Saturday, 18 July 2015
23 September 2020
پارس‌نامه- روستای بریس

«ایکوتوریسم و اگروتوریسم در یک روستا»

2012 February 20

امیر و کاملیا‌/ رادیو کوچه

«بریس» یکی از روستاهای بزرگ «چابهار» واقع در دهستان «سند میر ثوبان» بخش دشت‌یاری این شهرستان جنوبی استان «سیستان و بلوچستان» است. این روستا در 64 کیلومتری بندر چابهار بعد‌ از «رمین» یکی از نزدیک‌ترین روستاهای صیادی به این شهر است وازسمت شمال به جاده اصلی چابهار وازسمت شرق به روستاهای پشت، بندر صیادی پسابندر وخلیچ زیبای گواتر از جنوب و غرب به دریای نیل‌گون عمان منتهی‌   می‌شود. روستای بریس از شمال به کوه‌های مریخی سربه فلک کشیده، از غرب و جنو‌ب به دریای عمان محدود می‌شود.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

روستای بریس در کنار دریای نیل‌گون «عمان» دارای سواحل صخره‌ای و سواحل ماسه‌ای بی‌نظیر در دنیاست، «خور» قدیم بریس که با بارش باران‌های فصلی جان دوباره می‌گیرد، از جاذبه‌های طبیعی این روستا به شمار می‌آیند. کوه‌های مینیاتوری یا مریخی در شمال روستا با مناظر بسیار زیبا در یک طرف جاده و طرف دیگر آن دریا و تراش‌ها و برش‌های ناشی از فرسایش و واریزه‌های آن و رنگ سفید این کوه‌ها چشم هر بیننده‌ای را خیره می‌کند.

تماشای مناظر کوه‌های بزرگ و کوچک بسیار با شکل خارق‌العاده و حرارت هوا و غبار شرجی حاصل از آن، انسان را به یاد مناظر خیالی و رویایی از کرات آسمانی می‌اندازد و برای لحظاتی احساس می‌کند در مریخ به سر می‌برد. تالاب بریس یکی از بزرگ‌ترین تالاب‌ها در سطح استان سیستان و بلوچستان در 10 کیلومتری روستای بریس قرار دارد و به شکل یک سد طبیعی آب‌های سرگردان اطراف را در خود جمع کرده است.

این تالاب محل رویش انواع درختچه‌های «گز و چش» است که مناظر بسیار چشم‌نوازی را خلق کرده‌اند. روستای قدیم بریس در 5 کیلومتری بریس فعلی با بناهای قدیمی از مناظر گردش‌گری پذیرای مهمانان وگردش‌گران ازتمام نقاط ایران است. آبادی بریس که اخیرن به بندر صیادی تبدیل شده در حاشیه ساحلی شمالی دریای عمان در دهانه خلیج کوچکی واقع است. ارتفاع بریس از سطح دریا ۱۰ متر و حداقل عمق آب در خور ۴ متر است.

به لحاظ آخرین تقسیمات کشوری، بریس در دهستان «نگو‌ر» از بخش دشتیاری شهرستان چابهار واقع و فاصله آن ازمرکز بخش «نگور» ۴۴ کیلومتر است. بندر بریس عمدتن روی تشکیلات لایه‌های ماسه سنگی متراکم تا نیمه متراکم صدف‌دار دوران سوم زمین‌شناسی قرار گرفته که بیرون‌زدگی‌های آن در محدوده سطوح صخره‌یی مشرف به ساحل جنوبی قابل رویت است.

حداکثر دما در تیرماه ۳۶‎ و حداقل آن ۱۶ درجه سانتی‌گراد در بهمن ماه است. میزان بارندگی در بریس بسیار کم است و در صورت بارندگی تالاب عظیمی درحد فاصل کوه‌های مشرف به بریس و نوار ساحلی شکل می‌گیرد که یکی از زیباترین جلوه‌های مناظر طبیعی را به وجود می‌آورد که می‌تواند در جذب توریست نقش به‌سزایی ایفا کند.

در امتداد ساحل دریای عمان، قبل از رسیدن به بندر بریس فعلی، به چند خانه متروکه برخورد می‌کنیم. آن‌جا نیز روزگاری محل صیادان و بومیان بریس بوده است. حدود صد سال پیش بریس دارای ۳۵ باب خانه و قریب به ۳۰ شناور بوده است. در این‌جا نیز مسجد مانند هر روستای دیگری جزو اولین بناهای قوم بلوچ است. قسمت عمده بلوچ‌های بریس را «میدها» تشکیل می‌‌دهند. میدها ماهی‌گیران و لنج‌داران و ملوانانی هستند که از وضع مالی نسبتن خوبی برخوردارند. خانواده گسترده یکی از اشکال مهم استحکام بخشی به نظام اجتماعی بلوچ است. جمعیت بومی و ساکن بریس، حدود ۲۷۵۰ نفر است که این رقم با توجه به مهاجرت نیروی کار از اطراف بریس در نوسان است.

با شروع توفان‌های استوایی که از حدود ۱۵ خردادماه آغاز و تا آخر مرداد ماه ادامه می‌یابد، شناورهای کوچک از رفتن به دریا پرهیز می‌کنند و یا خط سیر خود را به سمت «جاسک» و «تنگه هرمز» تغییر خواهند داد. سرعت این توفان‌ها گاه تا ۵۵ «نات» نیز گزارش شده است. تعداد صیادان منطقه ۱۵۶۰ نفر است. مقدار استحصال آبزیان در بندر بریس بر اساس آمار سال ۱۳۷۹ ، ۲۸۷۱ تن برآورده شده است.

عمدی ماهیان دریای عمان را ماهی «حلوای سفید» و «سیاه»، «سنگ‌سر قباد»، «هوور»، «شیر»، «شوریده» و «سرخو» تشکیل می‌دهند. هم‌چنین در سال، ۱۳۷۹ در منطقه بریس، ۱۱۱۲۴۶ کیلوگرم کوسه ماهی صید شد. انتهای باله دمی کوسه ماهی بعد از صید، قطع شده و به وسیله پمپاژ، خون کوسه خارج شده و آن‌گاه آن را نمک سود کرده به بازارهای پاکستان ارسال می‌کنند. قیمت هر کیلو گوشت کوسه در بازارهای پاکستان ۶۰ روپیه است که با برنامه‌ریزی صحیح در بهره‌برداری مناسب در صید این گروه از ماهیان و صدور آن به کشورهای همسایه و آسیای دور، سهم به‌سزایی در درآمد ارزی خواهد داشت.

 از دیگر آبزیان ذی‌قیمت که در آبهای شور در سواحل صخره‌یی دریای عمان و من جمله بریس وجود دارد، سخت‌پوست زیبایی به نام «شاه میگو» یا «لابستر» است که ارزش غذایی بالایی داشته و عمدتن صادر می‌شود. بریس با وجود ۱۳ هزار هکتار اراضی مستعد پرورش میگو، بزودی شاهد واگذاری و شروع عملیات اجرایی ساخت و ساز استخرهای پرورش میگو خواهد بود.

استقبال از مرحله اول واگذاری اراضی مستعد بریس فراتر از حد انتظار بوده و از مرز هشت‌صد تقاضا گذشته است و در میان آن‌ها نام چند چهره اقتصادی و بنیاد خصوصی نیز دیده می‌شود. بخش اول این طرح با سطح ۶۰۰۰ هکتار قادر خواهد بود حدود ۳۰۰۰ نفر را به صورت مستقیم فعال کند. تولید میانگین ۱۲۰۰۰ تن میگو در هر دوره پرورشی در این مجتمع پرورشی زمینه بسیار مساعدی را برای صدور کالاهای غیرنفتی و تحصیل ارز فراهم می کند.

از مهم‌ترین قابلیت‌های خدادادی بریس، مناظر بدیع و اسکله منحصر به فرد آن است که می‌تواند نقش به سزایی در جذب گردش‌گران فرهنگ و طبیعت و گسترش ایکوتوریسم و اگروتوریسم داشته باشد. این مهم منوط به تامین امنیت، تزریق امکانات و بها دادن به تحقیقات و استفاده از کارشناسان خبره این کار است که خود مقوله دیگری می‌طلبد.

منابع:

بیابان‌های ایران

ویکی‌پدیا

سایت کویرها وبیابان های ایران

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , ,