شنبه, ۲۷ تیر ۱۳۹۴
26 August 2016
دایره‌ی شکسته

«جمع اضداد»

۱۳۹۱ مرداد ۱۰

مه‌شب تاجیک/ رادیو کوچه

روی‌دادهای عجیب و غریب و رفتارهای ضد و نقیض به میزان فراوانی در میان ما ایرانیان دیده می‌شوند گویی که ما وجود داریم تا ضد و نقیض باشیم چراکه در جمع کردن اضداد کنار یک‌دیگر استادیم. ما روشن‌فکر دینی داریم، مارکسیست مسلمان داریم، روسپی‌گری شرعی را در قامت صیغه جلا می‌بخشیم، عرق‌خورهای‌مان عاشورا و تاسوعای حسینی نذر ابوالفضل و عباس می‌دهند و قاچاق‌چیان مواد مخدرمان روزهایی از هر سال را در خانه‌ی کعبه می‌گذرانند و در حالی‌که به دور آن حجم سنگی می‌چرخند، به فکر محموله‌های‌شان هستند، ما ملی‌گرایی نژادپرستانه داریم به‌طوری که از ایرانی سخن می‌گوییم که در عمل ترک‌هایش را نافهم می‌دانیم، لرهایش را کودن می‌شماریم، رشتی‌ها را بی‌غیرت می‌خوانیم و دست آخر آن‌چه از ایران می‌ماند، بخش کوچکی از سرزمین است که آن هم بیش‌تر در توهم ملت جا دارد تا بر روی نقشه، ما نخبه‌های بی‌کار داریم، بی‌کاره‌های همیشه در صحنه داریم و هر آن‌چه فکر کنید موجود است با یک شرط اساسی و آن، متناقض‌نمایی است. باید آن‌چه موجود است، جمع نقیضین باشد وگرنه مقبول نمی‌افتد و یا باید در ایرانی‌بودنش شک کرد.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

نام هر فرد بیان‌گر گوشه‌ای از تاریخ زندگی اوست که از اتفاق، پیش از تولد او حاضر بوده است. هر فرد که به دنیا می‌آید، با توجه به سلیقه‌ی والدین، سطح فکرشان، نگرش‌شان به زندگی، سویه‌ی اندیشگانی‌شان، سطح اجتماعی‌شان و بسیاری از عوامل دیگر نامی بر خود می‌‌گیرد که آن نام تا پایان زندگی با او خواهد ماند و یا اگر مایل باشد و بتواند، تا زمانی با او خواهد ماند که تصمیم به تغییر آن نگیرد. از آن گذشته نام خانوادگی است که حتا به خواست والدین فرد نیز بستگی نخواهد داشت و سبقه‌ای پیشینی‌تر از این‌ها دارد تا بتوان به بررسی آن پرداخت. نام هر شخص برای او تشخص می‌آورد و شاید بیش‌ترین واژه‌ای است که در طول زندگی‌اش با آن خطاب می‌شود، نام شخص در شخصیت او ریشه می‌دواند و گروهی از ویژگی‌های دلالی خود را به فرد نام‌گیرنده انتقال می‌دهد، نام‌ها تبار را با خود حمل می‌کنند و خواسته و ناخواسته قضاوت‌های اولیه‌ی دیگران را جهت می‌دهند همان‌طور که خود شما مبری از پیش‌فرض مبتنی بر نام در مورد دیگران نیستید. در هر حال نامی که از آن شماست با شما حرکت می‌کند، تغییر ماهیت می‌دهد، دچار فروکاست و یا انباشت می‌شود ولی نمی‌توانید ادعا کنید که با تمام این احوال از تاثیر آن کاسته می‌شود.

نام‌گذرای به‌خصوص در سال‌های پس از انقلاب، یکی از مواردی را شامل شد که می‌توان در آن به جمع اضداد رسید. از فرزندان دهه‌ی پنجاه خورشیدی، بسیاری را می‌توان سراغ گرفت که نام یاسر و روح‌اله را بر خود گرفتند و از دیگر سو، گروهی از افراد آن نسل را با نام‌هایی چون روزبه، خسرو و احسان و از این دست سراغ داریم. در دهه‌ی شصت با پیش‌روی بیش از پیش نوعی اسلام سیاسی و با حضور پررنگ جنگ در زندگی مردم، این‌بار اسم‌ها رویه‌ی دیگری به خود گرفتند هرچند از حضور برخی اسامی توسط سازمان مربوطه با توجه به بخش‌نامه‌ها جلوگیری به عمل می‌آمد ولی حکایت فرزندان دهه‌ی هفتاد حکایت تامل‌برانگیزتری است. در این دهه که والدین نسل برخواسته از آن، فرزندان دهه‌ی پنجاه بودند، رفتار به‌خصوصی را در پیش گرفتند که قابل بحث و بررسی است. ایشان به‌ وفور و به میزان بالایی از اسم‌هایی بهره بردند که در مجموع بیش‌تر آن‌ها ساخته و پرداخته‌ی خود ایشان بود. به‌جز دسته‌ای که هنوز هم اسم‌های اسلامی و عقیدتی را در اولویت قرار می‌دهند، به غیر از گروهی که به‌شدت وطن‌خواهی‌شان ایشان را به‌سوی نام‌های باستانی می‌کشاند و جدای از گروه اندکی که همواره وجود داشته‌اند و راه خود را می‌رفته‌اند، گروه قابل توجهی از والدین نام‌های دو تکه‌ای را برای کودکان‌شان برگزیدند که از دو بخش متناقض باستانی/اسلامی تشکیل می‌شد. در واقع ایشان میان زمین و آسمان به‌دنبال دست‌آویزی می‌گردند که نه از زمین و نه از آسمان باز نمانند. این نام‌ها ابداعی گاهی به اندازه‌ی دور از ذهن و ناموزون است که حتا خود والدین هم می‌دانند این اسم آن‌قدرها کاربردی نیست که فرزندشان آن را به‌طور کامل استفاده کند ولی با وجود این، گذاشتن نام‌های این‌چنینی رسمی شده است که جامعه‌ی پادرهوای ایرانی را به خوبی باز می‌نمایاند چراکه ما هیچ‌گاه تکلیف‌مان با خودمان مشخص نبوده است و همیشه با رفتاری محافظه‌کارانه سعی داشته‌ایم که انتفاع خود را در هر موقعیت حفظ کنیم و به‌منظور بهره‌مندی از این منفعت از هیچ‌کاری فروگذار نبوده‌ایم ولی باید دید که در این کارزار منفعتی که والدین در نظر می‌گیرند ره به کجا می‌برد که این‌گونه نقیضه برمی‌سازند.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , ,