Saturday, 18 July 2015
30 October 2020
به بهانه سال روز درگذشت غلامرضا تختی

«جهان بی جهان‌پهلوان»

2010 January 07

سروش / رادیو کوچه

«زندگی به من آموخت که مردم را دوست بدارم و تا جایی که توانایی داشته باشم به آنان کمک کنم. این کمک به چه اندازه‌ای باشد مهم نیست. هر کس به قدر توانایی‌اش…»

هفدهم دی‌ماه مصادف با سال‌روز درگذشت غلامرضا تختی کشتی‌گیر ایرانی و در فرهنگ ورزشی ایران، نماد پهلوانی و فروتنی است. تختی در لیست برترین‌های قرن فدراسیون جهانی کشتی در جایگاه سیزدهم قرار دارد. وی در طول زندگی خود به کارهای عامل المنفعه فراوانی  پرداخت و خدماتی را به محرومین ارایه کرد.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

غلامرضا تختی در پنجم شهریور سال 1309  در خانواده‌ای مذهبی و متوسط در خانی‌آباد تهران زاده شد. پدر وی «رجب خان» به جز غلامرضا دو پسر و دو دختر دیگر داشت که همه از او بزرگ‌تر بودند. می‌گویند «حاج‌قلی» پدربزرگ غلامرضا خواربار فرش بوده و در کانش بر روی تخت بلندی می‌نشسته است و به همین علت در میان مردم خانی‌آباد به حاج تختی شهرت یافت. بعدها این نام به پدر غلامرضا منتقل شد و مدتی بعد نیز به نام‌خانوادگی ایشان تبدیل گردید. وی تحصیلات ابتدایی را در دبستان حکیم نظامی تهران گذراند و پس از گذراندن اول متوسطه در دبیرستان منوچهری تهران ترک تحصیل کرد. تختی همراه کار، به ورزش زورخانه‌ای و کشتی می‌پرداخت.

20100107-news1-takhti

نخستین واقعه‌ای که تختی به عنوان تلخ‌ترین خاطره زندگی‌اش از آن یاد می‌کند این بود که پدرش مجبور شد برای تامین معاش زندگی خانه خودش را گرو بگذارد. تختی خود چنین می‌گوید: «یک روز طلبکاران به خانه ما آمدند و اثاثیه ما را به خیابان ریختند. ما مجبور شدیم که دو شب را در خیابان بخوابیم و شب سوم از همسایه اتاقی اجاره کردیم. چندی بعد عرصه بر پدرم تنگ شد و این امر باعث اختلال شدید روحی پدرم در سال آخر عمرش شد»

غلامرضا تختی در سال‌های نوجوانی به ورزش روی آورد. در ابتدا به قصد تفنن و سرگرمی به باشگاه ورزشی می‌رفت اما داعیه قهرمانی او را وسوسه کرد تا به صورت جدی آن را دنبال کند. او در سال ۱۳۲۷ به خدمت سربازی رفت. در آن دوران و در دژبانی ارتش با حمایت دبیر وقت کشتی تهران تمرینات خود را ادامه داد.  در سال 1328 در مسابقات بزرگ ورزشی فرانسه شرکت کرد اما در اولین مسابقه خود ضربه فنی شد و نتوانست در دور بعدی شرکت کند.  این شکست سر آغاز پیروزی‌های بعدی وی بود.

تختی در ۲۵ مهر سال 1328  در اداره راه‌آهن استخدام شد. خودش می‌گوید: «با آن‌که علاقه فراوانی به ورزش داشتم مجبور بودم که در جستجوی کاری برآیم. زندگی، نان و آب لازم داشت.»

در سال 1329 به باشگاه پولاد واقع در خیابان شاهپور سابق رفت. با تمرینات و ممارست فراوان مورد توجه «حسین رضی‌زاده» مدیر وقت باشگاه قرار گرفت. یک سال بعد در سال 1330 در وزن 79 کیلوگرم به عضویت تیم ملی درآمد. در نخستین دوره مسابقات قهرمانی کشتی آزاد جهان (هلسینکی 1951)  در سن 21 سالگی نایب قهرمان جهان شد.

اگرچه همه از غلامرضا تختی به عنوان یک ورزشکار و یک پهلوان یاد می‌کنند اما باید در نظر داشت که عمده‌ی محبوبیت تختی فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی وی بوده است.

در تاریخ ۱۰ شهریور ۱۳۴۱ زلزله مهیبی به قدرت ۷٫۲ ریشتر، به ویرانی کامل شهر بوئین زهرا و تمام روستاهای اطرافش انجامید. بر اثر زلزله بوئین زهرا در حدود بیست هزار نفر کشته و هزاران خانواده نیز بی‌خانمان شدند. به‌دنبال ناتوانی دولت وقت برای عملیات کمک و امداد، غلامرضا تختی یک کامیون در اختیار گرفت و با آن به محلات پرجمعیت تهران می‌رفت و با بلندگو شخصا از مردم می‌خواست تا به زلزله‌زدگان کمک کنند. مردم نیز رخت، لباس و پول اهدایی خود را به تختی می‌سپردند. واکنش‌ها چنان باورنکردنی بود که بلافاصله موجی بزرگی از نیکوکاران به راه افتادند و ده‌ها کامیون به وی سپرده شد.

پس از وقایع ۱۵ خرداد ۱۳۴۲، وی به عنوان عضوی از شورای مرکزی جبهه ملی ایران برگزیده شد. این واقعه باعث شد تا از سوی ساواک به عنوان یک «ناراضی» شناخته شود. از این روی، دستگاه ورزشی بنا به تصمیم سازمان امنیت و اطلاعات کشور، از تمرین‌های تختی جلوگیری می‌کرد و به هر شکل می‌کوشید تا از حضور او در مجامع ورزشی بین‌المللی که با استقبال کنفدراسیون دانشجویان ایرانی روبرو می‌شد، جلوگیری کند.

هنگام درگذشت محمد مصدق در تاریخ ۱۴ اسفند ۱۳۴۵، غلامرضا تختی به تهدید مأموران نظامی و امنیتی مبنی بر خودداری از سفر به احمدآباد گوش فرا نداد و به افسران می‌گفت «دستگیرم کنید»

تختی اولین کشتی‌گیر ایرانی است که موفق شد در سه وزن مختلف صاحب مدال‌های جهانی و المپیک بشود دست‌آوردی‌ که پس از او تنها محمد نصیری و هادی ساعی به دست آورده‌اند. هم‌چنین وی با ۷ مدال در رقابت‌های المپیک و قهرمانی جهان رکورددار کسب بیشترین مدال جهانی در میان کشتی‌گیران ایرانی‌ است.

او در ۳۰ بهمن ۱۳۴۵ با شهلا توکلی ازدواج کرد. حاصل این ازدواج پسری به نام بابک بود که در ۱۱ شهریور ۱۳۴۶ به‌ دنیا‌ آمد.

سرانجام غلامرضا تختی در ۱۷ دی ۱۳۴۶ در اتاقش در هتل آتلانتیک تهران درگذشت. او روز قبل از مرگش یعنی ۱۶ دی، وصیت‌نامه اش را در دفترخانه اسناد رسمی و با تعیین کاظم حسیبی به عنوان سرپرست فرزندش بابک (که تنها ۴ ماه داشت)؛ به ثبت رسانده بود.  درباره‌ی دلایل مرگ او اختلاف نظرهای زیادی وجود دارد.

گفته می‌شود با انتشار خبر مرگ غلامرضا تختی، هفت تن در شهرهای مختلف ایران خود را کشتند که از همه فجیع‌تر قصابی در کرمانشاه بود که خود را به قناره انداخت و یادداشت بزرگی بر شیشه مغازه‌اش گذاشت که «جهان بی جهان‌پهلوان ماندنی نیست»

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , ,