Saturday, 18 July 2015
19 September 2020
کوچه سلامتی - لنفوم هوچکین و غیرهوچکین

«سرطانی پیچیده»

2012 February 10

دکتر آویده مطمئن فر / رادیو کوچه

 avideh@koochehmail.com

لنفوم یک گروه از سرطان است که در درجه اول سلول‌هایی که نقش مهمی در سیستم ایمنی بدن دارند و در سیستم لنفاوی بدن دخیل هستند را تحت تاثیر قرار می‌دهد. لنفوم در واقع، بسیاری از سرطان های مختلف لنفوسیت‌ها، یعنی حدود ۳۵  زیرگروه مختلف را دربر می‌گیرد. سیستم لنفاوی بخشی از سیستم ایمنی بدن است و از شبکه‌ای از عروق که حامل مایعی به نام لنف است، درست شبیه شبکه رگ‌های خونی در سراسر بدن تشکیل شده است. لنف حاوی گلبول‌های سفید یا لنفوسیت‌ها است.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید


گره‌های لنفاوی، مجموعه کوچکی از بافت لنفاوی است که در سراسر بدن وجود دارند. سیستم لنفاوی شامل کانال‌های لنفاوی است که هزاران گره لنفاوی را در سراسر بدن به هم اتصال می‌دهد. لنف از طریق گره‌های لنفاوی، و هم چنین از طریق دیگر بافت‌های لنفاوی مانند طحال، لوزه‌ها، مغز استخوان، و غده تیموس جریان می‌یابد.

 گره‌های لنفاوی باکتری‌ها، ویروس‌ها، یا دیگر میکروب‌ها را فیلتر می‌کنند. در جایی که عفونت وجود دارد، تعداد زیادی از موجودات میکروبی در غدد لنفاوی آن منطقه جمع آوری شده و باعث تورم و حساسیت نقطه عفونت موضعی می‌شوند. این مجموعه بزرگ و گاهی اوقات همریز از گره های لنفاوی که لنفادنوپاتی نامیده می‌شود همان تورم غدد ‌است. در برخی از مناطق از بدن مانند گردن، در هنگام تورم آن‌ها اغلب قابل مشاهده هستند.

لنفوم شایع ترین نوع سرطان خون است. لنفوم هفتمین سرطان شایع در بزرگ سالان و سومین در کودکان استلنفوم غیرهوچکین از لنفوم هوچکین بسیار شایع تر استلنفوم می‌تواند در هر سنی رخ دهد، از جمله در دوران کودکی . بیماری هوچکین در دو گروه سنی شایع تر است. در جوانان ۱۶ تا ۳۴ سال و در افراد ۵۵ سال و بالاترلنفوم غیر هوچکین بیشتر احتمال دارد که در افراد مسن تر رخ دهد.

 لنفوسیت‌ها معمولن ارگانیسم‌های عفونی و سلول‌های غیر طبیعی را تشخیص داده و آن‌ها را نابود می‌کنند. لنفوسیت B و لنفوسیت T که هم چنین سلول‌های B و سلول‌های T خوانده می‌شوند، دو زیرگروه عمده لنفوسیت‌ها هستند.‌ لنفوسیت B آنتی بادی تولید می‌کنند. آنتی بادی‌ها در اصل سلول‌های دیگر سیستم ایمنی بدن را به رسمیت نشناختن و از بین بردن پاتوژن‌ها آگاه می‌سازند. این فرآیند ایمنی نورمال است. سلول‌های T، هنگامی که فعال هستند، می‌توانند پاتوژن‌ها را به طور مستقیم نابود کنند. سلول‌هایT هم‌چنین در مکانیسم کنترل سیستم ایمنی بدن، برای جلوگیری این سیستم از بیش فعالی نامناسب یا کم فعالی در روند ایمنی با واسطه سلولی نقش دارند. در‌واقع، پس از مبارزه با مهاجم، برخی از لنفوسیت‌های B و T مهاجم را به یاد دارند و برای مقابله دوباره با آن آماده هستند.
سرطان زمانی اتفاق می‌افتد که سلول‌های طبیعی تحت تغییر و تحول و رشد و تکثیر بی‌اختیار قرار می‌گیرند. لنفوم تحول بدخیم سلول‌های B یا T و یا زیرگروه های آن‌ها است.
وقتی که سلول‌های غیرطبیعی رشد می‌کنند، ممکن است که در یک یا چند گره لنفاوی و یا در بافت‌های لنفاوی مثل طحال جمع آوری شوند. اگر این سلول‌ها به تکثیر ادامه بدهند، جمع آن‌ها اغلب تومور خواهد بود. تومور اغلب فضای بافت‌های اطراف را پایمال کرده و آن‌ها را از اکسیژن لازم و مواد غذای مورد نیاز برای زنده ماندن محروم می‌کند.
در لنفوم، لنفوسیت‌های غیرطبیعی از یک گره لنفاوی به گره بعدی، و گاهی اوقات به اندام‌های دور، از طریق سیستم لنفاوی سفر می‌کنند. در حالی که لنفوم اغلب محدود به غدد لنفاوی و بافت لنفاوی است اما آن‌ها می‌توانند به‌ دیگر بافت‌ها تقریبن در هر نقطه در بدن گسترش یابند.  توسعه لنفوم خارج از بافت لنفاوی بیماری اکسترانودال نامیده می‌شود.

 لنفوم هوچکین و لنفوم غیر هوچکین ممکن است علایم مشابه داشته باشند حتا در معاینه فیزیکی. ولی آن‌ها به آسانی از طریق آزمایش میکروسکوپی قابل تشخیص هستند. بیماری هوچکین از لنفوسیت های B خاص غیرطبیعی توسعه می‌یابد و لنفوم غیرهوچکین از سلول‌های B غیرطبیعی و یا T و با استفاده از نشانگر مخصوص ژنتیک. پنج زیرگروه بیماری هوچکین و حدود ۳۰ زیرگروه لنفوم غیرهوچکین وجود دارد.

 از آنجایی که بسیاری از انواع مختلف لنفوم وجود دارد، طبقه‌بندی لنفوم پیچیده است و شامل هر دو، ظاهر میکروسکوپی و نشانگر ژنتیکی و مولکولی می‌باشد. بسیاری از زیرگروه‌های غیرهوچکینی ظاهرن شبیه هستند، اما عمل کرد بسیار متفاوت دارند و به درمان‌های مختلف پاسخ مختلف می‌دهند.‌ زیرگروه هوچکین از نظر میکروسکوپیک مختلف هستند و تقسیم‌بندی آن‌ها بر اساس تفاوت‌های میکروسکوپیک و هم چنین شدت بیماری انجام می‌شود.

لنفوم شایع‌ترین نوع سرطان خون است. لنفوم هفتمین سرطان شایع در بزرگ سالان و سومین در کودکان است. لنفوم غیرهوچکین از لنفوم هوچکین بسیار شایع‌تر است. لنفوم می‌تواند در هر سنی رخ دهد، از جمله در دوران کودکی‌. بیماری هوچکین در دو گروه سنی شایع‌تر است. در جوانان ۱۶ تا ۳۴ سال و در افراد ۵۵ سال و بالاتر. لنفوم غیر هوچکین بیشتر احتمال دارد که در افراد مسن‌تر رخ دهد.

علل لنفوم دقیقن شناخته شده نیست. عوامل متعددی با افزایش خطر ابتلا به لنفوم ارتباط دارد، اما معلوم نیست چه نقشی در توسعه واقعی لنفوم بازی می‌کنند. افزایش سن، عفونت با ویروس اچ آی وی، عفونت با ویروس ابشتاین بار‌، یکی از عوامل اتیولوژیک در مونونوکلئوز، عفونت با هلیکوباکتر پیلوری، باکتری که در دستگاه گوارش زندگی می‌کند، عفونت با ویروس هپاتیت B و هپاتیت C، وضعیت‌های پزشکی که سیستم ایمنی بدن را ضعیف می‌کنند، بیماری‌های ‌خود ایمنی، استفاده از درمان سرکوبگر ایمنی در موارد پیوند اندام، بیماری‌های نقص ایمنی به ارث برده، قرارگرفتن در معرض مواد شیمیایی سمی، استفاده از رنگ مو به خصوص در بیمارانی که قبل از سال ۱۹۸۰ شروع به استفاده از رنگ مو کرده‌اند، و سابقه خانوادگی لنفوم از عوامل خطرساز در نظر گرفته می‌شوند. حضور این عوامل خطر به این معنی نیست که شخص در واقع به لنفوم مبتلا خواهد شد.

اولین نشانه لنفوم، تورم بدون درد غدد لنفاوی در گردن، زیر بازو، و یا در کشاله ران است. گره‌های لنفاوی و یا بافت‌های دیگر بدن نیز ممکن است دچار تورم شوند. طحال نیز برای مثال، اغلب بزرگ می‌شود. گره‌های لنفاوی بزرگ شده گاهی اوقات با فشاردادن برروی رگ یا عروق لنفاوی و یا اعصاب باعث تورم دست یا پا و یا درد و بی حسی‌ می‌شوند. بزرگ شدن طحال ممکن است باعث درد یا ناراحتی در شکم شود. بسیاری از مردم هم هیچ نشانه‌ای ندارند.

تب، لرز، کاهش وزن غیرقابل توضیح، عرق شبانه، فقدان انرژی و خارش از جمله علایم لنفوم به حساب می‌روند.  البته این علایم غیراختصاصی هستند. این به این معنی است که آن‌ها را می‌توان در شرایط معدودی و نامربوط به سرطان یافت. به عنوان مثال، می‌توانند نشانه ای از بیماری آنفلوانزا یا سایر عفونت های ویروسی باشند، اما در آن موارد، آن‌ها مدت طولانی باقی نمی‌مانند. در لنفوم، علایم زمان طولانی باقی می‌ماند و نمی‌تواند توسط یک عفونت یا بیماری دیگری توضیح داده شود.

درصورت تورم در گردن، زیر بغل یا کشاله ران، تورم غیر قابل توضیح در بازو یا پا، باید بی‌درنگ به دنبال مراقبت‌های پزشکی رفت. اگر هر یک از علایمی که ذکر شد برای بیش از چند روز باقی بماند، باید به دنبال مراقبت‌های ‌پزشکی رفت.  آزمایش خون، بافت برداری، مطالعات تصویربرداری، نمونه برداری از مغز استخوان و بررسی برخی از مواد شیمیایی خون و یا سطوح بالای آنزیم لاکتات دهیدروژناز LDH که ممکن است شکل تهاجمی‌تر این اختلال را نشان دهد از جمله آزمایش‌های لازم برای مشخص کردن این بیماری به حساب می‌روند.

هدف از درمان در لنفوم بهبودی کامل است. این به این معنی است که همه نشانه‌های این بیماری پس از درمان ناپدید شده. درمان استاندارد خط اول برای لنفوم شامل پرتودرمانی در اوایل مرحله لنفوم، یا ترکیبی از شیمی درمانی و پرتو درمانی است. برای لنفوم مرحله بعد، شیمی درمانی در درجه اول استفاده می‌شود، و پرتو درمانی برای کنترل بیماری بزرگ است. درمان بیولوژیکی، یا ایمونوتراپی، به طور فزاینده‌ای علاوه بر این و یا به عنوان یک جایگزین برای این نوع درمان استاندارد مورد استفاده قرار می‌گیرد.
با توجه به این‌که چگونه اشعه پرتو درمانی تجویز می‌شود، ممکن است برخی از عوارض جانبی مانند خستگی، از دست دادن اشتها، تهوع، اسهال، و مشکلات پوستی به وجود بیاید. تابش بر گره‌های لنفاوی ممکن است در سرکوب سیستم ایمنی بدن به درجات مختلف منجر شود. تابش زمینه‌ای بر استخوان و مغز استخوان ممکن است به سرکوب شمارش خون منجر شود.

شیمی درمانی نیز استفاده از داروهای قدرتمند برای کشتن سلول‌های سرطانی است. شیمی درمانی یک درمان سیستمیک، به این معنی است که از طریق جریان خون تمام قسمت‌های بدن را تحت تاثیر قرار می‌دهد. متاسفانه، شیمی درمانی نیز سلول های سالم را تحت تأثیر قرار می‌دهد. عوارض جانبی بسیاری مانند سرکوب شمارش خون،  افزایش حساسیت به عفونت و یا مشکلات لخته شدن خون و سایر عوارض جانبی مانند تهوع و استفراغ، از دست دادن اشتها، از دست دادن مو، زخم در دهان و دستگاه گوارش، خستگی، درد عضلانی، و تغییرات در ناخن های دست و پا از جمله عوارض شیمی درمانی هستند.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , ,