شنبه, ۲۷ تیر ۱۳۹۴
30 August 2016
پس‌نشینی تند

«بنیادگرایی هم‌چنان پرقدرت»

۱۳۹۱ شهریور ۲۱

اکبر ترشیزاد / رادیو کوچه

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

با وجود آنکه یازده سال از حملات تروریستی یازده سپتامبر می‌گذرد، گروه‌های تروریستی طالبان و القاده هنوز پرقدرت و پرطرفدار به حملات و اقدامات خرابکارانه‌شان در تمامی نقاط جهان ادامه می‌دهند. بخش عمده‌ای از تمرکز دولت‌های غربی در آمریکا و اروپا بر روی این سازمان‌هاست، تشکیلاتی که به یمن بهارعربی قدرت و محبوبیت بیشتری نیز در خاورمیانه پیدا کرده و به نوعی، حیات مجدد یافته‌اند. حملات هواپیماهای بدون سرنشین آمریکا و ناتو در افغانستان و خاورمیانه فقط توانسته است چند نفر از رهبران این گروه‌ها را از میان بردارد، جهادیونی که فقط ظرف چند ساعت جایگزینان خشن‌تر و خشک‌مغزتری جای آنها را پر خواهند کرد.

هسته‌های تربیت کننده جنگجویان و رهبران معنوی القاعده و طالبان همچنان و با قدرت در نقاط گسترده‌ای در جهان از مدارس دینی عربستان سعودی و پاکستان گرفته تا قلب اروپا به پرورش نیروهای تازه‌نفسی مشغولند که برای انجام هرگونه دستورات و اوامری آماده‌اند. مهم‌تر از همه اینکه چنین گروه‌هایی در پاکستان، عربستان سعودی، افغانستان و برخی از کشورهای عربی و خاورمیانه مورد حمایت بخش عمده‌ای از نیروهای امنیتی قرار دارند. آشفتگی سیاسی در کشورهایی چون سوریه، یمن و لبنان به گسترش این تفکر در این کشورها نیز کمک فراوانی کرده است تا جایی که بخش عمده‌ای از حملات انتحاری در سوریه بر دوش این نیروها بوده است، تفکری که در سرنگونی حکومت «بشار اسد» هدف‌های دیگری را دنبال می‌کند.

این یک واقعیت است که میزان حملات تروریستی در خاک کشورهای غربی و به ویژه آمریکا از چند سال پیش به این سو چیزی نزدیک به صفر بوده و این بدون شک نتیجه کار و تلاش گسترده اطلاعاتی و امنیتی در این کشورها بوده است اما این حقیقت هیچ گاه به معنای از بین رفتن قدرت بالقوه این گروه‌ها در جهان و حتا در غرب نیست. فراموش نکنیم که غربی‌ها باید صددرصد در کارشان موفق باشند تا آسیبی به شهروندانشان نرسد در حالیکه یک حمله‌ی موفق تروریستی برای به نتیجه رسیدن کار جنگجویان القاعده و طالبان کافی است. به باور نگارنده اما خود غربی‌ها بیش از هر کس دیگری در وجود آمدن شرایط موجود مقصرند. شیوه‌ای که غربی‌ها و به ویژه آمریکایی‌ها در یازده سال گذشته برای مبارزه با تروریسم برگزیده‌اند در واقع برخورد با معلول به جای حذف علت‌ها و ریشه‌ها بوده است. از میان برداشتن چند فرمانده‌ی جهادی القاعده و یا طالبان نه تنها کمکی به تضعیف این گروه‌ها نخواهد کرد بلکه به محبوبیت هر چه بیشتر آنها و تبدیلشان به قهرمانان ملی و مذهبی منجر خواهد شد. اندیشه‌ی بنیادگرایی ریشه در نوع تفکر مذهبی دارد که در عربستان سعودی رشد و گسترش می‌یابد و از حمایت غیرمستقیم غربی‌ها برخوردار است. حاکمان این کشور از حمایت چشم و گوش بسته و بی‌چون چرای غربی‌ها برخوردارند در حالیکه همگان می‌دانند آل‌سعود خود بزرگترین حامی اندیشه‌ی وهابیت و ترویج‌کننده‌ی آن در جهان هستند.

غربی‌ها و دولت‌مردان آمریکایی‌ به خصوص درباره‌ی وضعیت حقوق‌بشر در عربستان سکوت اختیار می‌کنند در حالیکه نمی‌دانند به طور غیرمستقیم جان شهروندان خود را در معرض خطر قرار می‌دهند. گرچه که به ظاهر نخستین قربانیان این شیوه‌ی حکومتی و این نگاه مذهبی شهروندان عربستان و دیگر اعراب منطقه هستند اما با نفوذ تفکر سلفی و وهابی در حکومت‌های نوپای اسلامی در خاورمیانه محبوبیت و نفوذ گروه‌های جهادی و تروریستی که بر پایه این اندیشه شکل گرفته‌اند نیز بیشتر خواهد شد و به دنبال آن میزان حملات تروریستی در جهان و بر علیه منافع کشورهای غربی گسترش روزافزونی خواهد یافت. شاید تا سه دهه پیش و قبل از فروپاشی اتحادجمهیر شوروی، حمایت از دولت‌های واپس‌گرایی چون عربستان سعودی در پیش‌گیری از رواج کمونیسم در منطقه، برای بلوک غرب توجیه سیاسی داشت اما در شرایط کنونی بی‌معنا به نظر می‌رسد. انتقاد غرب از کشورهای واپس‌گرای عربی و تحت‌فشار قراردادن انها برای احترام گذاشتن به آزادی مدنی و مذهبی، در طویل مدت به رشد اندیشه‌های متعادل‌ و میانه‌روتری خواهد انجامید که به جای مرگ و ترور به روابط انسانی بهای بیشتری می‌دهند. به هر صورت گمان می‌رود که لزوم به کارگرفتن کارشناسانی که در زمینه‌ی تحولات جهان اسلام دیدگاه واقع‌بینانه‌تری دارند بیش از هر زمان دیگری برای سیاست خارجی غربی‌ها و به ویژه آمریکایی‌ها ضروری به نظر می‌رسد.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , ,