Saturday, 18 July 2015
24 September 2020
کتاب‌خانه‌ی کوچک من

«وردهایی که جادوگرند»

2012 April 22

نهال نوریان / رادیوکوچه

«به مردگان ترحم نگن هری. برای زنده‌ها و بیش‌تر از همه برای کسانی که بدون عشق زنده‌اند ترحم کن. با برگشتنت می‌توانی مطمئن شوی که افراد کم‌تری صدمه ببینند، خانواده‌های کم‌تری از هم پاشیده شوند. اگر این به اندازه‌ی کافی برایت مهم باشد، آن‌وقت ما باید همین حالا از هم خداحافظی کنیم.»

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

آن‌گاه که کتابی زندگی نویسنده‌اش را دگرگون می‌کند و شکل زیست او را تغییر می‌دهد، آیا می‌توان آن را کتابی نامید که تنها با اقبال عمومی مواجه شده‌است؟ عمومن وقتی در حوزه‌ی فرهنگی پدیده‌ای وارد مجراهای پول‌سازی می‌شود، به‌ویژه ‌در زمینه‌ی کتاب و نوشتار، فاکتورهایی جدای از اقبال، آن را وارد این حیطه می‌کنند. مجموعه‌‌ی کتاب‌های «هری‌ پاتر» نوشته‌ی «جوان کاتلین رولینگ» از همان دست کتاب‌هایی هستند که روند زندگی خالق خود را چنان تغییر داده‌اند که گویی وردهای‌شان اثر کرده‌باشد چراکه با سود تجاری بیش از پانزده‌بیلیون دلار چیزی جز معجزه در خیال نمی‌گنجد، ولی این بار اعجاز قلم رولینگ بود که کار خودش را کرد.

نخستین کتاب از این مجموعه در سال 1997 پس از این‌که توسط هشت ناشر رد شد، توسط انتشارات «بلومزبری» پذیرفته‌شد و به‌چاپ رسید درحالی‌که تنها 2500 پوند به‌عنوان پیش‌پرداخت جلد نخست به رولینگ پرداخت شد. ناشران اصلی و اولیه از کتاب‌سرای «بلومزبری» در انگلستان و انتشارات «اسکولاستیک» در ایالات متحده هستند، اگرچه کتاب از آن زمان به‌بعد توسط بسیاری از ناشران در سراسر جهان منتشر شده‌است.

کتاب‌ها داستان زندگی نوجوان یازده‌ساله‌ای را روایت می‌کنند که از جادوگر بودن خود آگاهی می‌یابد و از آن پس زندگی‌اش دست‌خوش دگرگونی‌هایی باورنکردنی می‌شود. او روی‌دادهای خوش و ناخوش و اغلب شگفت‌آوری را در مدرسه‌ی جادوگری «هاگوارتز» با دو تن از دوستانش به نام‌های «رونالد ویزلی» و «هرمانی گرنجر» تجربه می‌کند.

زمانی‌که نخستین مجموعه‌ی «هری پاتر» منتشر شد، کم‌تر کسی فکر می‌کرد، این مجموعه تبدیل به یک فرهنگ در بین علاقه‌مندانش شود. در دنیای امروز که ادبیات فانتزی گاهی ما را به یاد کارخانه‌های سری‌دوزی تولید و پخش می‌اندازد، این کتاب با نوآوری و خلاقیت توانست جای‌گاه مرتفعی برای خود دست و پا کند. واقعیت این است که نخستین کتاب‌های این مجموعه زمانی در دست‌رس علاقه‌مندان قرار گرفت که بسیاری از روزنامه‌ها و مجله‌های مختلف، نوع نگاه هوش‌مندانه و پر از خلاقیت و نوآورانه‌ی رولینگ را ستایش کردند و عبارت‌های بی‌شماری در ستایش او نوشته شد، ولی از کتاب پنجم به‌بعد، دیگر منتقدان آن‌چنان که باید به این کتاب‌ها توجه نکردند و حتا نقدهای تند و تیزی هم در رابطه با این مجموعه‌ها صورت گرفت، با این‌وجود تا آن زمان، هری پاتر چنان در دل دوست‌داران و شیفتگانش لانه کرده‌بود که همه فقط و فقط بی‌صبرانه جلدهای دیگر این مجموعه را انتظار می‌کشیدند و کم‌تر کسی به نقدها تمایل نشان می‌داد و آن‌ها را پی‌گیری می‌کرد تا براساس آن‌ها برای ادامه‌ی مجموعه تصمیم بگیرد.

بی‌شک به تصویر کشیدن این مجموعه‌ی فانتزی – حماسی، کار سختی بوده‌است. درست است که این کتاب از زمانی‌که با اقبال گسترده روبه‌رو شد، برای این‌که سلیقه‌ی تمام مخاطبان خود را در نظر بگیرد و اعمال کند، دچار کاستی‌های فراوانی شد (که این مسئله به‌خصوص در کتاب هفتم به‌شدت نمود دارد)، ولی جی. کی. رولینگ غیرممکنی را در دنیای ادبیات ممکن کرد و لذتی وصف‌ناشدنی را به طرف‌داران این مجموعه هدیه داد که می‌تواند ضعف‌ها را بپوشاند. این کتاب‌ها علاوه‌بر روی‌دادها و فانتزی‌های دور از ذهن واقعیت‌‌پندار، به بررسی لحظه‌های زندگی سه نوجوان می‌پردازند که با بزرگ شدن و وارد شدن به دنیای بزرگ‌سالان، مشکلات و مصایب خاص خود را دارند، آن‌ها با احساسات، تفکرات و عقاید خود مانند سه نوجوان در دنیای معمولی با زندگی پیش روی خود دست و پنجه نرم می‌کنند، شاید به‌خاطر همین است که این‌قدر این شخصیت‌ها و دنیای‌شان برای نوجوان‌ها ملموس و باورکردنی هستند.

جی. کی. رولینگ درباره‌ی این مجموعه می‌گوید: «من از سن شش‌سالگی تقریبن به‌طور مستمر چیزهایی می‌نوشتم، ولی هرگز علاقه‌ای آن‌چنانی به خلق یک ایده نداشتم. در خلال چهار ساعت تاخیر قطار، به‌سادگی نشستم و به فکر فرو رفتم، همه‌ی جزییات در ذهنم شکل گرفتند، تصویر پسرکی لاغر و نحیف، با موهای پرکلاغی که عینکی به چشم دارد و هیچ نمی‌داند که یک جادوگر است، برای من بیش‌تر و بیش‌تر، شکل واقعیت به خود می‌گرفت.»

واقعیت اما در جایی دیگر به جادوی خانم نویسنده نزدیک می‌شود، درست وقتی‌که کودکان و نوجوانان زیادی را به‌سوی خواندن و مطالعه می‌کشاند و نسلی کتاب‌خوان را با خاطره‌ای جدانشدنی از روزهای کودکی پرورش می‌دهد.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , ,