Saturday, 18 July 2015
27 September 2020
به‌صورت نمادین در لندن برگزار شد،

«برگزاری دادگاه رسیدگی به اعدام‌های دهه شصت ایران»

2012 June 21

خبر / رادیو کوچه

گروهی از فعالان حقوق بشر دادگاه نمادینی در مرکز حقوق بشر سازمان عفو بین‌الملل لندن، برگزار کرده‌اند که در جریان آن به اعدام زندانیان سیاسی در دهه 60 به ویژه تابستان 67 در ایران و نقش عاملان آن رسیدگی می‌شود.

در این دادگاه نمادین که روز 18 ژوئن آغاز شده و تا 22 ژوئن ادامه دارد، عده‌ای از زندانیان سیاسی پیشین و برخی از اعضای خانواده اعدام‌شدگان حضور دارند.

در بیانیه‌ای که وب‌سایت «ایران تریبیونال» منتشر کرده، آمده است که این دادگاه «با دعوت از شخصیت‌های حقوقی و غیرحقوقی و قضات سرشناس جهانی هم‌راه با یک تیم دادستانی متشکل از هشت حقوق‌دان ایرانی و غیرایرانی به سرپرستی پروفسور پیام اخوان و سر جفری نایس» برگزار می‌شود.

در بخشی از این بیانیه آمده است که «چهار سال تلاش بی‌وقفه مردمی مصمم برای رسیدگی به کشتار زندانیان سیاسی در دهه شصت به بار نشست. این دادگاه مردمی، رژیم جمهوری اسلامی ایران و رهبران و دست اندرکاران کشتار زندانیان سیاسی را، که از روزهای پایانی خرداد 60 آغاز و در تابستان 67 به اوج رسید، به اتهام ارتکاب جنایت علیه بشریت محاکمه خواهد کرد.»

به گفته برگزارکنندگان، یکی از دلایل تشکیل این دادگاه این بوده است که زندانیان سیاسی اعدام شده و آن‌هایی که بعدها از زندان آزاد شدند، «در هیچ دوره‌ای از دهه شصت به وکیل و تسهیلات و مشاوره حقوقی و خانواده خود دست‌رسی و حق دفاع از خود نداشتند.»

برگزار کنندگان به گفته خودشان به هیچ گروه سیاسی یا دولتی وابستگی ندارند و سازمان عفو بین‌الملل اگر چه حامی این جریان است، اما برگزار‌کننده آن نیست.

جلسات رسیدگی شامل شنیدن شهادت افراد از گروه‌های سیاسی مختلف است که یا خود در دهه شصت زندانی سیاسی بوده اند یا از بستگان و دوستان اعدام شدگان هستند.

از تمام گروه‌های سیاسی از جمله‌ حزب کومله و دمکرات کردستان، گروه فدائیان خلق (اقلیت و اکثریت)، حزب توده، سازمان مجاهدین خلق، آرمان مستعضفین، راه کارگر و پیکار حداقل یک شاهد حضور دارد.

شهود به جای‌گاه می آیند و تجارب خود را بیان می‌کنند. یک دادستان سووالات را می‌پرسد و گاهی اعضای هیت منصفه نیز سوالاتی را مطرح می‌کنند.

هدف از برگزاری این دادگاه نمادین این است که مشخص شود آیا در دهه شصت خورشیدی کشتار جمعی زندانیان سیاسی به طور نظام‌مند انجام گرفته است یا نه. درصورت جواب مثبت، حکومت جمهوری اسلامی مسوول معرفی می‌شود و عاملان و مجریان این ماجرا هم نام برده می‌شوند.

البته حکم نهایی این دادگاه نمادین فاقد کارآیی اجرایی است.

برگزار کنندگان می گویند که امیدوارند این دادگاه الگویی برای برگزاری نمونه‌های دیگر برای رسیدگی به جنایاتی باشد که توسط دولت‌ها و حکومت‌های مختلف در جهان علیه ملتشان یا ملت‌های دیگر صورت می‌گیرد.

یک تیم بین‌المللی حقوقی، متشکل از عده‌ای از حقوق‌دانان بین‌المللی و ایرانی از جمله جان کوپر، ریچارد فالک، سر جفری نایس، اریک دیوید، پیام اخوان، نانسی هورماشیا، هدایت متین‌دفتری و کادر اسمال (که سال گذشته درگذشت)، این دادگاه را سازماندهی کرده‌اند.

برگزار‌کنندگان این دادگاه می‌گویند امیدوارند که این دادگاه الگوی برای برگزاری نمونه‌های دیگر برای رسیدگی به جنایاتی باشد که توسط دولت‌ها و حکومت‌های مختلف در جهان علیه ملتشان یا ملت‌های دیگر صورت می‌گیرد.

به گفته مخالفان جمهوری اسلامی، بیش از چهار هزار زندانی سیاسی و مخالف جمهوری اسلامی در سال 67 در اعدام‌های دسته‌جمعی کشته شدند.

مرحله دوم این دادگاه نمادین قرار است در ماه اکتبر سال جاری در شهر لاهه در هلند برگزار شود.

این دادگاه با الهام از دادگاه نمادینی که به رسیدگی به جنایات جنگی در ویتنام می‌پرداخت تشکیل شده است. دادگاه نمادین رسیدگی به وقایع جنگ ویتنام در دهه 1960 میلادی توسط عده‌ای از روشن‌فکران و فعالان حقوق بشر از جمله برتراند راسل و ژان پل سارتر در دانمارک و سوئد برگزار شد.

این گروه به سرپرستی برتراند راسل، فیلسوف بریتانیایی، تصمیم گرفت دولت و ارتش آمریکا را به آن‌چه آنان جنایت جنگی در ویتنام می‌نامیدند، به دادگاهی فرا خوانند.

اما چون امکان برگزاری این دادگاه در مراجع رسمی و حقوقی هیچ کشوری مهیا نشد، آن‌ها تصمیم گرفتند دادگاه مردمی برگزار کنند که در این دادگاه به موضوع فوق رسیدگی شود و نتیجه دادگاه هم محکومیت دولت آمریکا به جنایت جنگی در ویتنام بود.

بدون این‌که حکم لازم‌الاجرایی برای کسی یا دولتی صادر شود، تاثیر این دادگاه بر افکار عمومی برای محکومیت دولت آمریکا بسیار وسیع بود.

بیشتر بخوانید:

 «جنبش سبز را دست‌کم تاریخ فراموش نخواهد کرد»

 «برگزاری دادگاه مردمی بین‌المللی ایران در لندن»

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , ,