شنبه, ۲۷ تیر ۱۳۹۴
28 October 2016
نگاهی به قطورترین و کهنسال‎ترین درخت کلخونگ ایران

«بنویسید کلخونگ ؛ بخوانید اُسوه‌ی مقاومت!»

۱۳۸۸ دی ۳۰

محمد درویش در وبلاگ خویش، مهار بیابان‌زایی می‌نویسد:

این یادداشت را تقدیم می‌کنم به آن‌ها که «ترین‌های» وطن را دوست دارند! و مخصوصن به آن‌ها که در بین «ترین‌ها»؛ با سبزترین‌ها بیشتر از همه هم‌آغوش هستند و با دشمنان‌شان، هماورد …

بوشهر استان عجیبی است؛ درست است که ممکن است بعضی چیزها در آن کم باشد، اما اغلب همان اندک اندوخته‌های طبیعی استان، از کیفیتی درخور و بی‌رقیب برخوردار هستند. به عنوان مثال، استان بوشهر اگر چه از نظر فراوانی تعداد درختان کهنسال، استانی فقیر به شمار می‌رود؛ اما در بین معدود پایه‌های کهنسال موجود در استان، سه پایه وجود دارد که بی‌نظیر هستند و در شمار کهنسال‌ترین پایه‌های آن گونه‌ها در ایران محسوب می‌شوند.

و امروز می‌خواهم در باره‌ی یکی از آن پایه‌ها صحبت کنم … از یک دوست بی‌ادعا و عزیز سرزمین مادری به نام «کلخونگ».

20100120-weblog-maharbiabanzaee-kalkhoong

محلی‌ها البته صدایش می‌زنند کلخونگ بُز پَر ؛ اما در واقع همان Pistacia khinjuk خودمان است (نوعی پسته وحشی). آری می‌خواهم از یک کلخونگ کهنسال در جایی به نام  بُز پَر با شما سخن بگویم؛ از درخت تناوری که آن را شاخص‎ترین و مسن‎ترین درخت کلخونگ ایران می‌شناسند.

این هم وطن من، این زاده‌ی بی‌ادعای سرزمین من و این یار همیشه سبز دیار رییسعلی دلواری ها، در کنار راه ارتباطی بوشهر به گره بالاده که در نهایت به کازرون منتهی می‎شود، درمحل بز پر و در نزدیکی پل روی رودخانه کلال خشک (حاشیه‌ی ملک شخصی آقای بهرام رحیمی) قرار دارد. لطفن اگر خواستید به سراغش بروید، نرم و آهسته بروید … برایش زیباترین موسیقی را که شنیده‌اید، زمزمه کنید و یادش بیاندازید که دیگر اهالی خاکی که او بر روی آن ریشه دوانیده؛ آن‌هایی که «آدم‌زمینی» می‌نامندشان، دوستش دارند و برایش دعا می‌کنند تا این پایداری و استقامت و استمرارش، این سبزباوربودن بی غل و غشش و این مقاومت ناهم تایش را هم‌چنان فرزندان این آب و خاک و فرزندان فرزاندن ِ… این آب و خاک هم درک کنند.

خوانندگان عزیز مهار بیابان‌زایی:

درخت کلخونگ قصه‌ی ما به پاس قطری که دارد و با توجه به مکانی که قرار گرفته‌است، قطورترین و کهنسال‎ترین درخت کلخونگی است که تاکنون در ایران مشاهده و اطلاعات آن ثبت شده‌است. در واقع این درخت کلخونگ چهار بار قطورتر از قطورترین درخت کلخونگی است که تاکنون توسط مصطفی خوشنویس– دیدبان همیشه بیدار و پرانرژی درختان کهنسال وطن – مشاهده و اندازه‎گیری شده است. البته همین درخت هم در شمار تازه‌ترین کشفیات آقا مصطفی قراردارد که در سفر اخیرش به استان بوشهر، مشاهده کرده و اینک در مهار بیابان‌زایی برای نخستین بار و به صورت رسمی، رونمایی می‌شود. حالا ببینید خوشنویس عزیز تا چه اندازه به مهار بیابان‌زایی و خوانندگان عزیزش ارادت پیداکرده! نکرده؟

خوشنویس برایم گفته‌است که تاج این درخت کلخونگ اگرچه گستردگی کمی دارد، اما شادابی‌اش عالی است و وجود دو شاخه‌ی نه چندان قطور که از ارتفاع 5/1 متری درخت شکسته شده، مؤید این ادعا است! چرا که به خوبی محل شکستگی شاخه‎ها در حال بازسازی است و این موضوع توانایی و سلامت فیزیولوژی این درخت را نمایان می‎سازد.

گفتنی آن که تنه‌ی این درخت اگرچه به دلیل سن بسیار بالا در مقایسه با هم‌جنسانش (تخمین زده می‎شود حدود 500 سال سن داشته باشد)، دارای درون پوسیدگی است، ولی از سلامت و پایداری خوبی برخوردار است و خوشبختانه آثار فعالیت آفات بر روی آن را به هیچ وجه مشاهده نمی‌شود. انشعابات تنه‌ی آن از نزدیکی زمین – حدود یک متری – آغاز شده‌است و با انشعابات مکرری که به سمت و سوی مختلف پیدا کرده، زیبایی و جذبه‌ی خوبی دارد.

مختصات جغرافیایی‌ محل‌ استقرار آن  ً13   َ09   º29 عرض شمالی و  ً00    َ43   º51  طول شرقی و فرازنای آن از سطح دریا 1166 متر است. محیط تنه‌ی درخت هم 370 سانتی‎متر، قطر برابر سینه‌ی تنه 93×105 سانتی‌متر، ارتفاع آن 9/7 متر، طول و عرض تاج پوشش آن 3/8×11 متر و سطح تاج پوشش کلخونگ ما 73 مترمربع است.

آخرین نکته این که

من این کلخونگ را دوست دارم … از نوع بسیار زیادش. می‌دانم که شما هم او را دوست دارید؛ دلم می‌خواهد اگر روزی روزگاری گذرتان به بزپر افتاد، او را دریابید … قطره آبی نثارش کنید، در کنارش عکسی به یادگار بگیرید و در برابرش سوگند یاد کنید که همواره دعایش خواهید کرد تا هم‌چنان بر این آب و خاک ریشه بدواند و زندگی بپراکند و عشق بیافریند …

راستی! مصطفای ما را هم از یاد مبرید … برای او هم دعا کنید که همیشه همین‌گونه شاداب و پرانرژی از توان سبزینه‌ی وطن حراست و نگهبانی کند.

دوستش دارم و به دوستی اش افتخار می‌کنم…

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , ,