Saturday, 18 July 2015
21 September 2020
پرونده‌ای برای دین – بخش دوم

«تبت، دین و دولت کمونیست»

2012 March 19

علی فرحبخش / رادیو کوچه

در پرونده‌ی پیشین، پیرامون بیش از نیم قرن تنش میان تبت و دولت کمونیست چین، مختصر شرحی به میان آمد. همان‌گونه که پیش‌تر نیز ذکر شد، در این پرونده به زندگی‌نامه‌ی رهبر بوداییان تبت «دالایی لاما» می‌پردازیم.

«دالایی لاما» (Dalai Lama)، یکی از برجسته‌ترین شخصیت‌های مذهبی و سیاسی جهان شمرده می‌شود. تلاش پی‌گیر و مستمر در حفظ صلح و آرامش در تبت و در سراسر جهان، چهره‌ای برجسته و محبوب از او خلق کرده‌است.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

وی در ششم جولای 1935، در منطقه‌ی «لامو‌دون‌دروب» (Lhamo Dhondrub)، در یک خانواده‌ی روستایی در قریه‌ی کوچکی به نام «تاکت‌سر» (Taktser) متولد شد.

فرقه‌ی بودایی «لاماییسم» (یا فرقه‌ی کلاه زرد) یکی از بزرگ‌ترین مکاتب تبت محسوب می‌شود و پیروان آن بر این اعتقادند که رهبران یا لاماهای اعظم، پس از مرگ به کالبدی جدید نقل مکان کرده و مجددن به صورت انسان متولد می‌شوند تا راه‌نمای پیروان آیین باشند (نظام تناسخی). دالایی لامای عصر حاضر، چهاردهمین تناسخ این چرخه است. بوداییان تبت، وی را یکی از بودایان زنده‌ی جهان می‌دانند که رهبری مذهبی قوم تبتی چین را بر عهده داشته و از سوی پیروان، یکی از تجلیات «بُدی‌ستوه» (Bodhisattva) یا همان «بودای رحم و شفقت» محسوب می‌شود.  نام اصلی وی، «تنزین-گیاتسو» (Tenzin Gyatso) است. وی را با القابی نظیر اقیانوس خرد، عالی‌جناب و غیره خطاب می‌کنند، تبتی‌ها وی را «ییشی‌نوربو»» (Yeshe Norbu) و در حالت ساده‌تر او را «کوندون» (Kundun) می‌نامند.

تنزین گیاتسوی کوچک، پس از شناسایی توسط بزرگان مذهبی، در بیست و دوم فوریه 1940، در پنج سالگی به «لهاسا» (Lhasa)، مرکز تبت وارد و به شکل رسمی، لقب دالایی لامای چهاردهم به وی اعطا شد. او آموزش‌های مذهبی و غیره را از شش سالگی آغاز کرد و در سال 1959 (در 25 سالگی) درجه‌ی «گشه لارامپا» (Geshe Lharampa)  یا درجه‌ی دکتری در فلسفه بودیسم را تکمیل کرد.

در هفدهم نوامبر 1950، دالایی لاما رسمن مسوولیت سیاسی تبت را قبول کرد. این امر پس از ورود ارتش کمونیست چین به خاک تبت روی داد. دولت چین پس از انقلاب «مائو»، تبت را که تا آن زمان خودمختار بود، جزیی از خاک سرزمین مادری چین اعلام کرد و از این زمان اختلافات آغاز شد. دولت کمونیست، تبت را جزیی از چین می‌دانست و از سوی دیگر، تبت بر خودمختاری دولتش پا فشاری می‌کرد.

در سال 1954، دالایی لاما برای مذاکره‌ی صلح‌آمیز به پکن رفت و با «مائو»  (Mao Tse-tung)، «چو اِن لای»  (Chou En-lai)، «دینگ سیائوپینگ»  (Xiaoping) و دیگر سران دولتی چین وارد مذاکره شد. در سال 1956 دالایی لاما برای شرکت در دو هزار و پانصدمین جشن سالیانه‌ی بودا به هند سفر و با نخست‌وزیر «نهرو» (Nehru) ملاقات و با وی پیرامون وضعیت رو به زوال تبت گفت‌و‌گو کرد. پس از آن، اختلاف و نزاع‌ها میان چین و تبت بالا گرفت و «نهضت مقاومت تبت» با دولت کمونیست وارد جنگی نابرابر شد و دالایی‌لاما در این میان سعی در حفظ صلح و آرامش نمود، اما کاری از پیش نبرد. در دهم مارس 1959 تبت رسمن شکست خورد و لهاسا در هم شکست. بسیاری از راهب‌های بودایی قتل‌عام شدند. بیش از هشتاد هزار تبتی آواره شده و دالایی لاما به هند گریخت و تبعید شد.

امروزه بیش از صد‌و‌بیست هزار تبتی در تبعید به سر می‌برند. از 1960 میلادی، دالایی‌لاما در «دارام‌سالا»ی (Dharamsala) هند به سر می‌برد و این شهر به لهاسای کوچک شهرت دارد. از آن تاریخ تا کنون، وی تلاش پی‌گیر و مستمر خود را در راستای آزادی تبت، با توسل به روش‌های صلح‌آمیز حفظ کرده‌است. وی گذشته از جنبه‌های سیاسی، از بزرگ‌ترین سران مذهبی جهان قلم‌داد شده و اهداف صلح‌جویانه‌ی وی در راستای ایجاد صلح جهانی و انتشار آرامش، عشق و یکسان‌دلی، مورد تکریم و احترام جهانیان است، در این راستا وی در سال 1989 مفتخر به دریافت جایزه صلح نوبل شد.

از سال 1967 دالایی‌لاما سفرهای دوره‌ای خود را به سراسر جهان آغاز کرد و تا‌کنون به بیش از 46 کشور دنیا سفر کرده و در دانش‌گاه‌ها و انجمن‌های گوناگون، سخن‌رانی‌هایی پیرامون بودیسم، صلح و آرامش ارایه داده‌است. هم‌چنین بسیاری از دانش‌گاه‌ها و انجمن‌ها در سراسر دنیا، مدارک دکترای افتخاری و تقدیرنامه‌های گوناگونی را به وی تقدیم کرده‌اند. وی با رهبران مذهبی گوناگون در سراسر جهان نشست‌هایی داشته و هم‌واره جهانیان را به عشق، آرامش، مهربانی و احترام متقابل دعوت کرده‌است.

 مردم از من می‌پرسند دین تو چیست؟ به آن‌ها می‌گویم: «دین من مهربانی‌ست.» (دالایی لامای چهاردهم)

عشق ناب‌و بی‌پایان این شخصیت ارزش‌مند، نه تنها در راستای اهداف بشردوستانه، بلکه در راستای گسترش هم‌دردی و ایجاد امنیت برای تمامی موجودات هستی، گسترش یافته‌است، چنان‌که خود می‌گوید: «ما باید عشق و هم‌دردی را نسبت به تمام موجودات زنده‌ی روی زمین روا داریم.»

دالایی‌لاما هم‌اکنون در یک خانه‌ی روستایی در دارام‌سالای هند سکونت دارد و فعالیت روزانه خود را از ساعت چهار صبح با تمرینات مدیتیشن آغاز می‌کند، سپس به ملاقات‌های کاری و شخصی خود می‌پردازد و به آموزش شاگردان و علاقه‌مندان نیز مشغول است. وی چندین جلد کتاب نیز پیرامون بودیسم و صلح جهانی به رشته‌ی تحریر در آورده‌است.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , , , ,