Saturday, 18 July 2015
28 September 2020
کرانه‌های سن

«انجمن ادبی پلیئاد»

2012 March 10

سایه کوثری/ رادیو کوچه

در نیمه اول قرن شانزدهم قضا و اتفاق چند جوان فرزانه و شعردوست را که سخت تحت تاثیر فرهنگ و ادب یونان و روم باستان واقع شده بودند در مدرسه عالی «کوکره» در پاریس گردهم آورد. این جوانان تحت تعلیم مدیر این مدرسه که نامش «دورا» بود و یکی از مشاهیر ادب و متخصصان فرهنگ یونان به شمار می‌رفت، زبان‌های یونانی و لاتین را فرا گرفتند و با سرایندگان برجسته و نام‌دار دوران باستان از قبیل هومر، سوفوکل، ویرژیل و هوراس آشنا شدند. این آشنایی با ادب و فرهنگ باستانی در ذوق و قریحه آنان تاثیر عمیقی داشت و سبب شد که افق تازه‌ای در مقابل چشم‌های آنان باز شود. در حقیقت آثار شاعران دوران باستان در نظر آنان بسی برتر و باشکوه‌تر از آثار شعرای معاصر خودشان جلوه کرد، بنابراین به فکر افتادند که همان شیوه بیان و همان تنوع اسلوب را که در آثار منظوم قدما کشف کرده بودند در شعر فرانسه نیز وارد کنند و به شعر ملی خود ابهت ببخشند.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

برای رسیدن به این مقصود به این نتیجه رسیدند که باید آثار منظوم متقدمان را سرمشق کار خود قرار دهند و در اسلوب کلام و شیوه بیان آنان در آثارشان دقت کنند و اصول و مبادی نظم و فنون بلاغت را از آثار منظوم آن‌ها بیابند و سپس با به کار بردن آن اصول و تقلید از آثار شعرای مذکور شکل تازه‌ای به شعر فرانسه بدهند.

در میان این جوانان خوش ذوق و با قریحه شش تن از همه مشهورتر بودند: رنسار، دوبله، بائیف، بلو، ژودل و تیار.

این جوانان تعالی‌جوی گرد هم جمع شدند و با استاد خود دورا مجمعی تشکیل دادند و برای دفاع از زبان فرانسه و غنی‌کردن آن انجمنی ساختند و رایزنی‌هایی کردند. در ابتدا نام «بریگاد» را بر انجمن خود نهادند و سپس آن را «پلیئاد» یا انجمن «پروین» نامیدند.

بیانیه انجمن ادبی پلیئاد:

یک سال پس از تشکیل انجمن پلیئاد، یعنی در سال 1549، دوبله با هم‌کاری و هم‌فکری رنسار مقاله‌ای با عنوان «دفاع و تزیین زبان فرانسه» منتشر کرد.

این مقاله که متضمن افکار جدید انجمن پروین و شامل اصول مکتب تازه شعر فرانسه بود، به عنوان بیانیه اصحاب رنسار و انجمن ادبی پلیئاد و نخستین اثر در نقد ادبی زبان فرانسه تلقی می‌شد و از دو بخش تشکیل شده بود:

به عقیده دوبله برای آن‌که شاعر بتواند کلامی زیبا و دلاویز بیافریند و شعر را به مرتبه‌ای رفیع برساند و مقام و منزلتی که در خور آن است به آن ببخشد باید از قوه الهام و قریحه و طبع شاعرانه خود مدد جوید و هم‌چنین لازم است که در این راه با شور و شوق فراوان گام بردارد.

در بخش نخست دوبله علیه کسانی که در استفاده از زبان لاتین لجاجت می‌کردند و مدعی بودند که زبان فرانسه برای خلق آثار ادبی فقیر و ناتوان است و نمی‌تواند با السنه قدیم رقابت کند، به دفاع برخاست و متذکر شد که نویسندگان و شعرای لاتینی نیز در دوران باستان همین شیوه تفکر را داشتند، یعنی در بدو امر مانند فرانسویان به زبان محلی و ملی خود به دیده بی‌اعتنایی و تحقیر می‌نگریسند و تصور می‌کردند که زبان لاتین قادر به شرح و پروراندن موضوعات ادبی و فلسفی و هنری نیست و باید از زبان یونانی که برای خلق آثار زیبا بسی برتر و بالاتر از زبان لاتین است کمک گرفت.

ولی دیری نگذشت که متوجه خطا و اشتباه خود شدند و علیه این پیش‌داوری غلط قیام کرده و کسانی چون سیسرون موفق شدند که زبان ادبی لاتین را به درجه کمال و استغنا برسانند و همه افکار و آرای خود را به وسیله آن بیان کنند.

با توجه به این‌ها دوبله توصیه کرد که نویسندگان و شعرای فرانسه از آن پس آثار خود را به زبان فرانسه تقریر کنند نه به زبان لاتین و یونانی.

دوبله در بخش دوم مقاله خود موضوع تزیین زبان فرانسه و شیوه‌هایی را که برای توسعه و غنا و زیبا ساختن این زبان ضروری به نظر می‌رسید مورد بحث قرار داده و در بیانیه خود اعتراف و قبول کرده بود که زبان فرانسه زبانی فقیر و کم مایه است، ولی توصیه و تاکید کرده بود که به وسیله به کار بردن شیوه‌های زیر باید آن را غنی و زیبا کرد:

1 . قبل از هر چیز باید از به کار بردن انواع ادبی و قالب‌های متداول در قرون وسطا پرهیز کرد.

2 . از آثار متقدمان باید مایه گرفت و از آن‌ها تقلید کرد و سبک کلام و اسلوب بیان آنان را در شعر و ادب فرانسه وارد کرد.

3 . باید شاه‌کارهای ادبی و فکری استادان کهن یونان و روم را به فرانسه ترجمه کرد تا سرمشق کار ادبا قرار گیرد.

4 . باید زبان فرانسه را به وسیله استفاده از واژگان محلی و لهجه‌های ولایتی و ابداع کلمات و ترکیبات نوین بیش از پیش غنی کرد و آرایش داد و به آن جمال و کمال و عظمت بخشید.

ولی دوبله در این بحث بیش‌تر به آثار منظوم زمان خود توجه داشت، به ویژه به قطعات منظومی که مارو و پیروان او سروده بودند و در آن‌ها هم‌چنان به قواعد و قوالب سنتی قرون وسطی وفادار مانده بودند.

به عقیده دوبله برای آن‌که شاعر بتواند کلامی زیبا و دلاویز بیافریند و شعر را به مرتبه‌ای رفیع برساند و مقام و منزلتی که در خور آن است به آن ببخشد باید از قوه الهام و قریحه و طبع شاعرانه خود مدد جوید و هم‌چنین لازم است که در این راه با شور و شوق فراوان گام بردارد. گذشته از این وی به شاعران توصیه و تاکید می‌کرد که در شعر خود همواره قافیه تام به کار ببرند و از استفاده از قافیه‌های دیگر بپرهیزند.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , , , , , , , , , , ,