Saturday, 18 July 2015
20 September 2020
کتاب‌خانه‌ی کوچک من

«چیزی شبیه برزخ»

2012 April 15

نهال نوریان / رادیو کوچه

تذکره‌ها، سفرنامه‌ها، زندگی‌نامه‌ها، کتاب‌های شرح حال و تاریخ‌نگاری شخصی از مهم‌ترین حوزه‌های نوشتار هستند. در غرب عادت روزانه‌نویسی‌ها، تحشیه بر زندگی شخصی و اجتماعی و از سویی انتخاب بازه‌ای از زمان و پرداخت به آن در نوشتاری منحصر به خودش، عادتی غیر معمول نیست و از گذشته تا کنون مسبوق به سابقه بوده‌است. در این دیار نیز نه به عادت مرسوم، بلکه به ضرورت غیر مکتوب و نانوشته، هم‌واره گروهی بوده‌اند که به دلایلی دست به نوشتن حکایت خود زده‌اند.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

اهمیت چنین نوشتارهایی که می‌توانند درک ملموس‌تری از زمان، مکان و روی‌دادهایی ویژه به مخاطب دهند، در کشوری چون ایران دو چندان است و باید انتشار هر کتابی در این حیطه را به فال نیک گرفت و البته نباید ضرورت توجه به کیفیت را در هر حوزه‌ای دور از چشم داشت. واقعیت این است که در کشوری چون ایران که تاریخ مردمانش تاریخ شفاهی است، حاکمانش به میل و پسند خود تاریخ می‌نگاشته‌اند و تاریخ معاصرش هم‌واره در ابهام و نبود شفافیت به سر برده‌است، باید به‌دنبال راه و شیوه‌ی دیگری به‌منظور پی‌گیری تاریخ گشت.

«معصومه علی‌نژاد قمی» یا همان «مسیح علی‌نژاد» خودمان، در اردیبهشت‌ماه 1384، برای نخستین‌بار توسط نشر رسانش، کتابی با عنوان «تاج خار» را وارد بازار کتاب کرد. این کتاب در فروردین‌ماه 1391 در 192 صفحه به‌صورت نسخه‌ی پی‌دی‌اف بر روی شبکه‌ی جهانی قرار گرفت تا قابلیت دست‌رسی و خوانش بیش‌تری را تجربه کند. مسیح در آغاز کتاب خود چنین می‌نویسد که «تاج خار دو بار در ایران به چاپ رسیده‌است و دیگر امکان تجدید چاپ نیافت. اینک برای نخستین‌بار به‌صورت نسخه‌ی اینترنتی در اختیار مخاطبان قرار می‌گیرد و این یعنی شبکه‌های مجازی دیگر مرزی برای ممنوعیت‌ها و ممیزی‌های عرصه‌ی نشر و توزیع قایل نیستند.» سپس اضافه می‌کند که «این کتاب هدیه‌ای است برای کسانی که امکان تهیه‌ی تاج خار را تاکنون نداشتند. اما اگر از میان شما کسی امکان پرداخت هزینه‌ای دل‌خواه برای یاری رساندن به نشر و نویسندگانی مستقل را دارد بی‌شک قدردان خواهم بود.»

مسیح علی‌نژاد که روایت «تاج خار» را با ماجراهای مجلس هفتم پیش می‌برد، کار مطبوعاتی خود را در سال 1378 با روزنامه‌ی همبستگی آغاز کرد و پس از آن به هم‌کاری با ایلنا، شرق، بهار، وقایع اتفاقیه، هم‌میهن و اعتماد ملی نیز پرداخت. مسیح همان‌طور که در کتاب «تاج خار» نیز خواهید خواند، در مجلس هفتم. به خبرنگاری جنجالی تبدیل می‌شود که به افشاگری‌هایی دست می‌زند که مجلس را به تکاپو وا می‌دارد و مجلسیان را ناچار به واکنش می‌کند. «تاج خار» دومین کتاب علی‌نژاد است که نویسنده در آن دل‌مشغولی‌های خود را در کنار بازتاب وقایع آن زمان ایران قرار می‌دهد و کتابی خواندنی را عرضه می‌کند.

«تاج خار» کتاب خوش‌خوانی است و شاید اگر متن در همان آغاز و در سال 1384، به‌دست ویراستار یا دست‌کم نمونه‌خوان سپرده می‌شد شیواتر هم می‌نمود، مسیح کلمه را می‌شناسد و باید گفت که در جای‌گاه یک روزنامه‌نگار، ادبیات داستانی را خوب پیاده کرده است، شما با داستان او هم‌راه می‌شوید اگرچه ممکن است با او موافق نباشید، ولی قلم او در حفظ امانت، امتحان خود را پس داده‌است. با این‌وجود اگر مسیح تفاوتی میان نسخه‌ی الکترونیک و رسمی قایل می‌شد و مسایل بیش‌تری را با مخاطب دور‌نگه‌داشته‌شده از حقیقت تاریخی، در میان می‌گذاشت به‌تر می‌بود.

کتاب نخست علی‌نژاد «تحصن» نام دارد که یکی از پیچ‌های تند تاریخ معاصر ایران را روایت می‌کند، او پس از «تاج خار» به‌سراغ نوشتن «من آزاد هستم» می‌رود و آخرین کار او هم «فرار سبز» نام دارد که در شمایل یک رمان از او در دست‌رس است. باید در انتظار کتاب‌های دیگر او بود چراکه توان‌مندی‌های او این امید را همیشه زنده می‌دارد.

«همیشه فکر کرده‌ام بعضی جاها خبرهایی هست که بعضی‌ها تمایل به لو رفتنش ندارند و یک‌جورهایی از درز دادنش می‌ترسند. خبرنگاری را انتخاب کرده‌ام برای همین. شاید برای این‌که دوست داشتم همه بدانند، واقعیت آن چیزهایی نیست که سعی می‌کنند به دیگران نشان دهند. کارم را با مجلس ششم شروع کردم. مجلس ششم و دولت خاتمی جور دیگری در تاریخ ما بودند. چیزی شبیه به برزخ در «کمدی الهی» دانته! نمی‌توانستم از آن برزخ دل بکنم.»

لینک پی‌دی‌اف را از این‌جا دانلود کنید.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , , , ,