Saturday, 18 July 2015
09 July 2020
کتاب‌خانه‌ی کوچک من

«مخزن‌های بی‌پایان»

2012 July 31

نهال نوریان/ رادیو کوچه

امروزه شاید کتاب‌های الکترونیکی هنوز با آن سرعتی که در آغاز راه انتظار می‌رفت، در میان اهالی کتاب، جاگیر نشده باشند و شاید برای جا افتادن این کتاب‌خانه‌های صفر و یکی زمان زیادی نیاز باشد، ولی در هر صورت کتاب‌های الکترونیکی آرام‌آرام جای‌گاه خود را پیدا خواهند کرد و به‌طور حتم تسهیلاتی به‌وجود خواهند آمد که می‌توانند کتاب‌های الکترونیکی را در رقابت با کتاب‌های چاپی قرار دهند، اما در این میان مسئله تنها مسئله‌ی کتاب‌های الکترونیکی نیست چراکه از سویی کتاب‌خانه‌های عظیمی با کتاب‌های فراوان چاپی وجود دارد که علاوه بر دربر داشتن نقشی کلیدی در انتقال آگاهی و نمایاندن تاریخ تفکر، افراد زیادی را هم چه به لحاظ شغلی چه با مشغولیت‌های دیگر، به خود مشغول داشته‌اند. آیا با از بین رفتن شکل چاپی کتاب و به‌وجود آمدن کتاب‌خانه‌های تمام الکترونیک، افراد مختلف در زمینه‌ی کتاب‌داری سنتی، جای‌گاه و شغل خود را از دست خواهند داد؟ آیا کتاب در شمایل کلاسیک خود آن‌قدر برای مخاطبش جذابیت دارد که جای خود را به نسخه‌های دیجیتال ندهد؟ آیا برای حضور یکی لزومی بر نبود دیگری هست؟ پرسش‌های زیادی در این زمینه مطرح است و ابهام‌ها راه را بر هر آینده‌نگری شفاف می‌بندند.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

شاید بتوان گفت که از زمان تاسیس اولین کتاب‌خانه‌ها در جهان، کتاب‌دارها به‌خصوص کتاب‌دارهای کتاب‌های مرجع، در مقام قهرمان کتاب‌خانه، نقش ایفا کرده‌اند. زیرا به‌طور کلی، علت وجودی کتاب‌خانه، همواره ارایه‌ی اطلاعات به کاربران‌ بوده است و از گذشته تاکنون، خدمت اصلی کتاب‌دار مرجع، فراهم‌ کردن اطلاعاتی است که کاربر به دنبال آن است. واقعیت این است که دنیای تکنولوژ‌ی‌های جدید، ماهیت یک‌ تشکیلات اجتماعی را به شکل‌های مختلف تغییر تعین می‌دهد و دگرگونی‌های زیادی را به آن وارد می‌کند. در آینده نظام‌های اطلاع‌رسانی با وجود دیجیتالی شدن، شکل جست‌وجوی واقعیت، دیدگاه‌ها و هم‌چنین نقش افراد را عوض خواهند کرد. با جا افتادن کتاب‌خانه‌های دیجیتالی، بسته به فرهنگ افراد در استفاده از تکنولوژی‌های جدید، به‌طور حتم نقش افراد هم تغییر خواهد کرد. به‌طور قطع با جاگیر شدن استفاده از این نوع کتاب‌های الکترونیکی، سرعت و دقت و هم‌چنین سرعت عمل در استفاده از رایانه، به توانایی‌های افراد اضافه خواهد شد و افرادی در زمینه‌ی راه‌نمایی و مرجع بودن، موفق‌تر خواهند شد که بتوانند خود را با این ویژگی‌ها تطبیق دهند. از سوی دیگر، با رشد روزافزون کتاب‌های دیجیتال، ابزارهای متناسب در این حوزه هم به‌منظور کاربری بهینه‌تر، به بازار خواهند آمد.

اگر کتاب‌خانه‌ها به مخزن خود بخشی را در حوزه‌ی دیجیتال بیفزایند، می‌توان نقش و خدمات کتاب‌دار مرجع را نیز در این‌ محیط‌‌های جدید دیجیتالی تعیین کرد و از حضور این قشر باتجربه و آگاه در حوزه‌ی نوظهور و روبه ‌رشد نیز بهره برد و با توجه به تجربه و کارایی ایشان، حضور میان‌جی‌گرانه‌ی آن‌ها ‌را به کار بست تا این حرکت پرشتاب نظم گیرد. این افراد با توجه به توانایی‌های خود می‌توانند به‌مثابه موتورهای جست‌وجویی عمل کنند که در انواع کاوش‌ها به جست‌وجوگران یاری برسانند. آن‌ها با تبیین قوانین راه‌های آسان‌تر و در دست‌رس‌تر می‌توانند خواننده را در استفاده‌ی سریع‌تر از یک کتاب‌خانه‌ی دیجیتال، به مقصود خود برسانند و او را در درک به‌تر یاری رسانند. در هر حال، ورود تکنولوژی جدید به معنی خروج بخش‌های پیشینی نیست و اگر بتوان در هر حال از هر دو بخش سود جست، نتیجه‌گیری به‌تری حاصل می‌شود. شاید در آینده کتاب‌های دیجیتال را نه در پشت مانیتورهای خانگی بلکه با حضور در کتاب‌خانه‌های عظیم و با استفاده از مخزن گسترده‌ی آن‌ها خواند.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , ,