Saturday, 18 July 2015
25 October 2020
پس‌نشینی تند

«مهاجرانی و صابون ولایت»

2012 February 21

اکبر ترشیزاد/ رادیو کوچه

کم‌تر کسی گمان می‌برد که در برابر اعتراضات خیابانی پس از انتخابات و جنبشی که در اعتراض به نتایج انتخابات دوره‌ی دهم شکل گرفت موضع «عطا‌اله‌مهاجرانی» این قدر نرم و محافظه‌کارانه باشد. «مهاجرانی» که در دوره‌ی اصلاحات به شدت مورد حمله‌ی اصول‌گرایان بود یکی از نخستین وزرایی بود که استیضاح شد و پس از آن و در اثر فشارهای وارده استعفا داد. او هم‌چنین تنها وزیر کابینه‌ی اصلاحات بود که در یک سخنرانی خصوصی که نوار ویدیویی‌اش چند سال پس از آن در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد از سوی «علی خامنه‌ای» در اعتراض به سیاست‌های فرهنگی دولت «محمد خاتمی» مورد خطاب و حمله‌ی کلامی شدید قرار گرفت و روش‌های مدیریتی‌اش در وزارت ارشاد به زیر سوال برده شد. شاید در هیچ دوره‌ی زمانی مانند زمان مدیریت «مهاجرانی» بر وزارت ارشاد تولیدات فرهنگی و هنری دگراندیشان و منتقدین نظام جمهوری‌اسلامی مجوز پخش و نشر نگرفته‌اند و از این نظر می‌توان گفت که سیاست و شعار تساهل و تسامح او تا اندازه‌ی زیادی محقق شده بود.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

با توجه به این پیشینه و نوع برخورد نظام با «مهاجرانی» و خانواده‌اش که در نهایت منجر به خروج او از کشور شد، پس از جریانات و اعتراضات دو سال اخیر بسیاری از منتقدین نظام و اصلاح‌طلبان از حکومت اخراج شده انتظار برخوردی ورای رفتاری که از «مهاجرانی» در دو سال گذشته دیده شد داشتند، اما «مهاجرانی» راه دیگری را برگزید. او نه تنها از اصل نظام جمهوری‌اسلامی دفاع کرد بلکه به روشنی اعلام کرد که با اصل ولایت‌فقیه نیز مشکلی ندارد و فقط انتقاداتی در روش اجرای آن دارد. «مهاجرانی» در مدارای خود با نظام تا آن‌جا پیش‌رفت که پس از سخن‌رانی جنجالی‌اش در دفاع از شخص «علی خامنه‌ای» خشم بسیاری از مردم و کنش‌گران سیاسی و اجتماعی را برانگیخت و شمار فراوانی از فعالان جنبش سبز از او و مواضعش اعلام برائت کرده و این سخنان را نظریات شخصی «مهاجرانی» دانستند که ربطی به شورای هماهنگی راه سبز امید ندارد.

چند روز پیش «حیدر مصلحی» وزیر اطلاعات جمهوری‌اسلامی در سخنانی به حضور «عطااله مهاجرانی» در جشنواره «الجنادریه» اشاره و ادعا کرده بود که او 18 میلیون دلار از عربستان کمک مالی دریافت کرده‌ است. چنین برخوردهایی و زدن تهمت‌های از این دست از سوی مسوولان امنیتی نظام تازگی ندارد اما این رفتار ظاهرن برای «مهاجرانی» خیلی سنگین آمده است. «مهاجرانی» که خود در سخنان گذشته‌اش «علی خامنه‌ای» را دارای سجایای اخلاقی پرشمار دانسته بود که پرونده‌اش از هر گونه فساد مالی مبرا است، فکر نمی‌کرد که فرامین رهبری در تخریب منتقدین‌اش دامن او را نیز بگیرد و حالا به شدت برآشفته است. در همان زمان هم بسیاری بر مواضع «مهاجرانی» خرده گرفتند و نوع نگاه او درباره‌‌ی «خامنه‌ای» را بسیار سطحی دانستند.

جدا از مشکل ساختاری نظریه‌ی حکومتی ولایت‌فقیه، نوع نگاه به زندگی شخصی یک رهبر و خلاصه کردن تمام شرایط لازم برای اداره‌ی یک کشور در ساده‌زیستی‌اش، نقش عمده‌ای از به‌وجود آوردن جای‌گاه غیرقابل نقد برای رهبر داشته است، نکته‌ای که «مهاجرانی» ساده‌لوحانه بر آن چشم بسته بود. برخی از رفتارها اگر در زندگی شخصی یک فرد حسن به حساب بیاید به هیچ عنوان دلیلی بر شایستگی همان شخص برای اداره‌ی یک جامعه نخواهد بود و بالعکس ممکن است رفتارهای شخصی و خصوصی ناشایست یک فرد اطرافیانش را آزار بدهد اما در عین حال آن فرد لیاقت‌های بسیاری برای رهبری یک حزب سیاسی داشته باشد. بسیاری از دیکتاتورهای تاریخ سیاست از ویژگی‌های فردی خوبی برخوردار بوده‌ اما موجب بدبختی و به فلاکت کشیده شدن سرنوشت میلیون‌ها انسان در جهان شده‌اند و چه بسیار انسان‌های الکلی، زن‌باره و تجمل‌گرا که مدیران موفق و سیاست‌مداران خوش‌نامی بوده‌اند که در پیشرفت بشر و بهبود وضعیت مالی و رفاهی انسان‌ها نقش فراموش ناشدنی داشته‌اند.

«عطااله مهاجرانی» شاید اکنون بتواند اندکی حال و روز بسیاری از مخالفان و منتقدان نظام را درک کند که به سبب انتقادشان از جمهوری‌اسلامی در سه دهه‌ی گذشته آماج شدیدترین نوع حملات، توهین‌ها و تهمت‌های ناروایی بوده‌اند که البته خود «مهاجرانی» هم در دوره‌ای در آن سهیم بوده است. این اتفاق برای بسیاری از اصلاح‌طلبان حکومتی نیز درس عبرتی خواهد بود که انتقادات خود را از روی اشخاص به سمت ساختار جمهوری‌اسلامی بچرخانند زیرا که مشکل واقعی نظام کنونی افراد و کارنامه‌ی فردی آنان نیست بلکه ساختاری است که انسان‌ها را به جایی می‌رساند که برای پاسداری از یک تفکر سیاسی و یا باور مذهبی دست به ترور فیزیکی و شخصیتی مخالفانشان بزنند.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , ,