شنبه, ۲۷ تیر ۱۳۹۴
30 August 2016
پس‌نشینی تند

«یوز ایرانی و بازگشت امید»

۱۳۹۱ شهریور ۰۶

اکبر ترشیزاد/ رادیو کوچه

روز نهم شهریور ماه روز ملی یوزپلنگ ایرانی است. روزی که یادآور خاطره‌ی غم‌انگیز کشته‌شدن چند یوزایرانی است. از این حادثه‌ی دردناک یک توله یوز به جاماند که «ماریتا» نام گرفت. در شهریور سال 1373 در شهرستان بافق در استان کرمان یک یوزپلنگ ماده که به هم‌راه سه توله‌اش برای نوشیدن آب به سوی نخلستان‌های اطراف بافق آمده بود به سبب فقر فرهنگی به وسیله‌ی جمعی از روستاییان محاصره شده و با سنگ و چوب مورد حمله قرار می‌گیرند. تنها بازمانده‌ی این پیش‌آمد که توسط ماموران سازمان محیط‌زیست نجات یافت تا دی ماه سال ۱۳۸۲ در پارک پردیسان تهران باقی ماند و در همان‌جا پس از نه سال مرد. ماریتا بازمانده‌ای بود که به دلیل تنهایی و نبود جفت، هرگز نتوانست کمکی به رفع انقراض یوزپلنگ‌ها کند.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

یوزپلنگ مهم‌ترین گونه جانوری است که در ایران نیاز به حفاظت دارد و نسل آن در خطر انقراض قرار دارد. تعداد این گونه‌ی نادر در سال‌های پیش از 1999، 15 قلاده بود که بسیار نگران کننده به نظر می‌رسید ولی خوش‌بختانه وضعیت آن در حال حاضر با اقدامات انجام گرفته از سال 82 تاکنون مناسب‌تر از گذشته است. یوزپلنگ میراث طبیعی ما ایرانیان است و این گونه‌ی زیبا و نادر نه تنها به ایران بلکه به تمام انسان‌های سرتاسر این کره‌ی خاکی تعلق دارد. بیش از 40 سال است که برای حفاظت از این گونه در کشورمان اقداماتی صورت گرفته است که البته در این راه پروژه بین‌المللی حمایت از یوزپلنگ آسیایی که از سال 1382 آغاز شده توانسته است تا اندازه‌ی زیادی نگاه مدیران، محیط‌بانان و فعالان محیط‌زیست را به حیات یوز آسیایی معطوف کند. بعد از اجرای این طرح که از سوی سازمان ملل‌متحد حمایت می‌شود، تمام مشاهدات متخصصان در مطالعه‌ی یوزپلنگ ایرانی ثبت می‌شود. این اقدامات نتایج کم و بیش قابل توجهی نیز به دنبال داشته است و می‌توان گفت که پس از نزدیک به دو دهه در میان کشورهای آسیایی این گونه تنها توانسته است تا در کشور ما به بقای خود ادامه دهد و این مایه‌ی غرور و افتخار ما ایرانیان خواهد بود که بتوانیم این میراث طبیعی را هم‌چنان حفظ کنیم.

درست است که عواملی چون حفاظت زیست‌گاه‌ها و عوامل تهدید غیرزیست‌گاهی وابسته به یوز و هم‌چنین حفظ گونه‌های دیگری چون آهو که وجود آن‌ها تضمین کننده‌ی حیات یوزپلنگ ایرانی است از موارد مهم در حفظ این گونه‌ی جانوری است اما بدون شک مهم‌ترین عامل در این راه بالابردن سطح آگاهی‌های عمومی مردم کشورمان و تفهیم میزان اهمیت سطح حساسیت شهروندان و روستاییانی است که در جوار زیست‌گاه‌های این جانور زندگی می‌کنند. تشکیل NGO هایی که از جوانان بافرهنگ و تحصیل‌کرده تشکیل شده توانسته است تا در سال‌های اخیر کمک فراوانی را به گسترش آگاهی‌های عمومی در این باره بنماید. خوش‌بختانه در روزهای گذشته خبرهای خوش‌آیندی از مشاهده‌ی سه توله یوز به هم‌راه مادرشان در پناه‌گاه حیات وحش میاندشت در شمال‌شرق خراسان گزارش شده است که نوید از به ثمر رسیدن تلاش‌های تمامی علاقه‌مندان به محیط‌زیست و از جمله محیط‌بانان زحمت‌کش و کم‌توقع اداره کل حفاظت محیط‌زیست می‌دهد. ثبت حضور چنین خانواده به نسبت بزرگی از یوزپلنگ ایرانی در این منطقه دشتی ماهوری خبری بسیار دل‌گرم کننده در آستانه‌ی نهم شهریور ماه، روز حفاظت از یوزایرانی است. بنا به اطلاعات دریافتی از سازمان محیط‌زیست تلاش‌ها هم‌چنان برای یافتن آثاری از یوزهای احتمالی دیگر در این منطقه تا اوایل پاییز ادامه خواهد داشت.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , ,