Saturday, 18 July 2015
21 January 2021

«محارب؛ عنوانی برای قتل عام»

2010 January 10

فرزانه روشن / رادیو کوچه

در خبرها آمده است که قوه‌قضاییه جمهوری اسلامی به همین زودی حکم اعدام 5نفر از شرکت کنندگان در شورش‌های روز عاشورا را صادر و اجرا خواهد کرد، به همین بهانه نگاه کوتاهی داریم به موضوع محارب در شرع ، قانون اساسی و آنچه در جمهوری اسلامی بدین نام اتفاق افتاده است.

محاربه در لغت به معنی جنگ کردن بوده و یک اصطلاح قرآنی و جرم جزایی است و در فقه اسلامی برای آن مجازات اعدام یا تبعید درنظر گرفته شده‌است، فاعل این جرم، محارب نام دارد.
در زمان حکومت پیامبر اسلام بر شهر مدینه، گروهی از راهزنان به مردم و چوپانان حمله می‌نمودند و آنان را به وضع فجیعی به قتل می‌رساندند. لذا آیه ۳۳ سوره مائده در این باب نازل شد و حکم به اعدام یا تبعید آنان صادر گشت .

محاربه در قانون اساسی یکی از مهمترین جرایم علیه امنیت ملی در حقوق جمهوری اسلامی ذکر شده است که در قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۰ از ماده ۱۸۳ تا ۱۹۶ مورد اشاره قرار گرفته‌است:

  • اسلحه کشیدن برای ترسانیدن مردم
  • برهم زدن امنیت از طریق سرقت مسلحانه و قطع الطریق
  • ریختن طرح براندازی حکومت اسلامی نامزد شدن برای یکی از پستهای حساس حکومت کودتا
  • تشکیل یا اداره یا عضویت در دسته یا جمعیت به قصد برهم زدن امنیت کشور

در قانون جزایی جمهوری اسلامی، جرایم بزرگی برشمرده شده که هیچ تعریف دقیقی ندارد، گویا قانونگذاران دست قاضیان مامور نظام را بازگذاشته‌اند تا هر کجا که منافع نظام اسلامی ایجاب کرد، این عناوین را به متهمان الصاق کنند و اعدام را مجازات شایسته آنها تلقی کنند. صورت‌های مدهبی این عناوین باعث می‌شود تا دین اسلام به گونه‌ای خشن به نظر آید در حالی که اصولا این عناوین در متون فقهی حکومتی پدید آمده و در قرآن آن‌گونه که فقیهان می گویند تعریف نشده است.

یکی از این تعاریف در قانون مجازات اسلامی محارب است. محارب یعنی کسی که علیه حکومت اسلامی دست به اسلحه ببرد .با این حساب مشخص است که اتفاقا محارب یک جرم بر علیه حکومت است و باید مطابق یک جرم سیاسی با آن بر خورد شود اما تعریف نشدن عمدی جرم سیا سی ،دست حکومت را باز می گذارد تا به هر ترتیبی با مخالفانش برخورد کند . جنبش اعتراضی هفت ماه اخیر مفهموم مخالف را حتی گسترده‌تر از همان چیزی کرده که فقها برخلاف نص قرآن تفسیر می‌کنند.

شاید بتوان گفت اهمال در تعریف جرم سیاسی از سوی حقوق دانان و فقیهان مستقل امروز کار را به جایی رسانده که حاکمیت مطلقه می تواند به استناد قانون، خود را برای یک قتل عام به ظاهر شرعی آماده کند.

محارب حالا به هر کس که در تجمعات اعتراضی و بدون اسلحه حضور پیدا می کند هم الصاق می شود . محارب مردم کوچه و بازارند که به واسطه آنچه تقلب در انتخابات می‌دادنند، دست به اعتراض می زنند.به نظر می رسد فقهای حکومتی جمهوری اسلامی در این روزها نیت اصلی خود از محارب را بر ملا کرده‌اند و تنها بر اساس یک گفته آیت الله خمینی حفظ نظام با لا ترین کارهاست ،تصمیم گرفته‌اند برای حفظ قدرت جمهوری اسلا می هر قانونی را آنگونه تفسیر کنند تا زهر چشمی از مخالفان بگیرند و در این میان الفاظ محارب و مفسد فی الارض کاملا در قانون مجازات جمهوری اسلامی راه را برای انتقام کشی باز می دارد .به نظر می رسد این کار فقهای مستقل از حکومت است تا با فتاوی صریح امکان قتل به بهانه قانون را از دستگاه قضایی جمهوری اسلامی بگیرند .

مخالفت مرحوم آیت اله منتظری در سال 67 در محارب اعلام کردن زندانیان مجاهد باعث شد وی از قائم مقام رهبری کنار گذاشته شود، اما شرایط فعلی برای گرفتن حربه‌ای محارب سازی از دست نظام جمهوری اسلامی امروز مهیاست. به نظر می‌رسد با نبودن کاریزمای آیت‌اله‌خمینی، فقیهان مستقلی چون آیت‌اله سیستانی، آیت‌اله‌صانعی و موسوی اردبیلی می‌توان این تفسیر موسع و منفعت طلبانه را از دست حاکمیت گرفت .

در  واقع جرم محارب آنچنان که در قران آمده امکان تحقق نخواهد داشت چراکه از منظر قرآن، محارب کسی است که علیه خداوند وارد جنگ می‌شود و طبیعتن شناخت محارب از سوی خداوند و در ارتباط با وحی است، واز آنجا که منابع اسلامی آخرین پیامبر را پیامبر اسلام معرفی کردند پس تشخیص محارب منتفی است و معترضین به یک حکومت بشری در نهایت جرم سیاسی مرتکب شده‌اند که باید در دادگاه و بنابر قانون اساسی و با حضور هیات منصفه محاکمه شوند.

شاید بتوان گفت اهمال در تعریف جرم سیاسی از سوی حقوق دانان و فقیهان مستقل امروز کار را به جایی رسانده که حاکمیت مطلقه می تواند به استناد قانون، خود را برای یک قتل عام به ظاهر شرعی آماده کند.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , ,