهی شده است. در میان انواع خشونت‌ها، خشونت کلامی در سطح خانوادگی و اجتماعی به شدت وجود دارد. خشونتی است پنهان که به دلیل نامشخص بودن تعریف آن برای بسیاری از افراد یک خانواده به خصوص زنان، به طور معمول چندان علنی نبوده و در سطح خصوصی باقی می‌ماند. به ‌رغم نامشخص بودن تعریف خشونت کلامی برای زنان، نتایج تحقیقات به عمل آمده نشان می‌دهد که این نوع خشونت بیش از انواع دیگر خشونت‌های خانوادگی رخ می‌دهد.

در حال حاضر، یکی از اشکال رایج خشونت کلامی متوجه زنان است. خشونت کلامی روا شده بر زنان نتیجه روانی‌پریشی موجود در جامعه است. خشونت کلامی به صورت تحقیر یا توهین اعمال می‌شود. این توهین‌ها در رابطه با زن‌ها سمت و سوی دیگری گرفته و دلایل مختلفی را شامل می‌شود. علاوه بر این، خشونت تنها از سوی نزدیکان زنان اعمال نمی‌شود بلکه بخش عمده‌ای از آن مربوط به مردان در کل سطح جامعه است. عقیده مردسالارانه سعی بر ناتوان جلوه دادن زنان دارد و چنان‌که جای‌گاه قدرت را در سیطره‌ی خویش گرفته‌اند به همین منوال هم سعی می‌کنند به شکل تحقیرهای کلامی، زنان را وادار به خانه‌نشینی کرده و یا با از بین بردن اعتماد به نفس آنان ثابت کنند که نوع زیست زنان، یک جامعه مصرف‌گرای وابسته است.

شکل دیگر خشونت کلامی، شوخی‌های جنسی مردان نسبت به زنان است. چنین شوخی‌هایی به طور عمومی در جمع‌های مردان و به صورتی که از  طرف زنان که قابل شنیدن باشد صورت می‌گیرد. آن‌ها با تعریف شوخی‌های جنسی و به کار بردن الفاظ رکیک، سعی بر ایجاد تنش و در نتیجه برانگیختن واکنش زنان دارند. در این میان، زنان، که جامعه در مقابل عیاشی مردان همیشه آن‌ها را تقصیر کار جلوه می‌دهند سعی می‌کنند هر چه سریع‌تر از حیطه‌ی شوخی‌ها زننده خارج ‌شوند. هم‌چنین در صورت اعتراض، اولین پاسخ، متوجه خود زن است که چه رفتاری نشان داده که مردان به خود اجازه چنین رفتار ناشایستی را داده‌اند. در حقیقیت به دلیل تفکر قدیمی و نادرست و بدون پشتوانه که مردها موجوداتی هستند که بر اساس غریزه نمی‌توانند خود را  به سادگی کنترل کنند همیشه زن‌ها باید مراقب باشند و یا کنار بکشند و البته در ظاهر، این کار به صلاح خود زن است در این میان حتا اگر زنی به خود اجازه اعتراض بدهد و شهامت دنبال کردن ماجرا را از مجاری قانونی را داشته باشد برای اثبات گفته‌هایش نیازمند شاهد است. شاهدانی که اگر مرد باشند، مدعای یک زن به سادگی اثبات خواهد شد. در غیر این‌صورت، که باید راه‌های دیگری برای اثبات خشونت روا رفته بر خود پیدا نماید.

جامعه‌ای که خشونت کلامی در آن رایج است، جامعه‌ای است بیمار با تفکرات کهنه و پوسیده. جامعه‌ای که توان یک گفت‌گوی ساده و به دور از هرزه‌گرایی کلامی را در خود ندارد. چنین جامعه‌ای به طور حتم، از دموکراسی فاصله‌ی زیادی دارد.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , ,