Saturday, 18 July 2015
03 December 2020
نگاهی به زندگی‌نامه هایده

«خواننده‌ای جاودانه با صدای کنترآلتو»

2010 January 20

امروز سی‌ام دی‌ماه، مصادف  با بیستمین سال مرگ هایده خواننده ایرانی با صدای کنتر آلتواست. هایده بیست و یک سال در زمینه موسیقی دستگاهی و موسیقی پاپ ایرانی فعالیت داشت.

«معصومه ددبالا» با نام هنری هایده در 21 فروردین ماه 1321 در تهران زاده شد.

هایده در ۱۳۴۷، فعالیت حرفه‌ای خود را با خواندن ترانه «آزاده» اثر استادش علی تجویدی که بر روی آخرین سروده رهی معیری ساخته شده بود آغاز کرد. اجرای ترانه «آزاده» با ارکستر بزرگ گلها در رادیو تهران آغاز کار هایده بود. وی پس از اجرای چندین اثر دیگر از تجویدی و دیگر آهنگسازان در برنامه گلها، از نخستین سال‌های دهه ۱۳۵۰ به خواندن ترانه‌های پاپ علاقه‌مند شد که بیشتر از ساخته‌های فریدون خشنود، جهانبخش پازوکی، محمد حیدری و انوشیروان روحانی بودند.

هایده در شهریور ۱۳۵۷ چندین ماه پیش از پیروزی انقلاب ایران را به مقصد انگلستان ترک کرد. او تا پایان عمر از این رویداد به عنوان تلخ‌ترین خاطره زندگی خود یاد می‌کرد. .

هایده از ۱۳۶۱ در لس آنجلس به فعالیت ادامه داد.
در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ آثار هایده در ایران به صورت صفحه گرامافون و نوار کاست منتشر شد. بیشتر این آثار و همچنین کارهایی که هایده در دهه ۱۹۸۰ در آمریکا خواند، در دهه ۱۹۹۰ و همچنین ۲۰۰۰ از نو روی سی.دی منتشر شدند. قرار دادن ترانه‌ها در سی.دی‌ها اغلب از نظم ویژه‌ای پیروی نمی‌کند.

20100120-news-jeld1K

عکس از:  عکس از پوستر مستند “سخن از هایده”‬

دو آلبوم پایانی هایده «ای زندگی سلام» و «سوگند» رسما به شکل آلبوم روی نوار و سی.دی منتشر شده‌اند.

نام سی.دی‌های منتشر شدهٔ دیگر از هایده که بیشتر نام یکی از ترانه‌های سی.دی را بر خود دارند عبارتند از:

«روزای روشن»، «خراباتی»، «پادشه خوبان»، «خداحافظ»، «شب عشق»، «فریاد»، «گل‌واژه»، «آزاده»، «بزن تار»، «رفتم»، «شانه‌هایت را برای گریه»، «آشنایی»، «بلبلی که خاموش شد»، «ناشنیده‌ها»، «اومدنت محاله»، «دشتستانی» و «بزم نوروز ۱۳۶۴».

سه سی.دی نیز از ترانه‌های هایده همراه با معین، ویگن و مهستی به نام‌های «گلهای غربت»، «همخونه» و «اوج صدا» منتشر شده‌است.

هایده به جز برنامه‌های معمول خود در کشورهای گوناگون، در دانشگاه یو.سی.ال.ای در کالیفرنیا، و در تالارهایی با شهرت جهانی مانند رویال آلبرت هال (به رهبری فرنوش بهزاد) در لندن و موزیک هاله (هامبورگ) کنسرت‌هایی اجرا کرد.

بیشتر ترانه‌های هایده در سال‌های پیش از انقلاب در تلویزیون ملی ایران و پس از انقلاب در تلویزیون جام‌جم در لس آنجلس و بخشی دیگر نیز در تلویزیون ایرانیان و تلویزیون جنبش ملی ایران در جنوب کالیفرنیا به صورت نماهنگ (موزیک-ویدئو) در آمد.هایده در روز ۲۰ ژانویه ۱۹۹۰ برابر با ۳۰ دی ماه ۱۳۶۸ فردای اجرای کنسرت در باشگاه کازابلانکا در حومه سان فرانسیسکو، بر اثر سکته قلبی درگذشت.

هایده در گورستان وست وود در لوس آنجلس با حضور هزاران نفر از ایرانیان مقیم آمریکا به خاک سپرده شد. هما سرشار (روزنامه‌نگار)، ویگن (خواننده) و حسن شهباز (مترجم و سردبیر فصلنامه رهاورد) از جمله سخنرانان در مراسم بودند.

ویدئوی مراسم به فاصله کوتاهی، مخفیانه در ایران پخش شد.

از سویی دیگر در بیستم ژانویه 2010، بیستمین سال روز درگذشت هایده، خواننده محبوب ایرانی، پژمان اکبرزاده، پیانیست و پژوهشگر ایرانی مقیم هلند، پس از چندین سال تلاش، مستندی یک صد دقیقه ای با عنوان “سخن از هایده” ساخته که بسیاری از شخصیت‌های موثر در موفقیت هایده در آن حضور دارند.

فیلم در سال 2009 در چندین جشنواره سینمایی در اروپا و آمریکا به نمایش درآمد و به مناسبت بیستمین سال روز درگذشت هایده، توسط شبکه ایرانیان هلند روی دی.وی.دی منتشر شده است‬.
‫اطلاعات کامل به فارسی و انگلیسی در سایت رسمی این فیلم در دسترس است.
www.HayedehDocumentary.com

منبع: «ویکی‌پدیا» و سایر منابع

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , 

۱ Comment


  1. عطری
    1

    باسلام
    خواهش میکنم در فایل های صوتی ، از گوینده های خوش صدا و مسلط به زبان فارسی استفاده کنید. هر کسی چه خانم و چه آقا ، از گرمی صدا و تبحر کافی برای اجرا خواندن و اجرای یک متن برخوردار نمی باشد ! در مورد خود این متن نیز باید جداگانه اظهار نظر کرد