شنبه, ۲۷ تیر ۱۳۹۴
26 August 2016
دایره‌ی شکسته

«از عکس‌ها چه می‌خواهیم؟»

۱۳۹۱ مرداد ۰۳

مه‌شب تاجیک/ رادیو کوچه

با ورود شبکه‌های اجتماعی و با گسترش آن‌ها در میان کاربران شبکه‌ی سایبری، با گسترش روزافرون اینترنت و زیست مجازی و از سوی دیگر با گسترش استفاده از دوربین‌های دیجیتال در میان عموم افراد جامعه نمود زیستی تصویری هر فرد در مقابل دیگری‌هایی که سعی دارد از خود در مقابل‌شان تصویری ارایه دهد آشکارا به چشم می‌خورد. در این زمان هر فرد نه به‌واسطه‌ی زیست گفتاری، نمود رفتاری یا حتا حرکت تنانه‌ی خود بلکه با چیدمان تصویری که از خود ارایه می‌دهد نمایی را بازسازی می‌کند تا آن‌چه را که دوست دارد به دیگران ناظر نشان دهد و آن‌چه را که مایل نیست بپوشاند. بیش از نمود بیرونی تصویر شناسا، دریافت پس‌ماندهای مخفی از تصویر ساخته شده‌ی هر فرد جالب توجه است به‌گونه‌ای که اگر این تکه‌های پوشاننده را در کنار هم جمع کنیم، به تصویری از دیگری می‌رسیم که شاید بسیار متفاوت از آن‌چیزی باشد که فرد در شبکه‌های اجتماعی از خود به نمایش می‌گذارد.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

اگر سری به صفحه‌ی دوستان خود در فیسبوک و جاهایی از این دست بیندازید و روند انتشار این تصویرها را پی‌گیری کنید و رویکردی پدیدارشناختی نسبت به آن‌ها اتخاذ کنید، شاید این بحث برای‌تان عینی‌تر شود. وقتی فردی سعی دارد با عکس‌های خود و یا عکس‌هایی که در صفحه‌های سایبری خود به اشتراک می‌گذارد به شما داده‌هایی از خود را انتقال دهد بیش از داده‌های تزریق‌شده به‌تر است به داده‌های تخلیه‌شده در این مسیر توجه شود. به‌راستی هر کس آن چرا که به نمایش می‌گذارد با چه قصدی منتشر می‌کند؟ وقتی فرد در مقابل دوربین خود یا دوربین دیگری قرار می‌گیرد با این آگاهی که این عکس در دست‌رس گروهی قرار خواهد گرفت که قصد بر رصد او دارند، چه سعی‌ای برای تکثیر چه المان‌هایی اتفاق می‌افتد؟ وقتی در مقابل کیک تولدتان نشسته‌اید، وقتی جایزه‌ای را در یک فستیوال دریافت می‌کنید، وقتی اولین بوسه را در مراسم ازدواج‌تان می‌گیرید، وقتی در میان دوستان‌تان به طبیعت پا می‌گذارید یا هر جای دیگری و در هر موقعیت دیگری، قصد دارید چه‌چیزی را به آن‌هایی که تصویر را نه در آن لحظه، بلکه در مکان و زمان دیگری نظاره‌گر می‌شوند، منتقل کنید؟ دوست دارید ایشان نسبت به شمایی که در تصویرهای‌تان زندگی می‌کنید، چه قضاوت و یا چه حسی را داشته باشند؟ تمام این‌ها رویکردهایی است که از موقعیت تصویری پسامدرن در حوزه‌ی سایبری جدا نیستند.

شاید اگر مطالعه‌ای در راستای تحلیل ساز و کار این رفتار دیجیتال و سایبری انجام شود، بیش از هر چیز گره‌های شخصیتی‌ای نمود یابد که چاله‌های در خود فرو برنده‌ی هر انسان را و در مجموع جامعه‌ی بشری را به نمایش بگذارد. در واقع این تحلیل می‌تواند نه نمایش‌گر حضور انسان بلکه نمایش‌گر غیاب آدمی باشد در زمانی که دوست دارد چیزی را نمایان کند که پنهان‌کننده‌ی چیزی دیگر باشد به بیانی دیگر، ما برای پنهان‌سازی نمایش می‌دهیم و نه برای نمایش، در واقع امر ظاهر نه همان امر ظاهر بلکه مابه‌ازایی در طرفی دیگر برای حضور غیاب است. غیاب تصویرهای پراکنده در هستی‌ای خارج از هستی اعتباریافته از سوی ما. باید دید که این غیاب اول در کجا زیست می‌کند و گسترش می‌یابد و با دیگران دچار مجادله و مداخله می‌شود. باید بر این امر اذعان داشت که اشباح بی‌بدیل از آغاز تاکنون غایب مانده در زمانی شاید نه آن‌قدر نزدیک ولی قابل وقوع بیرون می‌آیند و هستی ما را تسخیر می‌کنند و در نهایت تغییر خواهند داد. شاید آن زمان ترجیح بدهیم که تصویرهای معلق بر روی هستی‌مان بذر بپاشند و رشد کنند و زمان را به هیچ بگیرند. شاید آن روز دیگر به صفحه‌های سایبری‌مان و یا حتا دوربین‌های دیجیتال‌مان نیاز نباشد.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , ,