Saturday, 18 July 2015
22 September 2020
مجله جاماندگان- مستان مسیر ترسیم کردند- قسمت 74

«به قصد رفتن روی خط تفاهم»

2012 February 02

شراره سعیدی/ رادیو کوچه

در تاریخ 1360/1/19 ماموریت هیت سه نفره آغاز شد و در تاریخ 1360/3/25 به پایان رسید. این دو ماه و شش روز از دوره‌های پرالتهاب تاریخ سیاسی کشور محسوب می‌‌شود. ریشه درگیری‌‌های این دوره به اختلاف دیدگاه‌‌های رییس ‌جمهوری و روسای قوای دیگر مربوط می‌شد. پیش‌‌تر گفته شد که آیت‌‌اله مهدوی‌کنی به نمایندگی از سوی خمینی و آیت‌اله محمد یزدی به نمایندگی از سوی دو قوه « آقای بهشتی ریاست شورای عالی قضایی، آیت‌اله هاشمی رفسنجانی رییس قوه مقننه و محمدعلی رجایی نخست وزیر» و آیت‌‌اله اشراقی به نمایندگی بنی‌‌صدر انتخاب شده بودند و قرار بر این بود که این گروه به اقوال و اعمال هر یک از طرف‌‌ها که موجب اختلاف و تشنج در کشور می‌‌شود، رسیدگی کنند و ابتدا با شور و حکمیت به نتیجه برسند و سپس با تذکر به خاطی از تکرار موارد مشابه جلوگیری نمایند و در صورت تکرار، اقدامات دیگری را انجام دهند. در تمام موارد هم دادستان کل کشور «آیت‌اله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی» را در جریان بگذارند. گفتیم که به نظر می‌‌رسد اصل پیشنهاد تشکیل هیت سه نفره حل اختلاف، از سوی مهندس مهدی بازرگان بوده است.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

 ابوالحسن بنی‌‌صدر در کتاب «خیانت به امید» خود توضیح می ‌دهد که در جلسه‌‌ای که با حضور آقایان خمینی، بازرگان، بنی‌‌صدر، رجایی، بهشتی، هاشمی ‌رفسنجانی، موسوی ‌اردبیلی، سیدعلی ‌خامنه‌‌ای و احمد خمینی در جماران برگزار شده بود، پس از مباحث تندی که بین دو طرف در گرفته، بالاخره مهندس مهدی بازرگان گفته است: «باید رفت روی خط تفاهم» و دو پیشنهاد داد. یکی تشکیل یک هیت بی ‌طرف، تا هر بار تقصیر از هرطرف واقع شد به طور کدخدامنشی و مسالمت‌‌آمیز مشکل را حل کند و دیگری این ‌که حداقل پاره‌‌ای از اعضای شورای نگهبان تغییر کند. ظاهرن پس از این جلسه است که پیشنهاد تشکیل هیت سه نفره حل اختلاف اجرایی می‌شود و آیت‌اله خمینی نیز نماینده خود را در هیت سه نفره انتخاب می‌کند. این جلسه که در روز 25 اسفند 1359، به منظور رفع اختلافات در حضور خمینی تشکیل شد، منجر به پیامی 10 ماده‌‌ای و سپس تشکیل هیت حل اختلاف شد. پیام 10 ماده‌ای این ‌گونه ارایه شد:

1 ـ معیار در اعمال نهادها قانون اساسى است و تخلف از آن براى هیچ کس چه متصدیان امور کشورى و لشکرى و چه اشخاص عادى جایز نیست و متخلف به مردم معرفى مى‏شود و مورد مواخذه قرار مى‏گیرد. بنابراین، دخالت هر یک از مقامات در امور مربوط به مقامات دیگر بر خلاف قانون است و دخالت کننده به مردم معرفى مى‏‌گردد.

2 -مقامات فعلى، ریاست ‌جمهورى، دولت، ریاست دیوان ‌عالى، دادستانى کل کشور، مجلس شوراى اسلامى، شوراى نگهبان، قانونى هستند و کسى حق ندارد در مصاحبه‏ها و نطق ‌ها و رسانه‏ها به یکى از این مقامات توهین و یا آنان را تضعیف نماید و متخلف به ملت معرفى و مورد مواخذه قرار مى‏گیرد.

3 -به همان نحو که آقاى رییس ‌جمهوری را به فرمان‌دهى کل قوا منصوب نمودم، باید ایشان را به این مقام بشناسند و فرمان‌دهان قواى مسلح از ایشان بر طبق مقررات اطاعت کنند.

4 -شوراى دفاع به نحوى که در قانون اساسى است، مامور مى‏شود و نمایندگان این جانب آقاى خامنه‏اى و آقاى چمران هستند.

5 -مسایل دفاع در شورا مطرح و رسیدگى مى‏شود و پس از تصویب، تصمیم در اجرا با فرمان‌دهى کل قواست و قواى مسلح باید اوامر ایشان را اجرا کنند.

6 -براى رسیدگى به شکایات نسبت به مسایل جنگ و سایر مسایل مورد اختلاف بین مقامات جمهورى اسلامى، هیتى تعیین خواهد شد مرکب از یک نماینده از طرف رییس‌ جمهوری و یکى از طرف دیگر و یکى از سوى این جانب که کوشش در حل شکایات کنند و راى اکثریت هیت مذکور معتبر است و در صورت تخلف یکى از مقامات، باید متخلف را به مردم معرفى کنند و مورد مواخذه قرار گیرد.

7 -چون در سخن‌رانی‌‌هاى رییس ‌جمهوری، نخست وزیر، رییس دیوان عالى کشور، رییس مجلس شوراى اسلامى، گروه‌‌هاى منحرف و مخالف با جمهورى اسلامى توطیه کرده و موجب فساد مى‏شوند، اینان تا پایان جنگ تحمیلى سخن‌‌رانى نکنند. مصاحبه‏هاى سالم و سازنده و ارشادى مانع ندارد.

8 -از آن‌جا که روزنامه‏ها و رادیو تلویزیون عاملى مهم براى ارشاد یا تفرقه و نفاق هستند، هیت سه نفرى فوق، آن‌‌ها را دقیقن مورد بررسى قرار مى‏دهند و در صورتى که دو نفر از هیت مذکور، آن‌ها را مضر تشخیص دهند، مراتب را به مردم ابلاغ و به دادستانى کل کشور اطلاع مى‏دهند تا به وظیفه قانونى عمل کند.

9 -اکیدن از مقامات رسمى خواستارم تا با کمک یک ‌دیگر مشکلات کشور را حل کنند و برادرانه با یک‌‌دیگر هم‌کارى نمایند.

10 -ائمه ‌جمعه و جماعات ـ ایدهم‏اله تعالى ـ در خطبه‏ها و منابر و سایر گویندگان کوشش فرمایند که آرامش در کشور برقرار باشد و از هر سخنى که موجب نگرانى مردم و تفرقه شود خوددارى کنند و مردم را در پشتی ‌بانى از ملت و تمام ارگان‌هاى جمهورى اسلامى و نهادهاى انقلابى و قواى مسلح و مردمى تشویق فرمایند.

والسلام.

پس از آن بود که کار هیت سه نفره با پیام خمینی خطاب به آیت‌اله مهدوی کنی آغاز شد: «جناب ‌عالی را به نمایندگی خویش تعیین نمودم تا با نماینده‌‌ای که جناب آقای بنی‌صدر و نماینده دیگری که جناب حجت‌الاسلام آقای بهشتی و جناب حجت‌‌الاسلام آقای هاشمی رفسنجانی و جناب آقای رجایی تعیین می‌نمایند، موارد تخلفات از حقوق قانونی هر یک را رسیدگی بنمایید‌. و نیز در زمان جنگ که زمانی استثنایی است به اقوال و اعمال هر کس که موجب اختلاف و تشنج در کشور می‌‌شود رسیدگی کنید و نیز در همین زمینه مطبوعات و رسانه‌‌های گروهی را مورد بررسی قرار دهید تا هر کس و هر چه به حسب رای اکثریت متخلف و تخلف به شمار آمد در مرتبه اول به آنان تذکر دهید تا در اصلاح خود بکوشند و در مرحله بعد به وسیله رسانه‌های گروهی به مردم شریف کشور معرفی و در تمام موارد فوق به دادستان کل کشور گزارش دهید و دادستان کل کشور شرعن موظف است تا با بی ‌طرفی کامل پس از طی کردن مراحل قانونی موافق موازین شرعی و قانونی با آنان عمل کند، انتظار می‌‌رود که آن‌چه را که بر عهده آقایان گذاشته شده است که یک تکلیف شرعی است قاطعانه و بدون غمض عین عمل نمایند‌. لازم به تذکر است که برای اتحاد بیش ‌تر بین نمایندگان هیچ کدام از سه نماینده در خارج از جلسه حق بازگو کردن نظر خود و اظهار مخالفت با رای اکثریت را که موجب تضعیف هیت شود، نداشته و در صورت تخلف که موجب جنجال است دادستان کل کشور با خود نماینده متخلف چون سایرین عمل خواهد کرد. لازم است نمایندگان و افرادی که آنان را تعیین می‌نمایند و همه نویسندگان و گویندگان برای حل معضلات جامعه دست در دست یک‌‌دیگر دهند و در حدود قانونی وظایف خویش برای پیش ‌برد مقاصد عالی اسلام تلاش کنند.»

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , ,