شنبه, ۲۷ تیر ۱۳۹۴
09 September 2016
دیلمانج‌های صدا و سیمای تحت انحصار آقای ضرغامی

«ترجمه سخنان مرسی، اشتباه یا تحریف قاعده مند؟»

۱۳۹۱ شهریور ۱۷

احمد هاشمی / مقاله وارده 

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

 تحریف و تغییر عامدانه سخنان رییس جمهور مصر توسط یکی از به اصطلاح دیلمانج‌های صدا و سیمای تحت انحصار آقای ضرغامی در اجلاس غیر متعهدها و متعاقبن برخی تلاش‌ها برای توجیه و تقلیل پیامدهای آن، واکنش‌هایی را در داخل و اعتراض‌هایی در سطح بین‌المللی به هم‌راه داشت. در داخل عده ای این وارونگی و تحریف را ابتکار شخصی مترجم برای صلاح نظام و انقلاب و دیگرانی آن‌را کاری بدور از اخلاق و عقلانیت دانستند. احضار کاردار ایران در بحرین توسط وزارت خارجه آن کشور و تکذیب بخشی از ترجمه مربوط به محمد مرسی توسط سخن‌گوی رسمی وزارت خارجه مصر از جمله اعتراضات و پیامدهای بین‌المللی این روی‌داد بود.

به عنوان مترجم وزارت خارجه که چند سالی ترجمه در زبان‌های انگلیسی و ترکی استانبولی برای دولت‌مردان جمهوری اسلامی، از خرد تا کلان را در پرونده کاری خود دارد مایلم به چند نکته‌ای پیرامون این ترجمه تامل‌برانگیز اشاره کنم.

بیش و پیش از هر چیزی باید اشاره کرد که از نظر فنی ترجمه اشتباه یا اشتباه در ترجمه، به‌ویژه خطای در ترجمه هم‌زمان یا همان Simultaneous Interpretation امری است که حتا مترجم‌ان پیش‌کسوت و باسابقه را هم گریز و گزیری از آن نیست و می‌تواند به کج فهمی‌ها و سو تفاهم‌اتی در مناسبات دو کشور و چه بسا در عرصه روابط بین‌الملل منجر شود. ولی در مورد تحریف سخنان «محمد مرسی» نباید فراموش شود که احتمال وقوع هر گونه اشتباهی توسط مترجم کاملن منتفی است و آن‌چه ضرغامی می‌گوید که «ایراد تنها در یک مورد ترجمه نام سوریه به بحرین» بوده سفسطه و مغالطه‌ای توسط مقامات جمهوری اسلامی است که در آن چندین دروغ بزرگ مستتر می‌باشد. چه، مشکلات ترجمه سخن‌رانی افتتاحیه رییس کشور فراعنه باستان به نام این دو کشور بحرین وسوریه  محدود نشده و اختصارا عبارت اند از:

1. مطلبی که علیه بشار اسد بوده به نفع او ترجمه شد،

2. بخش‌هایی از سخن‌رانی مرسی ترجمه نشد،

3. از «بهار عربی» به «بیداری اسلامی» تعبیر شد که این دو اصطلاح دارای بار معنایی و خاست‌گاه و آبش‌خور فکری کاملن متفاوتی هستند،

4. مرسی سخن از برکناری بشار اسد بر زبان راند ولی این سخنان به عنوان حمایت از او ترجمه شد،

5. ملت یا همان «شعب مصر» دانش‌جویان مصری ترجمه شد،

6.  «انقلاب» سوریه «فتنه» ترجمه شد،

7. درود مرسی به خلفای ثلاثه اصلن ترجمه نشد،

8. بطور کلی در این‌جا موضوع اشتباه لفظی و معنایی مطرح نیست بلکه بحث ترجمه گزینشی و تحریف و قلب معنا و وارونگی مطرح است و باید به این امر توجه داشت که اساسا اشتباهی در ترجمه رخ نداده است.

بنابراین، هم‌چنان‌که اندیش‌مندی می‌گوید: بزرگ‌ترین دروغ، گفتن فقط بخشی از حقیقت است یعنی کتمان کردن بخش دیگر و این دروغ بزرگ و به اصطلاح از نوع گوبلزی آن را نمی‌توان اشتباه مترجم نامید. البته مترجم می‌تواند اشتباه کند ولی نه در حدی که روز را شب و شب را روز، له را علیه و علیه را له و موافقت را مخالفت ترجمه کند. کاملن واضح است که تعمدی در کار بوده و نحوه ترجمه،  هماهنگ و سازماندهی شده بود.

نباید از نظر دور داشت که در جمهوری اسلامی و به‌ویژه اداره ترجمه وزارت خارجه چارچوب و قوانین نانوشته‌ای وجود دارد که مترجمان در حین کار آن‌ها را فرا گرفته و به رعایت آن‌ها خو کرده‌اند و جای‌گزین کردن نام سوریه با بحرین، در این چارچوب قابل بررسی است و نه با بهانه مضحک اشتباه مترجم. در حالیکه مرسی بر برکناری دولت جنایتکار بشار اسد تاکید دارد سخنانش به  این شکل ترجمه می‌شود که «حکومت سوریه مردمی است و باید باقی بماند» و این یعنی قلب صددرصدی واقعیت و نمی‌تواند اشتباه لفظی یا معنایی مترجم باشد. چه، برکناری با ابقا دو مقوله متضاد هستند و چون در مقابل هم هستند  قابلیت اشتباه پذیری ندارند هم‌چنان‌که در یادگیری یک زبان خارجی برای به‌تر به خاطر سپردن یک لغت، واژه متضاد آن آموزش داده می‌شود. بنابراین دراین میان متولیان امر را باید مقصر دانست و نه مترجم را که زیر فشار و استرس و تحت تاثیر القائات و آموزه‌های قبلی دست به چنین ترجمه‌ای می‌زند.

نکته دیگر این‌که نام دو کشور سوریه  و بحرین در زبان‌های انگلیسی، عربی و فارسی و تقریبن در همه زبان‌های اصلی و به اصطلاح زنده جهان به شکل یکسان و مشابهی تلفظ می‌شوند. مثلن بر خلاف نام مصر که در انگلیسی (ایجپت) و فارسی (مصر) متفاوت تلفظ می‌شوند و یا نام کشور آلبانی و مراکش که مثلن در زبان ترکی استانبولی به ترتیب آرناووتلوک و فاس نامیده می شوند نام کشورهای سوریه و بحرین (که اساسا محمد مرسی هیچ صحبتی از این شیخ‌نشین نکرده بود) در زبان فارسی هم به مانند دیگر زبان‌ها تلفظ شده و جایی برای اشتباه وجود ندارد. در نتیجه، با کمک گرفتن از تجربیات شخصی خود می‌توانم چنین نتیجه‌گیری کنم که تردیدی در این‌که مترجم تحت فشار عوامل محیطی و کاری بوده تا ترجمه وارونه و تحریف شده‌ای ارائه دهد وجود ندارد. بنابراین می‌توان گفت که این القائات و فشارهای موجود، موثر واقع شده و در این ترجمه کارگر افتاده است.

از آن‌جایی که اصولن جمهوری اسلامی بر مبنای دروغ و ریا و یا به تعبیر سردمداران و زعمای آن بر اصولی از قبیل تقیه و مصلحت و منفعت بنا شده است و بخاطر حفظ آن مصالح و منافع نظام می‌توان در نوفل لوشاتو وعده‌هایی به مردم داد و سپس خلف وعده کرد، حلال‌ها را حرام و حرام‌ها را حلال کرد، به زندان‌یان سیاسی تجاوز کرد، مرتکب قتل شد، اصول دین را تعطیل کرد، فعالان سیاسی را به چوبه‌دار بست و احزاب مخالف را به گورستان دسته جمعی خاوران سپرد، و خیلی از اقدامات دیگر مرتکب شد طبیعتن حذف و تغییر سخنان مرسی در این چارچوب، به هیچ عنوان، نمی‌تواند امر غیرطبیعی و نامحتملی قلم‌داد شود.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , ,