Saturday, 18 July 2015
29 September 2020
به بهانه سال‌روز درگذشت «حسین قوامی»

«روزنگاشت/آوای فاخته در بهار عاشقان»

2012 March 04

محبوبه شعاع / رادیو کوچه

mahboobeh@koochehmail.com

هفدهم اسفند برابر با سال‌روز درگذشت «حسین قوامی» یکی از اولین خوانندگان دوره جدید موسیقی که بیش از نیم قرن در خدمت موسیقی ایرانی بود. او زاده سال 1288 بود و در سال 1368 درگذشت. از ترانه‌هایی معروفی که با صدای او به جای مانده می‌توان به ترانه «تو ای پری کجایی» از همایون خرم و «جوانی» از استاد حسین یاحقی نام برد.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

حسین قوامی در سال ۱۲۸۸ خورشیدی در تهران متولد شد، او از دوران کودکی به موسیقی علاقه‌مند بود و از ده، دوازده سالگی با صفحاتی که در دست‌رس‌اش بود به تقلید از صدای خوانندگان می‌پرداخت‌. در همسایگی قوامی، «حسین‌خان اسماعیل‌زاده»، استاد بزرگ موسیقی کلاس تعلیم داشت. استادی که هنرمندانی چون صبا، مرتضی محجوبی، رضا محجوبی، حسین یا حقی و حسین تهرانی شاگردان او بودند. رفت و آمد خانوادگی سبب شد تا اسماعیل‌زاده به قدرت صدای حسین پی ببرد و از پدر حسین خواست تا به او اجازه دهد تا آموزش آوازی وی را بر عهده بگیرد که با مخالفت پدرش مواجه شد.

زیرا در آن زمان با دید خوبی به موسیقی نگریسته نمی‌شد و دلیل مخالفت پدر نیز همین بود، اما از آن‌جا که حسین قوامی به خوانندگی علاقه داشت و حسین‌خان اسماعیل‌زاده نیز مشوق او بود دل‌سرد نشد. وی به آهستگی با گوش گرفتن آثار خوانندگان آن زمان و تقلید از آن‌ها به تجربه‌اندوزی پرداخت و با رسیدن به سن بلوغ محرمانه در نزد «عبداله حجازی» که مسلط به ردیف‌های آوازی بود، آموزش دید.

در سال ۱۳۲۵ «حسین‌قلی مستعان» نویسنده‌ مشهور که ریاست رادیو را برعهده داشت به قوامی پیش‌نهاد کار در رادیو را داد و چون در آن زمان او افسر ارتش بود و برای ارتشیان اجرای برنامه‌های موسیقی مجاز نبود  این پیش‌نهاد را به این شرط قبول کرد که در رادیو به عنوان ناشناس معرفی شود و پس از آن با هم‌کاری برادران وفادار آغاز به کار کرد که پس از مدت شش ماه روح‌اله خالقی نام مستعار «فاخته» را برای وی انتخاب کرد. در سال ۱۳۴۱ وقتی که قوامی از ارتش بازنشسته شد با نام واقعی خود هم‌کاری خودش را با رادیو ادامه داد.

استاد قوامی در تلویزیون نیز فعالیت داشت و شاگردانی تعلیم داد، او خود گفته «در سال‌های آغازین کار تلویزیون، کلاسی در ساختمان تلویزیون تاسیس شد و از بین گروهی داوطلب هجده نفر برای تمرین آواز انتخاب شدند. حدود یک سال به هم‌راهی استاد حنانه، زرین پنجه و استاد بهاری به تعلیم شاگردان پرداختیم و هر کدام از ما آموزش یکی از رشته‌های موسیقی را بر عهده داشتیم.»

گفته شده قوامی در سال 1346 به دعوت سازمان یونسکو، هم‌راه با گروهی از هنرمندان برنامه‌هایی در آلمان و فرانسه اجرا کرد و برنامه او چنان مورد توجه مردم قرار گرفت که او و یارانش را گل‌باران کردند.

در سال 1366 نواری با عنوان «آوای فاخته» با آهنگی از عماد رام و صدای قوامی با اشعار حافظ و نیما و سال 1367 نیز کاست «بهار عاشقان» که شاه‌کاری از قوامی و همایون خرم است با اشعار مولانا منتشر شد که شگفتی آفرین بود و بیان‌گر آن‌که این هنرمند در مرز هشتاد سالگی هم همان صدای گرم گیرا و دل‌نشین را داشته است.

قوامی از خوانندگان صاحب نام ایران و دارای سبک ویژه‌ای در اجرای آواز بود. این هنرمند در سال‌های آخر زندگی به نارسایی دید و به دنبال آن به سرطان مثانه مبتلا شد و به دلیل بیماری گوشه‌گیری گزید و خانه‌نشین بود. عاقبت در هفدهم اسفندماه سال ۱۳۶۸ حسین قوامی یکی دیگر از ستاره‌های درخشان هنر آواز و موسیقی ایران در بیمارستان ایران‌مهر درگذشت و در امام‌زاده طاهر کرج در کنار غلام‌حسین بنان و مرتضی حنانه به‌خاک سپرده شد.

ترانه‌هایی که با صدای قوامی به جای مانده همه شنیدنی و ارزش‌مند هستند، از جمله ترانه «تو ای پری کجایی» از همایون خرم و «جوانی» از استاد حسین یاحقی .

منبع‌ها:

ویکی‌پدیا

تقویم تاریخ

بیوگرافی حسین قوامی

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , , ,