شنبه, ۲۷ تیر ۱۳۹۴
30 August 2016
پس‌نشینی تند

«صورت حسابت را خودت جمع بزن»

۱۳۹۱ مهر ۱۰

اکبر ترشیزاد/ رادیو کوچه

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

در یکی دوسال گذشته حلقه‌ی فشار حاکمیت بر گلوی مردم تنگ‌تر شده است. مجموع این فشارها از گرانی‌ و تورم گرفته تا ایجاد محدودیت‌های اجتماعی بیشتر برای جوانان و به ویژه زنان و دختران ایرانی، صدای بسیاری را درآورده و با واکنش‌های مختلفی از سوی کنشگران سیاسی و اجتماعی در داخل و خارج از ایران مواجه شده است. در این میان تحلیل برخی از روزنامه‌نگاران و نویسندگان، که مردم ایران را مستحق تجربه کردن چنین شرایط سختی می‌دانند، با واکنش منفی جمعی دیگر روبرو شده است.

گروه نخست بر این باورند که بی‌عملی همین مردم و بی‌تفاوتی آشکار آنها در برابر آنچه که در سه سال اخیر برکشور ما رفته است یکی از عوامل اصلی به وجود آمدن شرایط موجود است و از این رو و به قول معروف «خود کرده را تدبیر نیست». در مقابل اما گروه دوم فکر می‌کنند که احزاب سیاسی مخالف و رهبران آن نباید از مردم عادی و در حقیقت توده‌ها انتظار داشته باشند تا در تمامی حرکت‌های اجتماعی و سیاسی مشارکت کرده و حاضر به پرداخت هزینه‌های بالایش باشند. در این میان نگارنده اما باور دیگری دارد. این یک واقعیت است که نمی‌توان از مردم عادی کوچه و بازار انتظار داشت که همه در قد و قواره‌ی یک شورشی و چریک ظاهر شده و جان در کف گرفته برای رسیدن به آزادی‌های اجتماعی و سیاسی مبارزه کنند. چنین توقعی در نهایت به چیزی جز سرخوردگی و دلسردی همان رهبران احزاب سیاسی مخالف از مردم و نفرت از توده‌ها منجر خواهد شد، سرنوشت محتومی که در نیم قرن اخیر بسیاری از گروه‌های چپ مسلحانه در ایران به آن دچار شدند. اما اگر رشد و نمو و عروج و زوال یک ملت را به زندگی یک فرد تشبیه کرده و فراز و نشیب‌هایی که مردم یک کشور به سان یک بدنه‌ی واحد دچار آن می‌شوند را با تجربه‌های یک انسان در طول زندگی‌اش مقایسه نمود، شاید بتوان به نتایج ملموس‌تری دست یافت.

هر فرد در طول زندگی‌اش با وقایع و پیش‌آمدهای ریز و درشتی مواجه می‌شود که بسته به نوع واکنشی که در برابر آنها نشان می‌دهد می‌تواند آینده‌ی خود را رقم بزند. همه‌ی انسان‌ها ممکن است که در مقاطع مختلفی از زندگی خود تصمیم‌های نادرستی بگیرند که برآیندهای ناخوشایندی را برایشان به ارمغان بیاورد اما آن چیزی که اهمیت دارد این است که همین درس گرفتن از گذشته است که می‌تواند منجر به اتخاذ تصمیم‌های منطقی‌تر و عاقلانه‌تری در آینده شود. سرنوشت یک ملت نیز چیزی بی‌شباهت به آنچه که در زندگی یک فرد می‌گذرد نیست. مردم ما در طول تاریخ 33 سال گذشته، تصمیم‌های ریز و درشتی گرفته و در برابر برخی از اتفاقات و پیش‌آمدها واکنش‌هایی از خود نشان داده و یا نداده‌اند که عواقب خوش و یا ناخوش‌آیندی نیز برایشان به ارمغان آورده است. شکی نیست که مردم ما در همه‌ی آن چیزی که امروزه‌ بر آنان می‌رود مقصر نیستند اما با نوع واکنش‌های خود سهم عمده‌ای در شکل گرفتن آن ایفا کرده‌اند. بگذارید تا مثال روشن‌تری بزنم. روزی که دولت «محمود احمدی‌نژاد» تصمیم به اجرایی کردن طرح هدف‌مندی یارانه‌ها گرفت، بسیاری از اقتصاددانان و دلسوزان مملکت بر این باور بودند که اجرای این طرح در شرایط فعلی، در میان مدت به ضرر مردم تمام شده و با بالارفتن تورم و رشد قیمت‌ها در واقع آن کسی که بازنده اصلی است مردم طبقه‌ی متوسط و محروم اجتماع خواهند بود. در این میان برخی از کنشگران، اهل اندیشه و روشنفکران از مردم می‌خواستند تا با اقدامی ساده که هزینه‌ی خاصی هم برایشان نداشت با پرنکردن فرم‌های دریافت نقدی یارانه‌ها این طرح را اقیم بگذارند اما واکنش بسیاری از مردم به این فراخوان، خودخواهانه و از سر بی‌تفاوتی بود و این پاسخ شمار فراوانی از آنها بود که: «اگر ما این کار را نکنیم از کجا که دیگری پیش قدم نشود.» و در حقیقت عموم مردم نگران بی‌کلاه ماندن سر خود بودند تا آنچه که ممکن بود در آینده بر سر خود و میهنشان بیاید. از این نمونه‌ها در طول تاریخ ما فراوانند، مقاطعی که مردم ما می‌توانستند با اقداماتی کم‌هزینه در تغییر سرنوشت خود سهیم شوند که متاسفانه نشدند. از چنین منظری، گرانی‌ها، تورم و محدودیت‌های اجتماعی و سیاسی موجود، خود کرده‌ایست که از آن تدبیر نیست. حال اگر ملتی و مردمی بازهم از شرایطی که به آن دچار شده‌اند درس عبرت نگیرند و در فرصت‌های آینده که می‌توانند با رفتارهای کم‌هزینه و اعتراضات مدنی و مبارزه‌ی منفی در سرنوشت خود تغییری ایجاد کنند باز هم سکوت و بی‌عملی اختیار کردند باید منتظر عواقب سخت این تصمیمات بر زندگی خود باشند، به قول «برتولت برشت»: «صورت حسابت را خودت جمع بزن، این تویی که باید بپردازی‌اش»

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , ,