Saturday, 18 July 2015
21 September 2020
کتاب‌خانه‌ی کوچک من

«فریاد در خلاء»

2012 April 12

نهال نوریان / رادیوکوچه

«آقای اشتفان تسوایگ ارجمند و عزیزم!

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

این‌چنین مشتاقانه و این‌چنین یک‌سره مسحور موضوع و مجذوب ساخت و پرداخت آن، مدت‌ها بود مثل این کاستلوی کتاب شما، کتابی نخوانده بودم. غوغایی است این کتاب، تکان‌دهنده است و شورانگیز، گردهم‌آورنده‌ی همه‌ی چیزهای دوست‌داشتنی و نفرت‌انگیز روزگار ماست در نمودگاری تاریخی که به ما می‌آموزاند: مسئله پیوسته همانی است که همیشه‌ی تاریخ بوده است. این هم غم‌انگیز است و هم تسلابخش. من از کاستلو هیچ نمی‌دانستم، به‌راستی از آشنایی با وی خوش‌وقت‌ام و با او دوست تازه‌ای برای خود در اعماق تاریخ یافته‌ام. این دوستی را مدیون کتاب شما هستم و خود شما. تشکر مرا بپذیرید.

با سلام و آرزوی نیک‌بختی از سوی خود و خانواده‌ام.

توماس مان

 30مه 1936»

«توماس مان» این نامه را برای نویسنده‌ی کتاب «وجدان بیدار» نوشته است، همان کتابی که در سال 1376 توسط «سیروس آرین‌پور» به فارسی برگردانده شد و «نشر و پژوهش فرزان روز» آن را منتشر کرد و هم‌زمان، ترجمه‌ای از همین اثر با عنوان «کالون و قیام کاستلو» به‌همت نشر مرکز و با ترجمه‌ی «عبداله توکل» به بازار کتاب راه یافت. حالا هم نسخه‌ی پی‌دی‌اف آن از روی چاپ دوم کتاب، توسط «کتاب‌خانه‌ی مجازی گرداب» در 165 صفحه و در فضای سایبری در دست‌رس فارسی‌زبانان کتاب‌خوان قرار گرفته‌است. «وجدان بیدار» همان کتابی است که «میرحسین موسوی» در یکی از دیدارهای خود با فرزندانش، آن را برای مطالعه به آن‌ها و مردم معرفی کرده‌است. این کار در نزد این سیاست‌مدار که در سال‌های اخیر بیش از هر زمانی بر تاریخ ایران تاثیر گذاشته است، بی‌سابقه نیست. او پیش از این هم کتاب «گزارش یک آدم‌ربایی» از آثار «گابریل گارسیا مارکز» را برای خوانده شدن پیشنهاد کرده بود.

نویسنده‌ی کتاب نیز چون پیشنهاد دهنده‌ی آن، قربانی ظلم و خودکامگی بود. او پس از جنگ جهانی دوم کشورش را ترک کرد و رهسپار سرزمینی دیگر شد. در پی آن و در سال ۱۹۳۵، انتشار کتاب‌هایش ممنوع شد و نام او از سوی نازی‌ها در فهرست نویسندگانی قرار گرفت که باید کتاب‌های آنان سوزانده می‌شدند. این کتاب‌سوزی در حالی صورت می‌گرفت که از او آثاری در زمینه‌ی رمان، نمایش‌نامه، مقاله، شعر، نقد و پژوهش‌های تاریخی به جای مانده بود و پس از گوته، پرخواننده‌ترین نویسنده‌ی آلمانی‌زبان به شمار می‌آمد. درنهایت، «اشتفان تسوایگ» مرگ را برگزید چرا که دوری از وطن آن‌چنان بی‌تابش کرده بود که مرگ را بر زندگی در غربت ترجیح داد.

اسطوره‌ی پروتستانتیسم و توهم تاریخی نسبت به آن، همان چیزی است که در متن «وجدان بیدار» به چالش کشیده می‌شود. داستان کتاب، ماجرای روحانی پروتستانی است که هوای تربیت و هدایت مردم را در سر دارد و این‌گونه است که در این مسیر، از هیچ کاری فرو نمی‌گذارد و به این شکل، دورانی سیاه و سخت را به‌وجود می‌آورد. این چنین است که خواننده‌ی فارسی‌زبان کتاب می‌تواند با کتاب حاضر پس از گذشت سال‌ها از آن ماجرا، هم‌ذات‌پنداری کند و تکرار هر روزه‌ی تاریخ را نظاره‌گر باشد.

در این رهگذر، با تمام این تفاسیر و جدای از پرداختن به کتاب و مسایل پیرامونی آن، نکته‌ای که بیش از هر چیز جلب توجه می‌کند، رفتار موسوی در این بازه‌ی زمانی است. درحالی‌که از حصر ایشان و همسرش زمان زیادی می‌گذرد و فرصت برای ارتباط گرفتن با مردمی که آزموده شده‌اند بسیار کم است، او دومین کتاب پیشنهادی خود را نیز به ایشان هدیه می‌کند. شاید او هنوز به خاطر دارد که همین مردمان حکومت را نسبت به زندانی شدنش تهدید می‌کردند، ولی حالا مدت‌ها از آن زمان گذشته و آب هم از آب تکان نخورده است.

از سوی دیگر، چگونه است که یک کتاب از جسد کتاب‌بودگی خود خارج می‌شود و در متن تاریخ دیگری، دیگرگونه جان می‌گیرد. آن‌گاه که یک شخصیت سیاسی به یک کتاب از چشم‌انداز و موقعیت زیستی خود و ملتش نگاه می‌کند و آن کتاب را به دیگران نیز پیشنهاد می‌دهد، آن کتاب دیگر با خوانشی خنثی مواجه نخواهد بود و موقعیت ثانوی ایجاد شده، بر روی فرآیند زیستی‌اش به‌طور قطع تاثیر می‌گذارد، ولی این، یک علامت سوال بزرگ است که چطور سردمدار اتفاقی یک جنبش، برای ملتی که سرانه‌ی مطالعه‌اش مایوس‌کننده است و عاشقانه به‌دنبال شور و پیوستن به موج‌هاست و از سویی، حافظه‌ی تاریخی غیر قابل اعتمادی هم دارد، یا پند صبر و استقامت می‌دهد و یا ایشان را دعوت به خواندن کتاب می‌کند؟

فایل پی‌دی‌اف را از این‌جا دانلود کنید.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , 

۲ Comments


  1. ALi
    1

    چرا لیست سایت برای به اشتراک گذاری در پایین صفحات ندارید؟!


    1. ardavan
      2

      رادیو کوچه:
      با تشکر از توجه شما. تعدادی از اجتماع های مجازی در پایین مطلب ها لینک دارند اگر توجه بفرمایید. در صورتی که اجتماع دیگری در نظر دارید پیشنهاد کنید تا اضافه شود.
      ممنون از همراهی