شنبه, ۲۷ تیر ۱۳۹۴
25 August 2016
دایره‌ی شکسته- بخش نخست

«شاید بدون آن‌که بدانیم»

۱۳۹۱ شهریور ۱۸

مه‌شب تاجیک/ رادیو کوچه

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

شاید شما هم آن فیلم سینمایی را به یاد داشته باشید که در دهه‌ی هفتاد و بعد از آن، به هر بهانه‌ای از سیمای جمهوری‌اسلامی پخش می‌شد، شاید هم شما از آن دسته‌ای هستید که سر و کاری با تلویزیون ندارند یا ترجیح می‌دهند این‌چنین به نظر برسد که علاقه‌ای میان ایشان و این نماد پوپولیستی وجود ندارد درهرحال، اگر یک بار هم «بازمانده» را دیده باشید، آن عبارت تاثیرگذار را به خاطر خواهید آورد که مادربزرگ در نامه‌ای به پدربزرگ آن بچه‌ای که بازمانده است، چنین می‌آورد که اگر مدیریت جهان به دست زنان می‌افتاد به راستی دنیا جای بهتری برای زندگی کردن می‌شد. جدای این‌که این نظر خام‌دستانه را دست‌مایه‌ی تحلیل قرار دهیم، بی این‌که به نظرگاه جنسیتی و تفکیکی توجه کنیم و یا این‌که بخواهیم آرمان‌گرا و یا جزم‌اندیش باشیم باید گفت که توجه به پاره‌ای از مسایل می‌توانست دنیا را به جای بهتری برای زیستن تبدیل کند.

حادثه‌ی اتمی چرنوبیل که در رآکتور شماره‌ی چهار نیروگاه چرنوبیل اوکراین در۲۶ آوریل ۱۹۸۶ اتفاق افتاد، فاجعه‌ای بود که خارج از حواشی دیگر خود، در زندگی چندین نسل دخیل بوده است بدون این‌که ایشان در این رویداد نقشی داشته باشند. در ۲۵ و ۲۶ آوریل ۱۹۸۶ متصدیان راکتور برای انجام آزمایش، سیستم ایمنی راکتور را غیر فعال کردند. نتیجه‌ی آن‌که راکتوری بدون کندکننده‌ی مناسب و از کنترل خارج شدن آن به‌وجود آمده بود. حادثه زمانی آغاز شد که نیروگاه چرنوبیل دستور کاهش میزان قدرت رآکتور برای تست را دریافت کرد و نیروگاه شروع به کاهش قدرت رآکتور شماره‌ی چهار تا سی درصد نمود ولی همه‌ی این‌ها در برابر فاجعه‌های انسانی بی‌شمار و متسلسل آن ‌چندان بااهمیت نبودند که البته گویی آن‌چه به چشم آمده بود چیزی نه در حوزه‌ی اهمیت بلکه در حوزه‌ی مصلحت بود. در مصیبت چرنوبیل، تعداد زیادی از کارکنان تاسیسات در عرض چند ساعت نشانه‌های دریافت تشعشع رادیو اکتیو را نشان دادند. عده‌ی زیادی از کارمندان و تعداد قابل توجهی از آتش‌نشان‌ها که بدون محافظ مشغول به کار بودند، بیشتر به‌خاطر شروع آتش‌سوزی در سقف واحد سه بود که پیشبینی‌های ایمنی را نادیده گرفتند. در آغاز و پس از انفجار، محیط اطراف تاسیسات به امواج رادیواکتیو آلوده شد و سپس به‌تدریج ابرهای آلوده به نواحی دورتر سرکشیدند و بارش باران سبب شد که بخش‌های وسیعی از اروپا به مواد رادیواکتیو آلوده شود.

در اثر انفجار در راکتور بلوک چهار تاسیسات اتمی چرنوبیل، مواد رادیواکتیو برای ساختن حدود ۱۰۰ بمب اتمی آزاد شدند. اگرچه در آن سال مقامات اتحاد شوروی سابق در آن زمان، پخش هر گونه خبری را در مورد این فاجعه به‌شدت ممنوع ساختند ولی در مقایسه-ای که جوامع بشری انجام گرفته است، فاجعه‌ی چرنوبیل وحشتناک‌ترین فاجعه‌ی تکنولوژیک انسانی در تمام تاریخ به شمار می‌آید چراکه در اثر فاجعه‌ی چرنوبیل قریب به پنج میلیون نفر آسیب دیدند، حدود پنج هزار مرکز مسکونی در جمهوری روسیه‌ی سفید، اوکراین و فدراسیون روسیه با ذرات رادیو اکتیو آلوده شدند. از میان آن‌ها، ۲۲۱۸ شهر و روستا با جمعیت حدود ۲/۴ میلیون نفر در محدوده‌ی اوکراین قرار داشتند، آن‌چه مقامات دولتی اعلام می‌کردند، درست آن چیزی نبود که واقعیت حضورش را نمایان می‌کرد. در این میان دروغ خطرناکی رخ نموده بود که سرنوشت افراد زیادی را تحت الشعاع قرار می‌داد. بر اساس گزارش‌های اعلام‌شده‌، مقامات سابق شوروی میزان استاندارد تشعشعات اتمی که یک انسان می‌تواند تحمل کند را در عدد پنج ضرب کرده بودند.

فاجعه‌ای به نام چرنوبیل حضور غم‌بار و دهشتناکش را بر زندگی انسان‌های زیادی تحمیل می‌کند و مسیر زیست بسیاری را دگرگون می‌سازد. چرنوبیل همچنان قربانی می‌گیرد و فقط چرنوبیل هم نیست که جزو موارد انگشت‌شماری به حساب آید که زندگی انسان‌هایی را تغییر می‌دهد بلکه هر روز با شمار قابل توجهی از تصمیم‌ها، رویکردها و عملکردهایی مواجهه پیدا می‌کنیم که بر مسیر زندگی موثر واقع می‌شوند و تمام این روزها سیاستمداران نقشه‌هایشان را به پیش می‌برند بدون آن‌که به زندگی-هایی فکر کنند که در این مسیر قرار دارند ولی پرسش این‌جاست که اکنون به‌جز راه‌حل ناکارآمد مادربزرگ بازمانده، آیا راهی وجود دارد تا بتوانیم این مسایل را به حداقل برسانیم؟

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , ,