Saturday, 18 July 2015
28 October 2020
در تقابل اسلام‌گرایان و سکولارها،

«آینده مصر در هاله‌ای از ابهام»

2012 June 03

بهداد بردبار / رادیو کوچه

درحالی‌که قرار بود انتخابات ریاست جمهوری در مصر، نشانه‌ای از حرکت رو به جلو و آینده روشن در این کشور باشد؛ شباهت بیش‌تری به گذشته تاریک مصر دارد. دو کاندیدا که بیش‌ترین آرا‌ را کسب کرده و به مرحله دوم راه یافته‌اند، نمایندگی دو مرکز سنتی قدرت را در این کشور برعهده دارند؛ این دو گروه در دهه‌های گذشته بارها رو در روی هم قرار گرفته و به مقابله با هم برخاسته‌اند: یکی حزب اسلام‌گرای اخوان‌المسلمین، حزبی که 84 سال فعالیت در راستای اجرای شریعت اسلام در مصر را در پرونده خود دارد و دیگری سکولارهای- نظامی که در راس آن‌ها حسنی مبارک، رییس جمهوری پیشین مصر قرار داشت. مبارک سال‌ها حاکم بی‌چون و چرای مصر بود و گروه سکولاری که او در آن عضویت داشت از 1952 تا 2011 اداره کشور را برعهده داشتند.

محمد مرسی، کاندیدای وابسته به اخوان‌المسلمین در دور اول ریاست جمهوری در سال جاری 25 درصد آرا را از آن خود کرد و احمد شفیق، نخست وزیر سابق دولت مبارک توانست 24 درصد آرا را به دست بیاورد. حال، هردو کاندیدا در تلاشند تا حمایت هواداران کاندیداهای سوم و چهارم را به دست بیاورند. نفر سومی که در این انتخابات رای آورده، حمدین صباحی است که 21 درصد آرا را کسب کرده‌. هم‌چنین یک اسلام‌گرای میانه‌رو که پیش از این از گروه اخوان‌المسلمین جدا شده بود توانست 19 درصد آرا را از آن خود کند. نتایج اولیه انتخابات، بسیاری از جوانان عضو جنبش انقلابی را که توانسته بودند طی 18 روز حکومت حسنی مبارک را ساقط کنند نومید کرد. الاهرام، روزنامه پیشرو در مصر از احمد خیری، سخن‌گوی حزب مصری‌های سکولار، لیبرال و آزاد‌اندیش‌ نقل قول کرد و نوشت که نتایج اولیه انتخابات، بدترین سناریوی ممکن برای مصر بود. حال برای مصری‌ها دو انتخاب مانده است؛ انتخاب بین محمد مرسی، یک اسلام‌گرای فاشیست و احمد شفیق، یک فاشیست نظامی.

هنری پرشت، یک عضو بازنشسته وزارت خارجه که سال ها در مصر مسوولیت داشته است نیز چندی پیش در یک مصاحبه گفت که ایدئولوژی انقلاب، از محدوده میدان التحریر گذر نکرده است و این آرمان‌ها در همان محدوده باقی مانده‌اند. افرادی که در میدان التحریر حضور داشتند نتوانستند برای اجرای یک برنامه مشخص با هم متحد شوند و یک طرح انقلابی به وجود آورند.

نتایج انتخابات اخیر بسیار نومیدکننده بود. درحالی‌که 54 درصد از شهروندان مصر در نخستین انتخابات آزاد پس از سقوط دولت مبارک (‌انتخابات پارلمانی مصر) شرکت کرده بودند، فقط 43 درصد از واجدان شرایط در انتخابات اخیر ریاست جمهوری در این کشور حضور به هم رساندند. کاهش تعداد مشارکت‌کنندگان در انتخابات، گویای نارضایتی بسیاری از مردم مصر از عمل‌کرد مجلس مصر است. اخوان‌المسلمین و بنیادگرایان سلفی تقریبن دو سوم صندلی‌های مجلس را در اختیار دارند. جنگ لفظی بین مجلسی که توسط اسلام‌گرایان اداره می‌شود و دولت که هنوز در دست نظامی‌ها است، باعث شده دولت مصر حتا از یافتن راه حل برای عمیق‌ترین مشکلات اقتصادی این کشور ناتوان باشد.

عمر برقیسی، یک نویسنده و فعال سیاسی که گروهی از جوانان خواستار آزادی و حقوق مدنی را رهبری می‌کند می‌گوید پیش‌بینی این‌که افراد رای‌دهنده به کاندیداهای سوم و چهارم در انتخابات ریاست جمهوری، در دور بعدی این انتخابات به چه کسی رای بدهند خیلی دشوار است. بر اساس پیش‌بینی او افراد حامی انقلاب به احتمال بیش‌تر به مرسی رای می‌دهند چرا که او به عنوان مظهری از مقابله با سیاست‌های حکومت سابق شناخته می‌شود. در مقابل، افرادی که در برابر انقلاب، احساس خطر می‌کنند و خواستار سکولاریسم و حفظ نظم موجود هستند به نخست وزیر سابق دولت حسنی مبارک رای می‌دهند چرا که او در انتخابات بر مسئله کاهش جرایم و برقراری نظم تاکید دارد. در همین حال برقیسی معتقد است که اگر در مرحله دوم انتخابات، تعداد کم‌تری پای صندوق‌های رای حضور پیدا کنند، مرسی شانس بیش‌تری برای پیروزی خواهد داشت.

یک تحلیل‌گر سیاسی شبکه فاکس‌نیوز، پیش از انتخابات پارلمانی در مصر یک نظرسنجی را در این کشور برگزار کرده بود که نشان می‌داد اخوان‌المسلمین از بیش‌ترین شانس برای پیروزی در انتخابات برخوردارند. به اعتقاد او محمد مرسی، کاندیدای وابسته به اخوان‌المسلمین در انتخابات پیش افتاده است. به طور کلی براساس نظرسنجی‌های صورت گرفته، حزب اخوان‌المسلمین هم‌چنان از محبوبیت بیش‌تری در مصر برخوردار است و به نظر می‌رسد بسیاری از خانواده‌های تحت فشار در این کشور بر این باورند که اسلام، راه حل نجات کشورشان است. به عقیده او تقریبن تمام تحلیل‌گران، نتایج انتخابات مصر را اشتباه پیش‌بینی کرده بودند چرا که بر روی شخصیت‌ها تمرکز داشتند. اما اخوان‌المسلمین به عنوان یک گروه از شهرت کافی برخوردار است.

سعید عالی، رییس مرکز مطالعات استراتژیک الاهرام می‌‌گوید که هنوز ممکن است شفیق برنده انتخابات ریاست جمهوری باشد اگر مسیحیان و سایر مصریانی که از قدرت گرفتن اسلام‌گرایان هراس دارند از او حمایت کنند. در مجموع، کاندیداهای سکولار در دور اول انتخابات از اسلام‌گرایان رای بیش‌تری داشته‌اند به گونه‌ای که 12 میلیون مصری به شفیق، صباحی، یکی از هواداران جمال عبدالناصر و عمر موسی رای داده اند. در نتیجه، رای سکولارها دو میلیون بیش‌تر از رای‌هایی است که اسلام‌گرایان به دست آوردند. او اضافه می‌کند در حالی‌که اخوان‌المسلمین در انتخابات پارلمانی شش ماه قبل 10 میلیون رای کسب کرده بود، کاندیدای ریاست جمهوری وابسته به آن در انتخابات اخیر تنها توانسته نیمی از رای پیشین را کسب کند. به گفته او هیچ یک از دو کاندیدای حاضر در دور دوم انتخابات را نمی‌توان لیبرال یا دموکرات دانست.

سمیر امین اقتصاد‌دان چپ‌گرای مصری پیش از این پیش‌بینی کرده بود که مصر ماه‌های پر التهابی را پیش رو دارد. زیرا که انقلابی‌ها تنها خواستار کنار رفتن حسنی مبارک از مسند ریاست جمهوری نبودند بلکه خواستار تغییر سیستم بودند. انقلابی‌ها می‌خواستند تغییرات رادیکالی در نظام نو‌لیبرال حاکم که وابسته به ارتش بود ایجاد کنند.

 در هفته‌های پیش رو باید دید که اکثریت رای‌دهندگان خواستار استقرار آرامش با روی کار آمدن نخست وزیر دولت حسنی مبارک هستند و یا به اسلام‌گرایان رای می‌دهند؟ و باید دید تکلیف انقلابیون بلند پرواز این کشور چه می‌شود، آیا آن‌ها حاضر خواهند شد در برابر دو گزینه پیش رو تمکین کنند و یا این‌که انقلاب تداوم خواهد یافت؟

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , ,