Saturday, 18 July 2015
22 September 2020
کرانه‌های سن

«مسئله عشق در ادبیات فرانسه»

2012 April 21

سایه کوثری / رادیو کوچه

در قرن هفدهم ارتباط اجتماعی بین زن و مرد به آسانی صورت می‌گرفته و هیچ مانع عمده‌ای بر سر راه این ارتباط وجود نداشته است، به ویژه در جامعه فرانسه، بنابراین یکی از مضامین مورد بحث مستمر در سالن‌های ادبی و در محافل اشراف، رفتار مردان ایتالیایی و اسپانیایی بود که برخلاف فرانسویان زنان‌شان را در چارچوب کانون خانوادگی محبوس و منزوی می‌کردند. به این معنا که مقایسه این دوگونه رفتار یعنی آزادمنشی فرانسویان با تعصب ایتالیایی‌ها و اسپانیایی‌ها، خود می‌توانست مبنای بحث‌ها و اظهارنظرهای مفصل باشد.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

با وجود این طرف‌داران رفتار و گفتار مصنوع، با ستایش عاشق پیشه‌گی فرانسویان به شدت با هرزگی و بی‌بند و باری و توجه منحصر به عوالم احساسی مخالف بودند و زنان فرانسوی، بدون آن‌که تظاهر به تقدس کنند، عشق را به عنوان یک پدیده عاطفی مقدس، از هوس‌بازی و ارتباط جنسی و تماس فیزیکی متمایز ساختند.

بر همین مبنا به ستایش دوستی مبتنی بر رقت احساس و مهرورزی پاک پرداختند و یکی از مباحث مورد توجه، مساله تفاوت عشق و دوستی بود، آن‌جا که طرفین این ارتباط عاطفی یک زن و یک مرد باشند.

در این چارچوب بعضی‌ها عشق را یک حادثه خطرناک به شمار می‌آوردند و بعضی دیگر یک حادثه خطرناک، اما بسیار لذت‌بخش و از این‌جا مقاومت در برابر این حادثه خطرناک یعنی هجوم عشق موجب رنج‌هایی می‌شد که به زندگی معنی و مفهوم می‌بخشید و می‌گفتند زندگی یعنی دوست داشتن.

سخن بر آن بود که عشق وقتی ایجاد شد باید آن‌قدر زمان بر او بگذرد که به سان منشور رنگارنگی، هر روز جلوه‌های تازه‌ای به دیدگان عاشق و معشوق بتاباند

سخن بر آن بود که عشق وقتی ایجاد شد باید آن‌قدر زمان بر او بگذرد که به سان منشور رنگارنگی، هر روز جلوه‌های تازه‌ای به دیدگان عاشق و معشوق بتاباند.

زن هنردوست این عصر معتقد بود که زیباترین لحظه عشق زمانی‌ست که تارهای دل آدمی به ارتعاش درمی‌آید حالتی از اهتزاز روح که بعدها استاندال از آن با عبارت ثروت عشق یاد کرد، ثروتی که نباید به آسانی پایان پذیرد، خرج شود و به هدر رود، بنابراین بحث‌های قرن هفدهم بیشتر در اطراف این عوالم روحی، تجزیه و تحلیل این اهتزازهای ناشی از حلول عشق، سفر به این وادی رنگین و کشف این قلمرو گسترده دور می‌زند.

حتا برای ملک عشق و وادی‌های آن نقشه‌های جغرافیایی ترسیم می‌کردند، مثلا مادمازل اسکودری در رمان کللی، یک نقشه جغرافیای عشق عرضه کرده و آن را نقشه عالم لطیف نامیده است.

زن هنردوست بلندپروازی‌ها و تلاش برای کسب ثروت را محکوم می‌کند در مقابل هم‌واره در آرزوی دنیای پاک جوانان روستایی‌ست.

این شیوه برداشت از عشق با ارزش گذاشتن به عواطف زن، توانست در جهت رهایی شخصیت زن موثر واقع شود.

می‌دانیم که در قرن هفدهم غالب ازدواج‌ها بر مبنای مطامع مادی و با توجه به رسیدن به ثروت صورت می‌گرفت و عواطف عاشقانه و تمایل قلبی چندان نقشی در این پیوندها نداشت، بنابراین زنان روشن‌فکر، این پیوندها را تقبیح می‌کردند و در آرزوی آن بودند که روزی، آن صفای طبیعی و روحی اعصار کهن احیا شود و هر پیوندی تنها بر مبنای کشش قلبی تحقق یابد.

ازدواج‌های حساب‌گرانه قرن هفدهم موجب شده بود که زن هم‌واره وابسته به مرد باشد و به همین دلیل زنان روشن‌فکرانه به مساله جنسیت و رابطه جنسی در این نوع ازدواج‌ها به صورت یک عمل وحشیانه نگاه می‌کردند و حتی حاملگی و زایمان ناشی از این پیوندهای خالی از احساس دوستی و عشق را بار گران و رنج و محنت و حتی خطری برای سلامت زن می‌دانستند، چیزی که زن را بسیار فرسوده می‌کرد و از پا در می‌آورد.

این اندیشه‌ها درباره عشق و رابطه زن و مرد تا آن‌جا ادامه یافت که حتی برخی از روشن‌فکران زمانه مساله ازدواج موقت یا ازدواج آزمایشی را توصیه می‌کردند، برمبنای این روش، زن و مرد یک سال با هم معاشرت و آمیزش می‌کردند و در صورتی که این نوع زندگی را به مذاق و بر طبق انتظار خود نمی‌یافتند، حق داشتند از یک‌دیگر جدا شوند و اگر فرزندی هم به دنیا می‌آمد آن را به پدر می‌سپردند تا به آزادی زن لطمه‌ای نخورد، در نتیجه حاصل همه این مجادلات دو نکته بیش نبود:

استیفای حقوق زن و استقلال زن

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , ,